1. - Hình thức:

+ Độ dài: 10 câu.

+ Tiếng việt: câu bị động, quan hệ từ.

 - Nội dung: Quan phụ mẫu trong truyện là một tên quan vô trách nhiệm, vô lương tâm.

2. Lập dàn ý:

- Quan phụ mẫu là tên vô trách nhiệm.

+ Đê sắp vỡ. Cảnh ngoài đê vô cùng nguy ngập. Thiên tai đang từng lúc giáng xuống, đe doạ cuộc sống của người dân….

+ Quan không đốc thúc hộ đê mà “cùng với đám nha lại vui cuộc tổ tôm ở trong đình”….

+ Đi hộ đê mà quan “uy nghi chễm chện ngồi”, trong đình đèn thắp sáp choang, kẻ hầu người hạ, đồ dùng sang trọng “ống thuốc bạc, đồng hồ vàng, dao chuôi ngà…”, ăn của ngon vật lạ “yến hấp đường phèn…”- Quan phụ mẫu là tên hống hách, vô lương tâm.

+ Quan mải chơi bài bạc, thác loạn mà bỏ mặc con dân đang khổ sở bởi đê vỡ: “mưa gió ầm ầm, dân phu rối rít” quan vẫn coi như không biết gì, vẫn thản nhiên ung dung đánh bài “đê vỡ mặc kệ, nước sống dầu nguy không bằng nước bài cao thấp”, “Mặc! Dân, chẳng dân thời chớ…”

+ Khi đê vỡ thì mặc kệ, dọa nạt mọi người:

“Đê vỡ rồi... Đê vỡ rồi, thời ông cách cổ chúng mày, thời ông bỏ tù chúng mày! Có biết không? Lính đấu? Sao bay dám để cho nó chạy xồng xộc vào đây như vậy”

3. - Câu bị động: Đê bị vỡ rồi.  

- Quan hệ từ: Người dân khổ sở vì đê vỡ mà quan phụ mẫu vẫn bình chân như vại.

4. (1) [CCĐ].(2) Thứ nhất, tên quan phụ mẫu là một tên vô trách nhiệm được thể hiện qua đoạn đê sắp vỡ. (2) Cảnh ngoài đê vô cùng nguy ngập, thiên tai đang từng lúc giáng xuống, đe doạ cuộc sống của người dân. (3) Vậy mà, quan không lo lắng đốc thúc hộ đê mà lại ngồi trên chỗ cao ráo “cùng với đám nha lại vui cuộc tổ tôm ở trong đình”. (4) Mặc kệ sự sống chết của người dân phía dưới, ông ta "uy nghi chễm chệ ngồi" trong đình đèn thắp sáng choang, kẻ hầu người hạ, đồ dùng sang trọng: “ống thuốc bạc, đồng hồ vàng, dao chuôi ngà..", ăn "yến hấp đường phèn…”. (5) Thứ hai, tại sao lại nói quan phụ mẫu là tên hống hách, vô lương tâm?(6) Bởi quan phụ mẫu mải chơi bài bạc, thác loạn mà bỏ mặc con dân đang khổ sở bởi đê vỡ: “mưa gió ầm ầm, dân phu rối rít” quan vẫn coi như không biết gì, vẫn thản nhiên ung dung đánh bài “đê vỡ mặc kệ, nước sống dầu nguy không bằng nước bài cao thấp”. (7) Người dân khổ sở vì đê vỡ mà quan phụ mẫu vẫn bình chân như vại. (8) Đến lúc, đê bị vỡ. (9) Quan phụ mẫu mới dọa nát mọi người: “Đê vỡ rồi... Đê vỡ rồi, thời ông cách cổ chúng mày, thời ông bỏ tù chúng mày! Có biết không? Lính đâu?...", còn mình thì ù một ván bài to, ông ta vui sướng, người dân khổ vì tai ương. (10) Qua truyện ngắn "Sống chết mặc bay" này, ta có thể thấy được chân dung của quan phụ mẫu thời xưa, lột tả chính xác nhất hình ảnh "lòng lang dạ thú" của loại quan bất nhân thời xưa bằng những chi tiết miêu tả chân thực nhất. (Hoặc có thể viết kết đoạn: Truyện ngắn "Sống chết mặc bay" này quả là một áng văn hoàn mĩ để ta có thể hiểu và cảm thông với những bất hạnh của người dân dưới xã hội cũ.)