Chính Hữu là một tác giả nổi bật trong thời kì kháng chiến chống Pháp. Với Đồng chí, tác giả đã xây dựng thành công hình tượng anh bộ đội cụ Hồ và đặc biệt cho ta hiểu về cơ sở hình thành tình đồng chí. Đây cũng là những câu thơ đầu tiên mở đầu cho cảm xúc của toàn bài.

    Cơ sở hình thành tình đồng chí trước hết là sự tương đồng về cảnh ngộ xuất thân. Đó là cảnh ngộ nghèo khó: nước mặn đồng chua, cày lên sỏi đá... Sự khó nhọc trong cuộc sống là nguồn gốc sâu xa của tình cảm thấu hiểu nhau. Và đó cũng là căn nguyên của sự cùng chung giai cấp xuất thân. Họ đều là những người nông dân cuộc sống khó nhọc nay gặp gỡ làm nên sự gắn kết. Từ những phương trời xa lạ, nay họ tập hợp trong hàng ngũ cách mạng và gắn bó với nhau. Cùng với lí tưởng, nhiệm vụ, thì tình đồng chí đã được hình thành giữa những người nông dân áo vải. Họ sát cánh bên nhau trong mọi giờ phút chiến đấu: Súng sát bên súng, đầu sát bên đầu. Họ đã tạo nên một tình cảm bền chặt, tri kỉ qua gian khổ, khó khăn và chia sẻ cùng nhau bao khó nhọc: Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ. Sáu câu thơ đã được khép lại với một lời thơ thật ngắn gọn: Đồng chí! Lời khẳng định và là bản lề gắn kết đoạn thơ với đoạn thơ sau và mở ra trước mắt bạn đọc bao hình dung tưởng tượng về biểu hiện của tình đồng chí.

     Những cơ sở hình thành tình đồng chí chính là khởi nguồn cho tinh thần, ý chí gắn kết người lính giữa gian khổ, khó khăn. Trang thơ Tố Hữu giúp ta thêm trân trọng tình cảm đẹp này! 

MB:Bài thơ “Đồng chí” của Chính Hữu là một trong những tác phẩm xuất sắc viết về đề tài người lính thời kì đầu cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Xuất phát từ những cảm xúc chân thực và tình cản yêu nước sâu sắc, Chính Hữu tìm cách lí giải những cơ sở hình thành nên tình đồng chí, đồng đội keo sơn, thắm thiết của người lính.                                                                TB:Ở đoạn đầu, với 7 câu tự do, dài ngắn khác nhau, có thể xem là sự lý giải về cơ sở tạo nên tình đồng chí, đồng đội của những người lính. Mở đầu bằng hai câu đối nhau rất chỉnh :        “Quê hương anh nước mặn đồng chua
Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá”                                                                                                           KB:Không có tiếng tiếng súng nhưng người đọc vẫn cảm nhận rất rõ ràng sự khốc liệt của cuộc chiến. Hình tượng người lính cũng được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng giàu sức gọi tả. Thành công của Chính Hữu trong bài thơ “Đồng chí” chính là ở chỗ nói những điều bình dị để lộ rõ cái phi thường của người lính. Bởi thế, dù trải qua thời gian, bài thơ vẫn còn sức gợi đối với người đọc hôm nay.                                                                                                                                              BÀI LÀM                                                                                                          Chính Hữu viết bài thơ Đồng chí năm 1947. Lúc ấy, lực lượng kháng chiến của ta mới hình thành và chiến đấu trong thời gian ngắn. Không những các chiến sĩ giải phóng phải chiến đấu trong điều kiện vô cùng thiếu thốn mà lực lượng cũng chưa lớn mạnh. Bài thơ Đồng chí ra đời kịp thời, đúng lúc củng cố và khẳng định sự gắn kết bền chặt trong nhiệm vụ chiến đấu, chiến thắng kẻ thù của quân và dân ta thời kì đầu kháng chiến chống Pháp. Đoạn thơ đầu, tác giả lí giải những cơ sở tạo nên tình đồng chí của người lính.

Quê hương anh nước mặt đồng chua
Làng tôi nghèo cày lên sỏi đá
Anh với tôi đôi người xa lạ
Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau

Thành ngữ “nước mặn đồng chua” và hình ảnh “đất cày lên sỏi đá” đã gợi lên hình ảnh làng quê lam lũ, cực nhọc của những miền quê nghèo khó. Họ xuất thân từ những người nông dân chân lấm tay bùn, tần tảo với đồng ruộng.  Chính sự đồng cảm về giai cấp đã khiến cho họ từ mọi miền đất nước: từ đồng bằng tới miền núi trung du, từ những phương trời xa lạ đã nhanh chóng trở nên thân quen. Chính tình yêu nước, ý chí chiến đấu, tiêu diệt kẻ thù giải phóng đất nước là điều kiện để họ gặp gỡ nhau nơi chiến tuyến. Từ xa hóa gần, từ lạ thành quen. Đó là một sự vận động kì diệu. Không sức mạnh nào khác tạo nên sự kì diệu ấy ngoài tình yêu tổ quốc, lí tưởng cách mạng và nhiệm vụ chiến đấu chống kẻ thù.

Vì lí tưởng cao đẹp, mục đích lớn lao, người lính cảm thấy bản thân mình hòa hợp trong một tập thể lớn, cùng kề vai sát cánh trong chiến đấu, cùng chia ngọt sẻ bùi, tương trợ, gắn kết với nhau để có thể hoàn thành nhiệm vụ với đất nước. Ngay từ những ngày đầu ở thao trường, họ đã gắp bó với nhau:

Súng bên súng, đầu sát bên đầu
Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ
Đồng chí!

Với cấu trúc sóng đôi của câu thơ, ta như hiểu được điều tác giả muốn nói: họ không chỉ cùng một mục đích chiến đấu “súng bên súng” mà còn sống chung lí tưởng “đầu sát bên đầu”. Những người chiến sĩ ấy còn biết san sẻ cho nhau hơi ấm đồng động. “Đêm rét chung chăn” gợi cho người đọc cảm giác ấm cúng của tình đồng đội, nghĩa đồng bào, chứ không đơn thuần kể lể cái nghèo cái rét.

Cái tấm chăn mỏng ấm áp tình tri kỉ, tình đồng chí ấy mãi mãi là một kỉ niệm đẹp đối với người lính thời chinh chiến không bao giờ có thể quên được:

Ôi núi thẳm rừng sâu
Trung đội cũ về đâu
Nơi đây chăn giá ngắt
Nhớ cái rét ban đầu
Thắm mối tình Việt Bắc.                                                                                                                        “Đồng chí” là một trong số những bài thơ hay nhất, tiêu biểu nhất của Chính Hữu và cũng là của nền thơ kháng chiến. Bài thơ lí giải cơ sở hình thành tình đồng chí, đồng thời ngợi ca sức mạnh của tình đồng chí, làm sống lại một thời khổ cực của cha anh ta, làm sống lại chiến tranh ác liệt. Bài thơ khơi gợi lại những kỉ niệm đẹp, những tình cảm tha thiết gắn bó yêu thương mà chỉ có những người đã từng là lính mới có thể hiểu và cảm nhận hết được.