Thơ chính là tiếng lòng, và bài thơ 'Chiếc lá cuối cùng' chính là giọng nói chân thành, tha thiết của nhà thơ và của chính ta. Một tiếng lòng chân thành, tha thiết. 'Chiếc lá đầu tiên' là biểu tượng của mối tình chớm nở, của những kỷ niệm đầu đời, đẹp đẽ, trong sáng vô ngần. Ở hai khổ thơ đầu, chủ thể trữ tình thể hiện nỗi niềm tiếc nuối, hoài cổ về thời dĩ vãng đã qua. Đồng thời, khéo léo bày tỏ tình cảm lứa đôi với nhân vật 'em' 'Có lẽ một người cũng bắt đầu yêu'. Trong những khổ thơ tiếp, dòng cảm xúc của nhân vật trữ tình ngược về quá khứ, tìm tới mùa hè năm ấy. Sử dụng điệp ngữ 'Muốn nói bao nhiêu, muốn khóc bao nhiêu' cùng từ 'bâng khuâng' đã diễn tả tâm trạng trào dâng, luyến tiếc ở con người. Theo thời gian, mọi thứ dần thay đổi và trở thành dĩ vãng 'Những chuyện năm nao, những chuyện năm nào'. Chứng kiến người thầy ngày một già đi, nhân vật trữ tình tha thiết mong mỏi 'trên trán thầy, tóc chớ bạc thêm'. Bên cạnh đặc sắc trong nội dung, chúng ta không thể bỏ qua nét độc đáo về hình thức nghệ thuật. Đầu tiên, tác giả sử dụng hàng loạt biện pháp tu từ độc đáo như so sánh, nhân hóa, điệp cấu trúc để làm nổi bật những kỷ niệm đẹp đẽ đã qua. Tiếp đến, ngôn từ giản dị, hình ảnh thân thuộc cũng khiến tác phẩm dễ đi sâu vào lòng bạn đọc.