Đáp án:

1.

$Y$ thuộc nhóm $VA$, mà $X, Y$ ở hai nhóm $A$ liên tiếp nên $X$ ở nhóm $IVA$ hoặc $VIA$ 

$Z_Y<23$ nên $Z_Y=7(N)$ hoặc $Z_Y=15(P)$ 

Nếu $Z_Y=7(N)\Rightarrow Z_X=16(S)$ 

Nếu $Z_Y=15(P)\Rightarrow Z_Y=8(O)$ 

Mà ở trạng thái đơn chất, $P$ và $O_2$ có phản ứng với nhau nên loại $Z_Y=15$ 

Vậy $X$ là sulfur ($S$), $Y$ là nitrogen ($N$)

2.

$XO_2$ là $SO_2$ 

Công thức electron, công thức cấu tạo: (như hình) 

3.

$YO_2$ là $NO_2$ 

Phân tử $NO_2$ có $N$ chưa đạt $8$ electron ngoài cùng mà còn thiếu $1$ electron, do đó $NO_2$ có thể sử dụng electron đơn lẻ đó để tạo một liên kết đơn $N-N$ với một phân tử $NO_2$ khác, tạo ra phân tử $N_2O_4$ có $N$ đạt $8$ electron ngoài cùng.