1. Truyện phê phán thói giấu đốt một tật xấu có thật trong nội bộ nhân dân. Dốt mà làm thầy, dốt mà lại bảo thủ, qua đó nhắn nhủ đến mọi người phải luôn học hỏi, không nên che giấu cái dốt của mình. 

2. Thổ công: thần cai quản đất đai trong một khu vực

3. Những điều mà ông thầy làm trong truyện là những điều đi ngược lại với quy luật tự nhiên - kẻ dốt nát không thể trở thành một người thầy để đi truyền dạy kiến thức cho người khác. Thầy đồ trong truyện chính là một kẻ dốt nát những lại hay khoe khoang, khuếch đại mọi thứ. Dùng cái sự ma lanh, láu cá và bảo thủ của bản thân để giấu dốt.