Trong xã hội phong kiến cũ, số phận người phụ nữ xuất phát từ việc họ bị ràng buộc bởi tam tòng, tứ đức. Tam tòng là còn nhỏ thì theo cha, lấy chồng thì theo chồng, chồng chết thì theo con; hoàn toàn lệ thuộc vào người khác. Tứ đức là công, dung, ngôn, hạnh. Chính vì vậy, người phụ nữ trong xã hội phong kiến xưa hoàn toàn không được tự quyết định số phận, hạnh phúc của mình mà phải lệ thuộc vào người khác. Số phận họ lênh đênh lận đận là do bị ràng buộc bởi lễ giáo phong kiến hà khắc, khiến cho họ phải sống đúng khuôn phép nghiêm khắc của xã hội. 

Bài thơ "Bánh trôi nước" của Hồ Xuân Hương là một tiếng lòng đầy thương cảm cho số phận chìm nổi, lênh đênh của người phụ nữ trong xã hội phong kiến. Qua hình ảnh ẩn dụ "bánh trôi nước", tác giả đã khắc họa một bức tranh chân thực về cuộc đời đầy bất hạnh của họ. Họ không được tự quyết định cuộc đời mình, phải chịu sự phụ thuộc vào lễ giáo phong kiến và sự áp bức của xã hội. Cuộc đời họ lênh đênh, chìm nổi, không có chỗ bám víu, không có điểm tựa và phải chịu nhiều bất công, tủi nhục. Tuy vậy, người phụ nữ vẫn giữ gìn được phẩm chất tốt đẹp: "Mà em vẫn giữ tấm lòng son".