Cho đường tròn `(O)` và dây `BC` cố định, điểm `A` thay đổi trên cung lớn `BC` của đường tròn `(O)` sao cho `DeltaABC` là `Delta` nhọn. Gọi `M` là trung điểm của `BC`, các tiếp tuyến tại `B,C` của đường tròn `(O)` cắt nhau tại `S,SA` cắt đường tròn `(O)` tại điểm thứ hai `D,AO` cắt `BC` tại `E`, tia `AM` cắt đường tròn `(O)` tại điểm thứ hai `N`.
$\bullet$ Mức độ `1`
`1.1.` Chứng minh bốn điểm `S,B,O,C` cùng nằm trên một đường tròn.
`1.2.` Chứng minh `SB^2=SM.SO.`
$\bullet$ Mức độ `2`
`2.1.` Chứng minh `SD.SA=SM.SO.`
`2.2.` Chứng minh `MB` là tia phân giác của `hat(AMD).`
$\bullet$ Mức độ `3`
Đường tròn ngoại tiếp `DeltaAME` cắt đường tròn `(O)` tại `F.`
`3.1.` Chứng minh ba điểm `D,E,F` thằng hàng.
`3.2.` Chứng minh đường tròn ngoại tiếp `DeltaFMN` luôn tiếp xúc với một đường thằng cố định khi `A` thay đổi trên cung lớn `BC` thỏa mãn điều kiện đề bài.
`3.3.` Chứng minh `FN` đi qua điểm cố định.
Phần quà đặc biệt:
`@Chillbo x1000đ` cho ai giải hết đến câu `3.3.`
Đáp án + Giải thích các bước giải:
1.1)
Vì `SB` và `SC` là tiếp tuyến của `(O)` nên `\hat{SBO}=\hat{SCO}=90^o`
Xét tứ giác `SBOC` có: `\hat{SBO}+\hat{SCO}=90^o +90^o=180^o` nên tứ giác `SBOC` nội tiếp
Hay: `S,B,O,C` cùng nằm trên một đường tròn
Vậy `S,B,O,C` cùng nằm trên một đường tròn
1.2)
Vì `S` là giao điểm của hai tiếp tuyến `SB` và `SC` của `(O)` nên `SO\botBC` và `OS` là tia phân giác của `\hat{BOC}`
Xét `\DeltaOBC` cân tại `O` (Vì `OB=OC`) có: `OM` là đường trung tuyến (Vì `M` là trung điểm `BC`) nên `OM` đồng thời là tia phân giác của `\hat{BOC}`
Từ đó suy ra: `O,M,S` thẳng hàng
Xét `\DeltaSBO` vuông tại `B` có: `BM` là đường cao nên `SB^2=SM.SO` (Hệ thức lượng)
Vậy `SB^2=SM.SO`
2.1)
Xét `\DeltaSBD` và `\DeltaSAB` có:
`\hat{ASB}`: Góc chung
`\hat{SBD}=\hat{SAB}(=1/2\text{sđ}\stackrel\frown{BD})`
`=>\DeltaSBD` $\backsim$ `\DeltaSAB(g.g)`
`=>(SB)/(SD)=(SA)/(SB)`
`=>SB^2=SD.SA`
Mà: `SB^2=SM.SO` nên `SD.SA=SM.SO`
Vậy `SD.SA=SM.SO`
2.2)
Xét `\DeltaSMD` và `\DeltaSAO` có:
`\hat{ASO}`: Góc chung
`(SD)/(SM)=(SO)/(SA)` (Vì `SD.SA=SM.SO`)
`=>\DeltaSMD` $\backsim$ `\DeltaSAO(c.g.c)`
`=>\hat{SMD}=\hat{SAO}`
Xét tứ giác `AOMD` có: `\hat{DAO}=\hat{SMD}` nên tứ giác `AOMD` nội tiếp
Khi đó: `\hat{DMS}=\hat{DAO}` và `\hat{AMO}=\hat{ADO}`
Mà: `\DeltaAOD` cân tại `O` (Vì `OA=OD`) nên `\hat{DAO}=\hat{ODA}`
Khi đó: `\hat{DMS}=\hat{AMO}`
Vì `BM\botOS` nên `\hat{DMS}+\hat{DMB}=\hat{AMO}+\hat{AMB}=90^o`
Khi đó: `\hat{DMB}=\hat{AMB}`
Hay: `MB` là tia phân giác của `\hat{AMD}`
Vậy `MB` là tia phân giác của `\hat{AMD}`
3.1)
Xét `\DeltaAON` cân tại `O` (Vì `OA=ON`) có: `\hat{ONA}=\hat{OAN}`
Mà: `\hat{OAN}=\hat{ODM}` (Vì tứ giác `AOMD` nội tiếp)
Do đó: `\hat{ONA}=\hat{ODM}(1)`
Xét `\DeltaODN` cân tại `O` (Vì `OD=ON`) có: `\hat{OND}=\hat{ODN}(2)`
Trừ `(2)` cho `(1)` vế theo vế có:
`\hat{OND}-\hat{ONA}=\hat{ODN}-\hat{ODM}`
`=>\hat{MND}=\hat{MDN}`
`=>\DeltaMND` cân tại `M`
`=>MD=MN`
`=>M` thuộc đường trung trực của `ND`
Mà: `O` cũng thuộc đường trung trực của `ND` (Vì `ON=OD`)
Do đó: `MO` là đường trung trực của `ND`
`=>MO\botND`
Mà: `MO\botBC` nên `ND////BC`
Hay: `ND////BM`
`=>\hat{AMB}=\hat{AND}` (So le trong)
Mà: `\hat{AMB}=\hat{AFE}` (Vì tứ giác `AFEM` nội tiếp) và `\hat{AND}=\hat{AFD}(=1/2\text{sđ}\stackrel\frown{AD})`
Do đó: `\hat{AFE}=\hat{AFD}`
Khi đó: Ba điểm `D,E,F` thẳng hàng
Vậy ba điểm `D,E,F` thẳng hàng
3.2)
Gọi `H` là tâm của đường tròn ngoại tiếp `\DeltaFMN`
Vì `MC\botMO` nên `\hat{OMF}+\hat{CMF}=90^o`
Mà: `\hat{CMF}=\hat{EAF}` (Vì tứ giác `AMEF` nội tiếp)
Và: `\DeltaAOE` cân tại `O` (VÌ `OA=OE`) nên `\hat{EAF}=(180^o -\hat{AOF})/2`
Lại có: `\hat{AOF}=2\hat{ANF}` (Vì `\hat{AOF}=\text{sđ}\stackrel\frown{AF};\hat{ANF}=1/2\text{sđ}\stackrel\frown{AF}`)
Do đó: `\hat{OMF}+(180^o -\hat{AOF})/2=90^o`
`=>\hat{OMF}+90^o -(\hat{AOF})/2=90^o`
`=>\hat{OMF}=\hat{ANF}`
Ta có: `\hat{OMH}=\hat{OMF}+\hat{FMH}`
Vì `\hat{OMF}=\hat{ANF}(cmt)` và `\DeltaFMH` cân tại `H` (Vì `HM=HF`) nên `\hat{FMH}=(180^o -\hat{MHF})/2=90^o -(\hat{MHF})/2`
Mà: `\hat{MHF}=2\hat{MNF}` (Vì `\hat{MHF}=\text{sđ}\stackrel\frown{MF};\hat{MNF}=1/2\text{sđ}\stackrel\frown{MF}`)
Do đó: `\hat{OMH}=\hat{ANF}+90^o -(\hat{MHF})/2`
`=>\hat{OMH}=\hat{ANF}+90^o -\hat{MNF}`
`=>\hat{OMH}=90^o`
Suy ra: `OM` là tiếp tuyến của đường tròn ngoại tiếp `\DeltaFMN`
Hay: `SO` tiếp xúc với đường tròn ngoại tiếp `\DeltaFMN(1)`
Xét `\DeltaOBC` có: `O` và `BC` cố định nên `\DeltaOBC` cố định
Mà: `OM` là đường trung tuyến của `\DeltaOBC` nên `OM` cố định `(2)`
Xét `\DeltaSBO` vuông tại `B` có: `BM` là đường cao nên `OB^2=OM.OS` (Hệ thức lượng)
`=>OS=(OB^2)/(OM)(3)`
Vì `BC` cố định nên `B` và `C` cố định, khi đó `OB` cố định `(4)`
Từ `(1),(2),(3)` suy ra: `OS` cố định `(5)`
Từ `(1),(5)` suy ra: Đường tròn ngoại tiếp `\DeltaFMN` luôn tiếp xúc với đường thẳng `OS` cố định
Vậy đường tròn ngoại tiếp `\DeltaFMN` luôn tiếp xúc với đường thẳng `OS` cố định
3.3)
Gọi `G` là giao điểm của `NF` và `OS`
Ta có: `\hat{SDF}+\hat{ADF}=180^o` (Kề bù)
Lại có: `\hat{ADF}=\hat{ANF}(=1/2\text{sđ}\stackrel\frown{AF})`
Và: `\hat{ANF}=\hat{OMF}(cmt)`
Do đó: `\hat{SDF}+\hat{OMF}=180^o`
Mà: `\hat{OMF}+\hat{SMF}=180^o` (Kề bù)
Do đó: `\hat{SDF}+\hat{OMF}=\hat{OMF}+\hat{SMF}`
`=>\hat{SDF}=\hat{SMF}`
Xét tứ giác `SDMF` có: `\hat{SDF}=\hat{SMF}` nên tứ giác `SDMF` nội tiếp
`=>\hat{DFS}=\hat{DMS}`
Ta có: `\hat{GFS}=\hat{DFS}-\hat{DFN}`
Mà: `\hat{DFS}=\hat{DMS}(cmt);\hat{DFN}=\hat{DAN}(=1/2\text{sđ}\stackrel\frown{ND})`
Lại có: `\hat{DMS}=\hat{AMO}(cmt)`
Do đó: `\hat{GFS}=\hat{AMO}-\hat{DAN}`
Xét `\DeltaAMS` có: `\hat{AMO}=\hat{DAN}+\hat{DSM}`
`=>\hat{AMO}-\hat{DAN}=\hat{DSM}`
Do đó: `\hat{GFS}=\hat{DSM}(6)`
Ta có: `\hat{AMO}=\hat{DMS}(cmt);\hat{AMO}=\hat{SMN}` (Đối đỉnh) nên `\hat{DMS}=\hat{SMN}`
Xét `\DeltaDMS` và `\DeltaNMS` có:
`MD=MN(cmt)`
`\hat{DMS}=\hat{NMS}(cmt)`
`MS`: Cạnh chung
`=>\DeltaDMS=\DeltaNMS(c.g.c)`
`=>\hat{DSM}=\hat{NSM}(7)`
Từ `(6),(7)` suy ra: `\hat{GFS}=\hat{NSM}`
Xét `\DeltaGSN` và `\DeltaGFS` có:
`\hat{SGF}`: Góc chung
`\hat{GSN}=\hat{GFS}(cmt)`
`=>\DeltaGSN` $\backsim$ `\DeltaGFS(g.g)`
`=>(GS)/(GN)=(GF)/(GS)`
`=>GS^2=GF.GN(8)`
Xét `\DeltaGMN` và `\DeltaGFM` có:
`\hat{GMN}=\hat{GFM}(=1/2sđ\stackrel\frown{MN})`
`\hat{MGF}`: Góc chung
`=>\DeltaGMN` $\backsim$ `\DeltaGFM(g.g)`
`=>(GM)/(GN)=(GF)/(GM)`
`=>GM^2=GF.GN(9)`
Từ `(8),(9)` suy ra: `GM^2=GS^2`
`=>GM=GS`
Mà: `G\inMS` nên `G` là trung điểm của `MS`
Ta có: `MS=OS-OM`
Mà: `OS` cố định và `OM` cố định nên `MS` cố định
Khi đó: `G` là điểm cố định (Vì `G` là trung điểm của `MS`)
Vậy `FN` đi qua điểm cố định
`1.1)` Vì `SB,SC` là các tiếp tuyến của đường tròn `(O)` nên `hat(SBO)=hat(SCO)=90^o.`
Vì tứ giác `SBOC` có `hat(SBO)+hat(SCO)=180^o` nên `SBOC` nội tiếp trong một đường tròn.
`=>4` điểm `S,B,O,C` cùng nằm trên một đường tròn.
`1.2)` Do `SB=SC,OB=OC` nên `SO` là đường trung trực của `BC` dẫn đến `SO\botBC` tại trung điểm `M` của `BC`.
Áp dụng hệ thức lượng trong `Delta` vuông `SBO` ta có: `SB^2=SM.SO(1)`
`2.1)` Xét `DeltaSBA` và `DeltaSDB` ta có `hat(ASB)` chung, `hat(SBD)=hat(SAB)=1/2sđhat(BD)`
`=>DeltaSBA` $\sim$ `DeltaSDB(g.g)=>(SB)/(SD)=(SA)/(SB)=>SB^2=SA.SD(2)`
`(1),(2)=>SM.SO=SD.SA<=>(SM)/(SD)=(SA)/(SO)`
`=>DeltaSDM` $\sim$ `DeltaSAO(c.g.c)`
`2.2)` Từ `2.1=>hat (SMD)=hat(SAO)=>OMDA` nội tiếp
Ta có: `hat(SMD)=hat(SAO)=hat(ODA)=hat(OMA)`
Mà `BM\botOS=>hat(BMD)=hat(AMB)` hay `BM` là phân giác `hat(AMD)`
`3.1)` Do `AMEF` là tứ giác nội tiếp nên `hat(EFA)=hat(AMB)`
Ta có: `hat(AMB)=1/2hat(DMA)=1/2hat(DOA)=hat(DFA)`
`=>hat(EFA)=hat(DFA)` hat `3` điểm `D,E,F` thằng hàng
`3.2)` Gọi `FN\capSO={K}`
Ta có: `hat(KMN)=hat(OMA)=hat(ODA)=hat(OAD)=hat(OAM)+hat(MAD)=hat(MFE)+hat(DFN)=hat(MFK)`
`=>DeltaKNM` $\sim$ `DeltaKMF(g.g)=>KM^2=KN.KF(**)`
`(**)` điều này chứng tỏ `KM` là tiếp tuyến đường tròn ngoại tiếp `DeltaFMN`
`=>SO` là tiếp tuyến đường tròn ngoại tiếp `DeltaFMN`
Mà `SO` cố định `=>đpcm`
`3.3)` Gọi `I` là trung điểm `NF` thì `OI\botNF` nên ta có:
`KN.KF=(KI-IN)=(KI-IN)(KI+IN)=KI^2-IN^2=KO^2-(OI^2+IN^2)=KO^2-ON^2`
`=>KN.KF=KO^2-OB^2=KO^2-OM.OS(***)`
Từ `(**),(***)=>KM^2=KO^2-OM.OS<=>OM.OS=KO^2-KM^2=(KO-KM)(KO+KM)`
`=>OM.OS=OM(2KM+OM)=>OS-OM=2KM<=>SM=2KM`
`=>K` là trung điểm `MS=>đpcm`
Toán học là môn khoa học nghiên cứu về các số, cấu trúc, không gian và các phép biến đổi. Nói một cách khác, người ta cho rằng đó là môn học về "hình và số". Theo quan điểm chính thống, toán học là môn học nghiên cứu về các cấu trúc trừu tượng định nghĩa từ các tiên đề, bằng cách sử dụng luận lý học (lôgic) và ký hiệu toán học. Do khả năng ứng dụng rộng rãi trong nhiều khoa học, toán học được mệnh danh là "ngôn ngữ của vũ trụ". Hãy kiên trì và không ngừng nỗ lực trong việc chinh phục những con số và công thức này!
Lớp 9 - Là năm cuối ở cấp trung học cơ sở, chúng ta sắp phải bước vào một kỳ thi căng thẳng và sắp chia tay bạn bè, thầy cô. Áp lực từ kỳ vọng của phụ huynh và tương lai lên cấp 3 thật là lớn, nhưng hãy tin vào bản thân và giữ vững sự tự tin!
Copyright © 2021 HOCTAPSGK