`-` Phản ánh hiện thực số phận người nông dân trước cách mạng tháng `8`  qua hoàn  cảnh của nhân vật  lão Hạc

`+)` Nghèo khó , không có lối thoát, chọn cái chết để bảo toàn tài sản , lòng tự trọng của mình và muốn để  dành cho con , không phiền hà đến hàng xóm.

`->` Qua đó thể hiện tấm lòng yêu thương, trân trọng những người nông dân trong xã hội của tác giả . 

`->` Cảm thông, trân trọng, ngợi ca vẻ đẹp tiềm ẩn của người nông dân trong cảnh khốn cùng vẫn  luôn giàu lòng tự trọng , giàu đức hi sinh .

Truyện kể về lão Hạc - một người nông dân nghèo, sống cô độc chỉ có con chó vàng làm bạn. Con trai lão vì nghèo không lấy được vợ đã phẫn chí bỏ làng đi làm ăn xa. Lão Hạc ở nhà chờ con về, làm thuê để sống. Dù đói lão vẫn quyết không bán mảnh vườn và không ăn vào số tiền dành dụm được do thu hoạch từ mảnh vườn; lão giữ cả cho con trai. Sau một trận ốm dai dẳng lão không còn sức đi làm thuê nữa. Không còn đường sinh sống, lão Hạc lặng lẽ đi đến một quyết định quan trọng. Lão bán con chó vàng lão rất mực yêu thương, mang hết số tiền dành dụm được và mảnh vườn gửi cho ông giáo trông coi hộ đặng sau này con trai trở về còn có cái sinh sống. Lão chịu đói ăn khoai và sau đó “Chế tạo được món gì ăn món đấy”. Cuối cùng lão ăn bả chó để tự tử.