Câu `4.`

`a)` Điều tự nhiên tác động đến sự phát triển của Hi Lạp cổ đại:

`@` Về kinh tế: 

`-` Nông nghiệp:

`+` địa hình đồi núi, đất đai khô cằn, ít đất canh tác `->` không phát triển mạnh

`+` Phát triển chủ yếu cây trồng lâu năng có giá trị cao: ô liu, nho,....

`-` Công nghiệp và thủ công nghiệp:

`+` giàu tài nguyên khoáng sản: đồng, sắt, vàng, bạc,... `->` nghề luyện kim, chế tác đá... phát triển

`+` vị trí địa lí thuận lợi: phát triển mậu dịch hàng hải

`+` có nhiều cảng biển, trong đó có cảng Pire là trung tâm buôn báncủa các thành bang,....

`@` Về sự hình thành nhà nước:

`-` đất đai canh tác khô cằn, xấu, công cụ thô sơ ( bằng đồng ) cho đến khi công cụ bằng sắt xuất hiện `->` trồng trọt phát triển

`->` Nhà nước phương Tây ra đời sau nhà nước ở phương Đông ( khoảng thiên niên kỉ I TCN nhà nươc phương Tây ra đời)

`-` Dân cư thưa thớt `->` xã hội có giai cấp `->` hình thành bang ( thị quốc )

`b)`Một số thành tựu còn ảnh hưởng:

`+` Toán học: có các định lí, tiên đề như Talet, Pythagore,Euclid, Archimrdes...

`+` Chữ viết: bảng `24` chữ cái

`+....`