a) MB: Dẫn dắt nêu ra vấn đề: Tự học có vai trò rất to lớn trong cuộc sống của chúng ta.

- Trích dẫn một số câu ca dao tục ngữ nói về tự học: 

+ Luyện mãi thành tài, miệt mài tất giỏi.

+ Học ăn học nói, học gói học mở.

+ Có công mài sắt có ngày nên kim...

b) TB: 

b.1. Khẳng định:

Đây là một việc rất hiệu quả đối với tất cả mọi người, mọi nơi bởi tự học sẽ có ngày thành tài.

b.2. Giải thích:

- ''Học'' là quá tình thu thập kiến thức từ mọi nơi, từ sách vở, từ người khác rèn luyện thành kĩ năng, nhân thức giúp ta áp dụng kiến thức đó vào thực tiễn đời sống. Ta có thể học từ thầy cô, bạn bè, từ sách vở, từ bất kì ai,...

- Tự học: là sự chủ động, không cần ai nhắc nhở, tự tích cực độc lập tìm hiểu, lĩnh hội kiến thức ở mọi lĩnh vực trong cuộc sống. Có thể nói tự học là sự tự giác, tích cực của một người học sinh, một người học,...

⇒ Tự học có vai trò rất to lớn, không chỉ trong đời của học sinh, mà còn đối với mọi người. Đây là một phương pháp, một cách rèn luyện của mỗi chúng ta trong hành trình thu lượn kiến thức vào đời.

b.2. Vì sao?

- Kiến thức nhân loại vô cùng to lớn, mà thời gian học ở lớp, ở trường,... không chiếm hết thời gian của mỗi người... Chúng ta là môt hạt cát nhỏ giữa đại dương bao la, rộng lớn. Vì vậy luôn có ý thức luôn có khởi đầu tự học để đi đến thành công.

- Đây cũng chính là thói quen, là phẩm chất, là nhu cầu của mỗi người.

b.3. Được gì? 

* Tập trung phân tích nêu vai trò:

- Tự học sẽ giúp chúng ta chủ động trong quá trình học, sẽ khơi nguồn đam mê, hứng thú trong học tập.

- Tự học giúp mỗi chúng ta năng động sáng tạo không quá thụ động, phụ thuộc vào người khác.

- Tự học sẽ giúp chúng ta tích thu một nguồn kiến thức đáng kể cho hành trang vào đời.

- Tự học còn là trong những điều kiện để rèn luyện tính kiên trì, cần mẫn trên con đường đến với học vấn.

- Tự học sẽ nuôi nấng ước mơ, là con đường dẫn ta đến với ước mơ gần nhất.

b.4. Dẫn chứng:

- Chủ tịch Hồ Chí Minh, hơn 30 năm bôn ba ở nước ngoài, lúc nào Ngài cũng không ngừng học tập, trau dồi kiến thức,...

- Thầy Nguyễn Ngọc Ký, bằng hi vọng và nghị lực, lúc nào Ngài cũng luôn tự học, cố gắng, và hết mình...

- Những câu nói của việc tự học...

b.5. Rèn luyện.

- Tự học xuất phát từ ý thức mỗi người, từ ý chí, nghị lực.

- Chúng ta có tự học thì mới có ngày thành công,...

b.6. Tuyên dương, phê phán, lên án:

- Tuyên dương: những người đã có ý thức tự học, họ là mầm non của đất nước, là những cây sẽ góp hoa thơm cỏ ngọt cho đất nước...

- Phê phán/ lên án: những người chưa có ý thức tự học...

b.7. Phản đề:

- Nếu không có sự tự học thì mãi mãi chỉ là những hạt cát giữa đại dương kiến thức này, sẽ bỡ ngỡ khi gặp kiến thức mới, sẽ ít có hứng thú hơn...

b.8. Nhận thức-hành động:

- Bạn phải có nhận thức ngay từ suy nghĩ và hành động ngay về việc tự học...

c) KB: - Khẳng định lại ý nghĩa của việc học.

- Có thể nêu thêm suy nghĩ của bản thân.

- HẾT -

1. Mở bài: Giới thiệu về vấn đề cần nghị luận.

a. Giải thích, chứng minh:

- Tự học là gì? Tự học là tự mình tìm tòi tri thức, tự tìm ra những giải pháp để giải quyết vấn đề và tự thu thập, thực hành, vận dụng những tri thức đó. Điều này khác với quá trình học tập truyền thống: tới trường, học những điều mà thầy cô giáo cung cấp, hướng dẫn. Tự học hay tinh thần tự học là một trong những phương pháp học, không phải là duy nhất và cũng không phải toàn năng.

Ví dụ: Khi thầy cô giáo giới thiệu về Thuyết vạn vật hay thuyết vũ trụ, vụ nổ big bang hay tên tuổi của những vĩ nhân. Nhưng trong khuôn khổ tiết học hạn hẹp trên lớp, thầy cô chỉ có thể dừng lại ở việc: đảm bảo kiến thức cơ bản và giới thiệu những điều mới. Còn việc tìm tòi những tri thức ấy còn trông đợi rất nhiều vào khả năng tự học, sự hứng thú của người học sau giờ lên lớp. Hay như học một bài thơ của tác giả, để hiểu sâu và thấm hơn phong cách nghệ thuật của nhà thơ ấy, người học có thể tìm đọc và cảm thụ thêm cả tập thơ, cả những sáng tác khác của tác giả ấy để thấy rõ hơn, hiểu rõ hơn về bài thơ tiêu biểu mà người học được chọn để học trong chương trình.

- Vai trò của tinh thần tự học:

Tự học giúp cho mỗi người chủ động tiếp thu những tri thức, những điều mà bản thân muốn học hỏi. Những gì bản thân hứng thú thì bao giờ cũng dễ dàng tiếp nhận hơn. Và khi chủ động tìm tòi mà thu thập hoặc có kết quả thì sẽ hiểu lâu, nhớ sâu hơn là việc thụ động tiếp nhận những tri thức đã được đóng gói thành các bài học mà thầy cô cung cấp ở trên lớp.

- Sẽ ra sao nếu không có tinh thần tự học?

Nếu không có tinh thần tự học, bản thân người học sẽ thụ động trong việc học, không có sự năng động trong việc chiếm lĩnh những đơn vị kiến thức. Ngược lại, nếu rèn luyện được tinh thần tự học thì bản thân chúng ta sẽ nhanh nhẹn, linh hoạt và có thể tiếp cận tối đa những tri thức trong cuộc sống.

- Làm sao để rèn luyện, nâng cao tinh thần tự học?

Để rèn luyện tinh thần tự học, điều quan trọng là người học phải có tinh thần cầu thị và luôn có sự hứng thú, tinh thần tích cực tìm tòi, học hỏi. Có như vậy thì việc học và tự học mới không nặng nề, không trở thành một gánh nặng.

Bên cạnh đó, việc tự học không có nghĩa là tự mình đi tìm hiểu tri thức theo quan điểm của riêng mình mà bỏ ngoài tai những điều thầy cô hướng dẫn trên lớp hoặc từ chối sự hướng dẫn, vạch đường của những người thầy. Việc học cần phải kết hợp nhiều phương pháp, hài hòa nhiều cách học để tiếp thu được tối đa nguồn tri thức vô tận của nhân loại.

b. Đánh giá:

- Tinh thần tự học rất quan trọng với bản thân mỗi người.

- Tinh thần tự học là một trong những phương pháp giúp nâng cao năng lực của bản thân mỗi người.

3. Kết bài: Liên hệ bản thân.