$#Ruby$

       “Lặng lẽ Sa Pa” là một tác phẩm truyện ngắn nổi tiếng, đã đưa tên tuổi của nhà văn Nguyễn Thành Long đến gần hơn với bạn đọc. Truyện đã để lại trong lòng người đọc những dư vị cảm xúc khó quên về cả nội dung lẫn nghệ thuật.

       Truyện kể về anh thanh niên làm việc trên đỉnh núi Yên Sơn cao hai nghìn sáu trăm mét. Anh làm công tác khí tượng kiêm vật lý địa cầu đã bốn năm trên đỉnh núi cao hai nghìn sáu trăm mét này. Ông họa sĩ và cô kĩ sư đã có dịp gặp gỡ và chuyện trò với anh trên chuyến ở đi Lào Cai. Tuy rằng cuộc trò chuyện ấy chỉ kéo dài vỏn vẹn ba mươi phút nhưng anh đã có dịp chia sẻ, tâm sự với ông họa sĩ về Công việc lẫn cuộc sống và  những suy nghĩ của anh - điều này đã thôi thúc mong muốn vẽ anh thanh niêncủa ông họa sĩ. Nhưng anh từ chối và giới thiệu cho cho ông những người mà anh cho là đáng vẽ hơn anh nhiều. Cuộc nói chuyện kết thúc, anh thanh niên tặng cho ông hoạ sĩ và cô kĩ sư làn trứng ăn đường nhưng không xuống tiễn họ vì đã đến giờ mà anh phải đi "ốp". Tuy cuộc trò chuyện kết thúc nhưng đã để lại trong lòng mồi người những cảm mến dành cho anh thành niên.

       "Lặng lẽ Sa Pa” đã ca ngợi vẻ đẹp của sự thầm lặng, giàu đức hi sinh của những con người lao động. Họ, cả anh thanh niên dù có thể khác nhau nơi hành động, nơi việc làm, nơi làm việc, nơi độ tuổi nhưng lại giống nhau nơi suy nghĩ cống hiến cho đất nước, cho tổ quốc, lại giống nhau nơi thầm làng mà cống hiến chứ chẳng phô trương, chẳng ồn ào. Chuyện đã làm bật lên một lý tưởng sống cao đẹp " Sống để cống hiến, cống hiến không ồn ào và phô trương". Qua đó trong lòng mỗi người đọc lại dâng lên những sự cảm phục, sự ngưỡng mộ dành cho những nhân vật đã và đang cống hiến trong truyện lẫn thực tế.

    Không chỉ để lại những ấn tượng về nội dung mà câu chuyện còn để lại những nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật. Trước hết chuyện để lại ấn tượng với người đọc về nghệ thuật xây dựng nhân vật độc đáo. Nhân vật trong truyện được khắc họa qua những cử chỉ, hành động, lời nói vô cùng chi tiết, đặc biệt là qua những suy nghĩ và hành động. Thông qua nghệ thuật xây dựng nhân vật chúng ta đã biết được anh thanh niên là người như thế nào, anh đã cống hiến và đóng góp cho xã hội đất nước ra làm sao, anh đã có một cuộc sống đầy đủ và tiện nghi về cả vật chất lẫn tinh thần như thế nào và cả sự khiêm tốn trong công việc lẫn cuộc sống của anh. Hay ta đã được biết về những con người thầm lặng hi sinh cống hiến ngoài anh thanh niên là ông kỹ sư vườn rau hay chiến sĩ nhưng cứu xét ở dưới cơ quan mười năm trời không rời khỏi cơ quan đi tìm hạnh phúc của riêng mình chỉ để hoàn thành bản đồ sét. Chẳng những thế điều khiến "Lặng lẽ Sa Pa" gây ấn tượng với người đọc còn là chất thơ mà nó chứa đựng. Chất thơ ấy không được bật lên qua phong cảnh thiên nhiên vô cùng thơ mộng của Sa Pa và ngôn ngữ nhẹ nhàng mà còn do những con người đã và đang có suy nghĩ cống hiến, đóng góp một cách thầm lặng nơi đây. Đây là một điều mà ít một tác phẩm truyện ngắn nào có thể làm được. Cuối cùng tình huống của chuyện cũng độc đáo không kém. Tình huống trong truyện là một tình huống được xảy ra ngẫu nhiên và tình cờ không hề có sự sắp đặt từ trước. Đó là cuộc gặp gỡ chỉ vỏn vẹn kéo dài ba mươi phút giữa ông họa sĩ, cô kỹ sư và anh thanh niên. Điều này đã giúp tác giả khắc họa chính xác và rõ ràng nhất về nhân vật anh thanh niên qua góc nhìn của những người mới quen anh. 

      Tác phẩm "Lặng lẽ Sa Pa" là tác phẩm vô cùng đáng giá và cũng là một món quà được nhà văn Nguyễn Thành Long gửi đến người đọc. Qua tác phẩm, em lại càng thấy bản thân mình ngày càng phải có trách nhiệm với công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc hơn nữa, từ đó mà bản thân cần có những hành động thiết thực và cụ thể cho tương lai.

  Nguyễn Thành Long (1925-1991) được biết đến là cây bút vàng chuyên viết về truyện ngắn và kí. Các tác phẩm của ông mang âm hưởng nhẹ nhàng, ngôn ngữ đậm chất thơ, trữ tình,trong trẻo, đẹp đẽ. Nổi tiếng trong sự nghiệp sáng tác của nhà văn, có tác phẩm, truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa” được ông viết vào năm 1970, là kết quả của chuyến đi công tác lại Lào Cai của tác giả. Tác phẩm được in trong tập “Giữa trong xanh” (1972). Đây có lẽ là một trong những truyện ngắn tiêu biểu khi nhắc đến đề tài về hoà bình, cuộc sống mới, xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc. Truyện ngắn ca ngợi những con người lao động miệt mài, hăng say, ngày đêm cống hiến cho Tổ Quốc.

   Nhan đề “Lặng lẽ Sa Pa” sử dụng biện pháp đảo ngữ. Khi đưa tính từ “lặng lẽ” lên trước, nhà văn viết “Lặng lẽ Sa Pa” thay vì “Sa Pa lặng lẽ”. “Lặng lẽ” không chỉ nhấn mạnh vẻ đẹp thơ mộng, yên tĩnh của Sa Pa – nơi người ta tưởng chỉ có sự thư giãn, yên tĩnh và bình yên. Mà  sâu trong đó, còn ca ngợi sự công hiến âm thầm của những anh hùng vô danh, của những con người nơi đây. Ngày đêm miệt mài làm việc, dâng hiến tuổi đời cho Tổ Quốc. Tiêu biểu là anh thanh niên, là bác kĩ sư vườn rau, là anh cán bộ nghiên cứu tấm bản đồ sét,..Nhan đề “Lặng lẽ Sa Pa” giàu chất thơ, góp phần khắc hoạ tư tưởng của tác phẩm.

   Không chỉ tạo ấn tượng với người đọc về nhan đề. Tác phẩm còn tạo sự hứng thú với người đọc về tình huống truyện. Truyện ngắn được xây dựng trên cơ sở của cuộc gặp gỡ giữa anh thanh niên và các vị khách : ông hoạ sĩ, cô kĩ sư, bác lái xe. Tuy chỉ ngắn gọn trong 30 phút, nhưng họ lại có sự cảm thông, gắn bó thân tình. Chính tình huống truyện, góp phần tô đậm nên vẻ đẹp của nhân vật chính – anh thanh niên. Là cơ hội thuận tiện để các nhân vật khác bày tỏ suy nghĩ của mình về người con trai 27 tuổi, đặc biệt là qua cái nhìn của ông hoạ sĩ già.

    Anh thanh niên, tuy là nhân vật chính. Nhưng anh không được nhắc đến một cách trực tiếp, mà được hiện lên theo lối gián tiếp : qua lời kể, suy nghĩ, cảm nhận của bác lái xe. Anh là người “cô độc nhất thế gian”, đã vậy còn rất “thèm người”. “Thể nào bác cũng thích vẽ hắn” – người lái xe bày tỏ quan điểm khi giới thiệu với 2 vị khách về chàng trai trẻ. Ấn tượng đầu tiên của hai vị khách đối với người con trai ấy, có lẽ là “tầm vóc bé nhỏ, nét mặt rạng rỡ”. Anh giới thiệu rằng, mình sống và làm việc tại đỉnh núi Yên Sơn cao 2600m, xung quanh chỉ có mây mù bao phủ. Công việc của anh là “đo gió, đo mưa, đo nắng, tính mây, đo chấn động mặt đất”, nhằm dự báo trước thời tiết hằng ngày, phục vụ cho sản xuất và kháng chiến. Công việc của anh đòi hỏi tự tỉ mỉ và có tinh thần trách nhiệm cao, nên đã 4 năm anh chưa về thăm nhà một lần. Mỗi ngày 4 lần, vào những giờ cao điểm, bất kể đêm hay ngày anh đều phải cầm đèn đi ốp. Anh dù ở một mình, nhưng lại có tinh thần trách nhiệm,tự giác cao. Không cần ai thúc dục mà luôn tự giác, làm công việc của mình một cách miệt mài, âm thầm,chăm chỉ.

  Đã vậy, khi kể về công việc,anh không nhấn mạnh cái vất vả,gian khổ, mà lại bày tỏ niềm vui,niềm hạnh phúc khi được làm việc. Chính anh cũng đã góp phần giúp quân không ta đánh bại địch khi phát hiện ra một đám mây khô thông qua việc dự báo. Anh là người có lý tưởng sống cao đẹp, coi “công việc là đôi”. Suy nghĩ đúng đắn, nghiêm túc về công việc : “Công việc của cháu gian khổ là vậy, chứ cắt nó đi, cháu buồn chết mất”. Anh còn là người yêu đời, yêu cuộc sống, yêu công việc thiết tha. Anh coi công việc là bạn, coi sách là bạn tâm tình, ngoài ra còn trồng hoa, nuôi gà. Có lối sống ngắn nắp, gọn gàng,sạch sẽ. Khi anh làm việc ở “một căn nhà ba gian, sạch sẽ với bàn ghế, sổ sách, biểu đồ…”.Qua đây, tác giả cũng sử dụng nghê thuật liệt kê,miêu tả,nhằm khắc hoạ nơi ở giản dị, ngăn nắp,gọn gang của anh thanh niên.

   Khi ông hoạ sĩ ngỏ lời muốn vẽ, phác hoạ chân dung anh. Anh đã từ chối, để khỏi vô lễ, anh đã giới thiệu với ông về những tấm gương lao động khác ở “Sa Pa” : đó là bác kĩ sư vườn rau, là anh cán bộ nghiên cứu vẽ tấm bản đồ sét,.. Anh nhắc về họ với sự say mà, kính trọng, cảm phục. Không chỉ vậy, anh còn rất hiếu khách, cởi mở và trân quý tình cảm của mọi người. Anh nhiệt tình đón hai vị khách quý, chú trọng đến từng phút của họ để không lãng phí 30 phút quý báu : “Năm phút nữa là mười..Trời ơi, chỉ còn năm phút!...”. Khi chia tay đoàn khách, anh còn xúc động mà “quay mặt đi”. Không xuống tiễn khách mặc dù chưa tới giờ ốp. Luôn quan tâm đến mọi người, khi biếu bác gái (vợ bác lái xe) củ tam thất mới đào;tặng cho cô gái mới đến nhà chơi những bó hoa; biếu đoàn khách làn trứng ăn trưa.

  Vẻ đẹp của chàng trai 27 tuổi hiện lên thật tuyệt đẹp và tự nhiên. Anh có lẽ hội tụ đủ hết phẩm chất cao đẹp của một con người: tinh thần trách nhiệm, yêu đời,yêu nghề, quan tâm đến mọi người, đã vậy còn rất đỗi khiêm tốn, tận tuỵ, chân thành, tin yêu vào cuộc sống.

  “Lặng lẽ Sa Pa” không chỉ khắc hoạ chân dung về anh thanh niên,mà còn vẽ lên những nhân vật khác, nhằm tô đâm vẻ sinh động cho bức tranh “Sa Pa”. Nhân vật ông hoạ sĩ già, cảm thấy xúc động mạnh, bối rối, cảm thấy người con trai ấy làm ông “nhọc quá”. Ông hiện lên là người yêu quý, trân trọng những người lao động. Là người đam mê với nghệ thuật, với hội hoạ. Chính ông đã làm hình ảnh anh thanh niên hiện lên tự nhiên, chi tiết và rõ ràng hơn bao giờ hết.Với nhân vật cô hoạ sĩ, cô mới vừa chấm dứt mối tình nhạt nhẽo, bỏ đi nơi xa hoa để tìm cái đẹp mà cô vẫn đang tìm kiếm. Cô tin vào quyết định của mình, thấy cuộc đời thật tuyệt đẹp sau khi gặp anh thanh niên. Cô là người khao khát lí tưởng, kín đáo và trẻ trung. Bác lái xe, là nhân vật giúp việc giới thiệu anh thanh niên trở nên tự nhiên, sinh động và hấp dẫn.Bác có lẽ là sợi dây gắn kết giữa các nhân vật trong tác phẩm, giữa nhân vật và người đọc.

   Đã có rất nhiều người đọc tinh ý, khi phát hiện ra bức tranh thiên nhiên “Sa Pa” ở đầu truyện ngắn. Thiên nhiên nơi đây thật tuyệt đẹp  và kì vĩ. Hiện lên là “những rặng đào” , “những đàn bò lang cổ” đeo chuông, thung thăng gặm cỏ ở hai thung lũng bên đường. Nhà văn sử dụng nghệ thuật nhân hoá và so sánh thật điêu luyện khi phác hoạ bức tranh thiên nhiên nơi “Sa Pa”. “Nắng bây giờ đã len tới, đốt cháy cả rừng cây…Những cây tử kinh nhô cái đầu màu hoa cà lên trên màu xanh của rừng..Mây..cuộn tròn lại, luồn cả vào gầm xe..”Ôi chao! Thiên nhiên Sa Pa khiến người ta si mê, thật thơ mộng,trữ tình.

  Tóm lại, "Lặng lẽ Sa Pa" là một tác phẩm hay và đáng được nhiều người đọc tìm hiểu, biết đến. Tác phẩm ca ngợi những anh hùng vô danh,ngày đêm miệt mài cống hiến cho Tổ quốc, những con người trẻ tuổi mà đầy nhiệt huyết,tài năng. Qua tác phẩm, em học thêm được nhiều bài học ý nghĩa: em sẽ cố gắng học tập thật tốt,rèn luyện,tu dưỡng đạo đức để mai sau có thể cống hiến cho đất nước thân yêu.