* Mình viết theo cách hành văn của mình nên có thể không giống bài bạn hay làm, có gì cần thay đổi thì cứ nói nha ~

Bài Làm

Cuộc sống luôn không ngừng biến chuyển, vật chất cũng thế, con người lại càng thế. Ai rồi cũng dần thay đổi theo thời gian. Nếu như trước kia những đứa trẻ vui mừng vì một bữa cơm có thịt, cho dù làm việc cả ngày cũng không dám than thở thì giờ đây, khi mà đời sống đã tiến bộ hơn, thanh thiếu niên ngày nay có điều kiện vật chất đủ đầy hơn, môi trường giao tiếp rộng mở cũng như được thụ hưởng nhiều giá trị hơn so với các thế hệ trước thì giới trẻ lại bị đánh giá là một thế hệ yếu đuối, dễ bị tổn thương tinh thần. Phải chăng giới trẻ đang ngày càng suy thoái hay xã hội đã quá khắt khe với họ ?

Vậy đâu là nguyên nhân đẫn đến sự thay đổi này ? Trước hết phải kể đến những tác động khách quan. Thủ phạm đầu tiên phải kể đến là sự phát triển nhanh chóng của xã hội. Thời thế dần thay đổi khiến những quy chuẩn mà ta áp đặt lên con người, những nhận thức về một vấn đề cũng dần bị đổi thay. Làm một phép so sánh đơn giản : Vào năm 1960, sinh viên vui vẻ nhận điểm C trong bài thi của mình, vì đó là điểm trung bình hồi đó. Còn đối với hiện tại, điểm số trung bình phải là A ; ở những thập niên trước, nếu như đỗ vào một trường cao đẳng, con cái sẽ là niệm tự hào của bố mẹ, nhưng ở thời điểm hiện tại, đỗ đại học là việc hiển nhiên mà ai cũng phải đạt được... Thêm vào đó sự phát triển nhanh chóng của công nghệ khiến cho một bộ phận con người bị thay thế bởi máy móc, điều đó có nghĩa là tỉ lệ cạnh tranh cũng sẽ cao hơn, ép con người phải cố gắng nhiều hơn. Xã hội ngày càng đi lên, nó buộc con người cũng phải đi lên, phải tiến bộ theo từng giai, việc phải chạy theo những quy chuẩn áp bức của cha mẹ, của xã hội, những “ chuẩn mực ” mà xã hội tạo ra đã khiến thế giới tâm hồn và tinh thần của giới trẻ dần thay đổi, không còn sự đơn giản, hồn nhiên như xưa . Trên vai họ có rất nhiều gánh nặng vô hình, sự kì vọng của gia đình, sự đánh giá của xã hội và thậm chí là sự hoang mang không biết bản thân là ai, không biết năng lực mình nằm ở đâu, họ loay hoay trong cái vòng luẩn quẩn của bản thân và dễ sinh ra phản ứng tiêu cực, cáu bẳn khi có người chạm vào "vảy ngược". 

Đồng thời sự phát triển của các trang mạng xã hội cũng là một phần nguyên nhân cho sự thay đổi của giới trẻ. Họ sợ cô độc nên tìm đến mạng xã hội để giải khuây, để tìm sự đồng cảm, nhưng... mạng xã hội lại là con dao hai lưỡi. Năng lượng tích cực mà nó truyền tải cho giới trẻ cũng có, nhưng năng lượng tiêu cực cũng không thiếu. Bởi ai cũng có thể thốt ra những câu nói tổn thương người khác trên đấy mà không cần chịu trách nhiệm pháp lí. Rồi khi nhìn thấy vô vàn những bài đăng trên mạng và nhận ra ai cũng tài giỏi hơn mình, họ sẽ nghĩ mình chỉ là một phần tử kém cỏi trong xã hội, rằng sự tồn tại của mình là vô ích khiến cho áp lực chồng chất áp lực của họ, đặc biệt là áp lực đồng trang lứa. Nhìn chúng bạn bằng tuổi mình mà sự nghiệp thành công, cuộc sống viên mãn còn bản thân thì ngày ngày chật vật thì thử hỏi sao không tủi thân, áp lực cho được ? Rồi mỗi ngày online, càng đọc bài, càng lướt bình luận, càng xem nhiều trường hợp chọn lựa kết thúc sinh mệnh vì quá bế tắc trong cuộc sống lại khiến họ càng thấy lạc lõng trong xã hội này... Và thế là, họ bắt đầu nghi ngờ sự tồn tại của bản thân. Mình sống đến giờ, là để làm gì vậy ?

Một khía cạnh nữa cần được đề cập đó là tình cảm. Có bao nhiều bậc phụ huynh cho rằng chỉ cần cung cấp thật đầy đủ vật chất cho con mình nghĩa là yêu con mình? Có bao nhiêu người đòi hỏi con mình phải thành công đơn giản vì mình đã cho nó rất nhiều điều kiện? Có bao nhiêu bậc phụ huynh sẽ sằng sàng dành thời gian để lắng nghe tâm sự của con mình cho dù đó là những tâm sự ngớ ngẩn mà không phán xét hay chất vấn? Nếu nhu cầu được yêu thương không được đáp ứng trong gia đình thì các bạn trẻ thường sẽ phải tìm nó ở bên ngoài. Đáng buồn thay, xã hội với công nghệ phát triển giúp chúng ta sống trong thế giới rộng lớn hơn nhưng sự kết nối cũng lỏng lẻo hơn bao giờ hết. Nếu như ngày xưa có tình làng xóm, hàng xóm, bạn bè rủ nhau cùng tụ tập để được xem tivi nhỏ mà không phải nhà nào cũng có, rồi rủ nhau cùng chơi các trò chơi nhảy dây, đá bóng thì bây giờ hình ảnh các bạn trẻ làm bạn một mình với ipad và iphone đã quá quen thuộc. Trong cái xã hội mà công nghệ phát triển vượt bậc, ai cũng cắm mặt vào thế giới di dộng của mình, thì mối quan hệ gắn bó giữa con người với con người cũng ngày càng bị cái xã hội thu nhỏ kia bào mòn. Chính vì thế, số lượng bạn trẻ đối diện với sự cô đơn và trầm cảm ngày càng gia tăng. Và khi một người không thấy bản thân mình có giá trị việc có hành vi hủy hoại bản thân như tự tử hay dùng các chất kích thích sẽ dễ dàng xảy ra. Nếu so sánh với thế hệ cha mẹ đi trước, lúc đó có thể thiếu thốn về vật chất, đồ ăn dù có thể thiếu và không đa dạng, nhà của dù không tiện nghi và chật hẹp nhưng lại có nhiều mối liên kết chặt chẽ với gia đình, bạn bè, làng xóm. Họ tuy thiếu thốn về vật chất nhưng lại được đáp ứng đầy đủ về mặt tinh thần – thứ chủ yếu chi phối hành động và quyết dịnh của con người. Ngày nay, khi nền giáo dục đã phát triển, cha mẹ ngày càng có những yêu cầu cao hơn đối với việc học tập của con cái. Do đó, những kỳ vọng mà họ phải đối mặt cũng thay đổi, không chỉ phải vào một trường đại học tốt mà còn cần đỗ vào trường trung học cơ sở và trung học phổ thông tốt. Ngay từ ngày đầu cho con đến trường tiểu học, ít phụ huynh nào có tâm lý "con mình có thể thuộc diện trung bình trở xuống cũng được". Ai cũng có mong mỏi con mình phải đứng đầu trong kỳ thi, khi điểm số của con không đạt như kỳ vọng của cha mẹ thì "cuộc chiến" học hành đau đớn bắt đầu. Đương nhiên, như vậy không có nghĩa nuôi dưỡng, quan tâm trẻ sát sao là không tốt, chỉ là việc giáo dục không hướng đến mục tiêu rèn giũa tính tự lập sẽ biến tình yêu thương thành "gông cùm" nặng nề.

Những người trẻ, họ luôn cảm thấy kém cỏi, luôn sợ mình không thể đáp ứng được kì vọng, sợ năng lực của bản thân không đủ sẽ làm cho người khác thất vọng về mình vì thế mà cứ bất chấp tất cả lao về phía trước, cảm xúc bức bí, khó chịu không được chăm lo cứ thế mà dồn nén, tích tụ lâu dần thành hòn đá lớn trong lòng họ rồi đến một ngày không thể dồn nén được nữa, họ sẽ chọn cách buông xuôi.

Một phần nguyên nhân cũng đến từ chính nhận thức của thế hệ trẻ hiện nay. Họ luôn sống vì người khác, tức là nhìn mặt người khác mà sống. Khi cả xã hội điều tuân theo chuẩn mực đó, học cũng không dám đi ngược lại nó cho dù nó có đúng hay sai, có phù hợp với mình hay không. Họ sợ. Họ không dám đối mặt với ánh mắt săm soi, phán xét của người khác, vì thế mà cứ cố chạy theo những gì mà người khác nghĩ họ nên làm, nên có được, dần dần họ đánh mất chính mình, thấy người ta làm được mình cũng phải làm được, thế rồi họ không còn là họ nữa, họ đã biên thành con rối của những người xung quanh. Việc ngày ngày phải sống bằng cách nhìn mặt người khác khiến họ trở nên bức bối, khó chịu, rồi mắc các chứng bệnh tâm lý như : trầm cảm, rối loạn ám ảnh... Không phải ai cũng có thể cân bằng mọi mặt, tâm lý đủ cứng cỏi, vững vàng để đối chọi với áp lực. Nếu như không thể sống đúng với chính mình, vui vẻ, tự tại thì sống với họ có ích gì ?  Và cứ như thế họ - những người trẻ mang những yếu đuối trong lòng mãi không thể thoát ra khỏi vòng quay danh lợi.

Vậy thế hệ trẻ có thực sự yếu đuối không? Câu trả lời là không. Có lẽ, điều họ thiếu đó là sự thấu hiểu từ các bậc cha mẹ và một sự định hướng đúng đắn cho sự phát triển toàn diện tâm sinh lý trong môi trường xã hội đang liên tục đổi thay một cách chóng mặt.

Bởi thế mà không chỉ giới trẻ cần thay đổi mà suy nghĩ, chuẩn mực của xã hội cũng nên được thay đổi. Gia đình, cộng đồng khi thấy người trẻ gặp khó khăn thì đừng  chỉ trích, phê bình họ mà điều cần làm là quan tâm, hướng dẫn, giúp đỡ họ vượt qua thử thách ấy, có như thế thì con người mới có thể tốt lên được. Ta nên thấu hiểu và cảm thông với những khó khăn, áp lực mà họ đang chịu đựng chứ không phải đè nặng thêm áp lực nên vai họ.

Còn đối với thế hệ trẻ, có lẽ đã đến lúc họ cần phải nhận thức và hành động thay đổi bản thân. Bằng cách này hay cách khác họ cần phải va vấp cuộc đời nhiều hơn, trải nghiệm nhiều hơn. Học cách nâng cao năng lực cảm xúc cá nhân để đối mặt với áp lực, học cách rèn luyện các thói quen hữu ích để nâng cao chỉ số vượt khó, nâng cao năng lực cảm xúc xã hội để tránh bị đào thải bởi máy móc. Bởi khi bạn trải nghiệm và va chạm nhiều hơn thì khả năng chịu đựng vượt qua mọi yếu đuối càng cao.

Đã đến lúc, chúng ta nên ngừng so sánh, và áp đặt giá trị lên thế hệ trẻ, thay vào đó, chúng ta nên lắng nghe, thấu hiểu và định hướng để giúp các bạn trẻ tìm thấy giá trị của bản thân và đường đi đúng đắn cho bản thân mình.