Cách mạng tháng tám năm 1945 diễn ra trong hoàn cảnh : 

Khách quan ( ngoài nước ta) : xét về tình hình thế giới, Đông Dương : 

 + Ở Châu Âu, phát xít Đức đã bị thất bại và buộc phải đầu hàng đồng minh không điều kịên vào tháng 5.1945 . 

+ Ở Châu Á, quân phiệt Nhật đầu hành đồng minh không điều kiện vào ngày 15.8.1945 . 

 + Ở Đông Dương, quân Nhật bị tê liệt ; chính phủ tay sai hoang mang cực độ. 

Chủ quan ( trong nước) : 

 + Thất bại nặng nề của quân phiệt Nhật đã khiến cho quân Nhật chiếm đóng trên đất nước ta trở nên bị động, quân tay sai lung lay đến tận gốc rễ . 

 + Khu giải phóng Việt Bắc ra đời trước đó suy xét tình thế và đã biết nắm bắt tốt cơ hội trước mắt mà tiến hành đấu tranh giành độc lập dân tộc. 

—> Đây chính là điều kiện thuận lời để cách mạng nước ta nổ ra, là thời cơ ngàn năm có một để nhân dân ta giành độc lập.