Lão Hạc là nhân vật được tác giả Nam Cao khắc họa chi tiết, rõ rệt nhất trong truyện ngắn Lão Hạc của ông. Nhân vật ấy đã gợi lên cho người đọc nhiều cảm xúc, đặc biệt là phân cảnh Lão Hạc sang nhà ông giáo để báo tin bán chó. Dáng đi lão lòng khòng, thất thần, mặt rũ rượi, những nếp nhăn xô lại, những nổi khổ tâm hiện lên mặt lão làm ai cũng thấy chạnh lòng, thương xót. Hỡi ôi! ai mà có ngờ đâu cái lão như ấy ngày đêm chăm sóc cậu vàng hơn con ruột mà giờ nay lại thê thảm đến độ phải bán nó vì cuộc sống cùng túng quá. Lão ra nói với giọng tỏ ra vui vẻ nhưng thật ra lại rất hối hận, đau xót rồi lão khóc, khóc như chưa từng được khóc còn hơn đứa trẻ, nổi đau ấy cứ quặn lên trong lòng lão, khiến lão không thoát nổi cái tâm trạng day dứt ấy. Lão làm vậy là có lý do cả, không phải là lão trót lừa một con chó mà là lão ta đã hết sự lựa chọn, đành phải bán nó đi rồi hóa kiếp cho nó thành kiếp khác để không phải khổ như kiếp này nữa, ôi những số phận cùng cực, cơ cực trong cái xã hội phong kiến ấy, những bất hạnh mà họ phải trải qua còn đau đớn gấp nghìn lần những gì ta nghe được . Sự nghèo đói, bần cùng đã ép họ phải đi đến bước đường cùng mà họ không thể không làm.