Ở làng Phù Ủng có chàng trai tên Phạm Ngũ Lão khỏe mạnh lạ thường, không những khôi ngô tuấn tú lại văn võ song toàn. Nhà ông nhiều đời làm nông chỉ đến đời ông mới theo nghiệp nghiên bút, Bấy giờ làng bên có người đỗ tiến sĩ, cả làng ăn mừng nhưng ông thì không đi. Bởi ông thấy mình chưa nên công trạng gì để mẹ vẻ vang nên rầu lòng. Một hôm đang đan sọt giữa đường, Hưng Đạo đại vương đi qua, quan quân rất đông. Quân mở đường thấy Phạm Ngũ Lão cứ ngồi mà không nghe lệnh tránh liền lấy giáo gùi vào đùi ông nhưng cũng chẳng xi nhê. Thấy vậy Hưng Đạo Vương mới đến hỏi chuyện, thấy người này khí chất phi phàm, văn võ thông tạo liền tiến cử lên vua Trần Thánh Tông. Về sau Phạm Ngũ Lão đi theo Hưng Đạo Vương đánh giặc Nguyên và trận nào cũng thắng. Hưng Đạo Vương có lòng yêu mến bèn gả con gái nuôi cho ông. Về sau khi vua Ai Lao đem quân và voi sang xâm lược bằng trí tuệ và tài cầm binh của mình, ông đã đánh tan giặc và toàn thắng. Vì có những công to ấy, Ngũ Lão được cất lên làm Điện tiền thượng tướng quân. Đến khi mất, được phong làm thượng đẳng phúc thần, và được dân làng Phù Ủng lập miếu thờ ngay ở chỗ nhà Ngũ Lão.

`***` Nội dung của văn bản "Chàng trai làng Phù Ủng"

      Phạm Ngũ Lão là một chàng trai nghèo nhưng quyết tâm tranh đấu chống giặc ngoại xâm. Sau khi tìm gặp vua Trần Nhân Tông, chàng xin được vào cung làm lính hầu, lấy cơm thừa canh cũ nuôi sống bản thân. Vua thầm quan sát và nhận thấy lòng trung thành của Lão. Khi quân Nguyên xâm lược, Phạm Ngũ Lão lập nhiều chiến công hiển hách, được phong chức Thượng tướng và giao trọng trách đánh giặc. Lão cùng các tướng sĩ dũng cảm chiến đấu, đánh tan quân xâm lược, đem lại chiến thắng vinh quang cho Đại Việt. Câu chuyện về chàng trai làng Phù Ủng không chỉ là một biểu tượng của chủ nghĩa anh hùng mà còn là nguồn cảm hứng bất tận cho tinh thần yêu nước và đấu tranh cho độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam.