Phân tích tác phẩm Thu Điếu:

     Nguyễn Khuyến là người có cốt cách thanh cao và giàu lòng yê nước, ông một lòng hợp tác với kẻ thù. Ông được mệnh danh là " nhà thơ của dân tình, làng cảnh Việt Nam". Ông để lại cho hậu thế nhiều tác phẩm thơ hay và đặc biệt trù ba bài thơ Thu Điếu cho làng quê,phong cảnh Việt Nam. Trong đó nổi bật hơn cả là bài Câ cá mùa thu.
     Nếu như ở bài Thu Vịnh cảnh mùa thu được đón nhận từ cao xa rồi mới đến gần thì bài Câu cá mùa thu khung cảnh thiên nhiên mùa thu lại được đón nhận ở một chiều hịch khác: từ gần rồi tiến ra cao xa và từ cao xa lại trở về gần. Khung cảnh được mở ra với nhiều chiều hướng vô cùng sinh động.
     Cảnh mùa thu được mở ra với hình ảnh không gian hết sức trong trẻo:

                      " Ao thu lạnh lẽo nước trong veo
                        Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo"
     Không khí mùa thu được gợi lên từ sự dịu nhẹ, nguyên sơ nhất cảu cảnh vật với làn nước trong veo không một gợn đục. Mùa hè đã đi qua, những cơn mưa lớn với dòng nước đỏ đục đã không còn thay vào đó là cái thanh tĩnh, trong trẻo của làn nước, của cảnh vật. Trong không gian nhỏ hẹp ấy là hình ảnh của chiếc thuyền câu nhưng nó không hề lọt thỏm giữa không gian thiên nhiên mà lại rất hài hòa cân xứng .Tác giả vẽ ra khung cảnh tưởng như đối lập ao thu - thuyền câu, nhưng kì thực chúng lại hòa quyện vơi nhau đến kì lạ. Bởi vậy tác giả chọn là ao thu chứ không phải hồ thu-gợi cảm giác rộng lớn , chuáng ngợp . Ao thu ấy khi có thuyền câu bên cạnh trở nên hài hòa và đậm chất khung cảnh làng quê Bắc Bộ Việt Nam. Hai câu thơ đàu gieo vần eo nhưng không hề gợi lên ảm giác eo hẹp , nhỏ bé, tù túng mà ngược lại gợi lên cám giác nhỏ nhắn, thanh thoát của cảnh vật.

     Bức tranh tiếp tục được Nguyễn Khuyến phác họa ở cặp cau tiếp theo:

                          " Sóng biếc theo làn hơi gợn tí
                            Lá vàng trước gió khẽ đưa vèo"
     Những đường nét khung cảnh cũng hết sức mảnh mai với sóng hơi gợn tí,lá khẽ đưa vèo , dường như mọi chuyển động đều vô cùng nhẹ nhàng,thanh thoát. Vận động vào thủ pháp lấy động tả tĩnh Nguyễn Khuyến đã làm nổi bật sự tĩnh lặng tuyệt đối của không gian,của cảnh vật. Phải là không gian vô cùng yên tĩnh thì thi nhân mới có thể cảm nhận tiếng động thật khẽ, thật em của cảnh vật,dù là sóng có gợn hay làn gió khẽ đưa,bàng giác quan tinh tế,nhạy cảm Nguyễn Khuyến đã nắm chọn từng khoảnh khắc của thiên nhiên. Sắc vàng nếu như ở bài thơ khác chính là sawscmafu chủ đạo , là điểm nhấn đẻ gợi nhắc mùa thu thì trong câu thơ của Nguyễn Khuyến sắc vàng ấy cũng như bao sắc màu khác trong bức tranh: xanh của trời , trong veo của nước,... nó chỉ góp phần tạo nên đường nét hài hòa cho bức tranh, tuyệt nhiên không gợi cảm giac buồn bã tâm trạng, hay hép úa của cảnh vật.

      Không chỉ vậy, cãi hồn dân dã, vẻ đẹp mùa thu của làng quê Bắc Bộ còn được gợi lên từ ngõ trúc quanh co:

                           " Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt
                              Ngõ trúc quanh co khách vắng teo"

      Không gian được mở rộng ở chiều cao, tác giả hướng ánh mắt lên bầu trời để cảm nhận được cái 'xanh ngắt" của bầu trời , và rất tự nhiên thu tầm nhìn  về tới ngõ trúc quanh co. Không gian mùa thu vô cùng tĩnh lặng. Mọi chuyển động đều quá nhẹ nhàng, em ái không đủ để gợi lên âm thanh, duy chỉ có tiếng động của tiếng có đớp mồi: "Cá đâu đẽ động dưới chân bèo".Nhưng cái động đó kết hợp với tứ "khẽ" lại chỉ càng nhấn mạnh , tô đậm hơn cái yên ắng , tĩnh mịch của cảnh vật. Với nghệ thuật lấy động tả tĩnh, Nguyễn Khuyến đã cho thấy cái thanh tĩnh tuyệt đối của làng quê Việt Nam trong cảnh thu thanh bình, dịu nhẹ.

Chúc bạn học tốt!!! vote 5* nhé!!