Có thể nói thời kỳ cách mạng 1939-1945 rất cam go, khắc nghiệt bởi kẻ địch khủng bố gắt gao phong trào cách mạng, giết hại nhiều đồng chí của chúng ta, trong đó có nhiều lãnh tụ của Đảng. Đồng thời có sự kiện tiêu biểu quyết định thắng lợi của cách mạng: sự chuyển hướng chiến lược, chuẩn bị mọi lực lượng, kể cả chính trị và quân sự để làm nên thắng lợi Cách mạng Tháng Tám: thành lập Mặt trận Việt Minh. Đây cũng là thời kỳ mà chủ nghĩa phát -xít, trong đó có phát -xít Nhật bị đánh bại, đầu hàng. Đặc biệt, thời kỳ này gắn bó chặt chẽ với tên tuổi của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh, sau 30 năm bôn ba khắp năm châu bốn biển đã tìm thấy con đường cách mạng đúng đắn và trở về vận dụng vào cách mạng nước ta, trực tiếp lãnh đạo thắng lợi cách mạng nước nhà... Có thể nói, trong vòng 5 năm, công tác xây dựng Đảng thời kỳ này đã góp phần chuẩn bị rất khẩn trương, tỷ mỷ, chu đáo cả về đường lối chính trị, củng cố tổ chức, lực lượng nòng cốt lãnh đạo cách mạng cũng như công tác kiểm tra, kỷ luật của Đảng. Ngoài những yếu tố khách quan của cách mạng thế giới, sự chuyển hướng chiến lược cách mạng của Đảng, của Chủ tịch Hồ Chí Minh và việc thành lập Mặt trận Việt Minh, tập hợp đông đảo các giai cấp, tầng lớp, đồng bào, công tác xây dựng Đảng thời kỳ 1939-1945 đã góp phần quyết định làm nên thắng lợi của thắng lợi Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, chứ hoàn toàn không phải là chuyện “ăn may” như một số người vẫn rêu rao bấy lâu nay.