Trong thời kỳ Lê sơ, vị danh nhân văn hoá tiêu biểu có thể được xem là Nguyễn Trãi. Ông là một nhà văn, nhà thơ, nhà triết học và chính trị gia nổi tiếng của triều đại Lê. Nguyễn Trãi được biết đến với tác phẩm văn học và triết học độc đáo, như "Bình Ngô đại cáo" - một tuyên ngôn vĩ đại về tinh thần độc lập và chống lại xâm lược ngoại bang. Ông cũng góp phần quan trọng trong việc đưa văn học Việt Nam lên một tầm cao mới, với những tác phẩm văn xuôi và thơ ca cổ truyền. Đồng thời, Nguyễn Trãi cũng có vai trò lớn trong việc xây dựng và phát triển văn minh đại đoàn kết và nền chính trị ổn định trong thời kỳ Lê sơ.

· Nguyễn Trãi:

→ Ông sinh năm 1380, tại làng Nhị Khê. Năm 1400, ông thi đỗ Thái Học Sĩ và làm quan dưới triều nhà Hồ. Năm 1407, đất nước ta bị đô hộ và ông bị giam lỏng ở thành Đông Quan suốt 10 năm. Năm 1418, Nguyễn Trãi ra nhập nghĩa quân với Bình Ngô sách. Ông trở thành cánh tay đặc lực của Lê Lợi, thực hiện "mưu phạt tâm công". Đến khi thắng lợi, Nguyễn Trãi đã đem lòng " trung hiếu" và tình "ưu ái" giúp vua dựng nước. Đến khi mất, ông đã để lại nhiều tác phẩm có giá trị lớn như: Bình ngô đại cáo, Chí linh sơn phú, Dư địa chí,...