Bài thơ "Bánh trôi nước" nói về một món ăn truyền thống của dân tộc, nhưng qua đó cũng tả hiện thực cuộc sống, ý chí và lòng trắc ẩn của con người. Bài thơ sử dụng thể thơ Tứ tuyệt đường luật, với bốn câu mỗi câu có năm chữ, giúp tạo ra sự nhất quán và gọn gàng cho bài thơ.

Một nét đặc sắc trong nghệ thuật của bài thơ là việc tả cảnh ngụ ý tì. Bánh trôi và nước non được tả một cách hình ảnh và mô phỏng hợp lý để thể hiện ý nghĩa sâu sắc. Dòng thơ "Thân em vừa trắng lại vừa tròn" nói lên hình ảnh bánh trôi, còn "Bảy nổi ba chìm với nước non" tượng trưng cho cuộc sống đầy biến động và thử thách. Nhờ cách sử dụng ngôn ngữ hình ảnh, bài thơ mang đến cảm giác sống động, gợi hình và thu hút người đọc.

Ngoài ra, bài thơ còn sử dụng một số từ ngữ và cấu trúc ngôn ngữ kiểu BPTT (biến phức tạp tụ tác). Ví dụ, từ "tay kẻ nặn" diễn tả việc người thợ làm bánh trôi bằng tay, và từ "tấm lòng son" để tả lòng trung thành và kiên nhẫn. Cấu trúc của bài thơ tạo nên một sự nhịp điệu và âm điệu đặc sắc, giúp tăng sự hấp dẫn và thẩm mỹ của bài thơ.

Chủ đề bài thơ liên quan đến văn hóa và ẩm thực dân tộc, nhưng cũng có mối quan hệ tới cuộc sống và trạng thái tâm trí của con người. Món bánh trôi nước không chỉ là một món ăn, mà còn là biểu tượng cho sự kiên nhẫn và lòng trung thành trong cuộc sống. Từ đó, bài thơ gợi lên sự tương phản giữa sự xuất hiện ngoài và tâm trạng bên trong của con người, một sự kết hợp giữa hình ảnh món bánh trôi trắng tinh khôi và nước non biển động.