Ai-tơ-ma-tốp là nhà văn người Cư-rơ-gư-dơ-xtan. Một trong những tác phẩm xuất sắc của ông là Người thầy đầu tiên. Nổi bật trong truyện là nhân vật thầy giáo Đuy-sen.

Qua lời kể của nhân vật tôi, thầy Đuy-sen hiện lên là một con người nhiệt huyết, trách nhiệm với công việc. Chính thầy Đuy-sen là người đã biến một vùng đất hoang tàn thành trường học. Khi An-tư-nai và các bạn nhỏ đến trường với sự tò mò xem thử thầy giáo đang làm gì thì thấy thầy từ trong cửa bước ra, người bê bết đất. Thầy Đuy-sen mỉm cười, niềm nở quệt mồ hôi trên mặt, rồi ôn tồn hỏi: Đi đâu về thế, các em gái. Trước các vị khách nhỏ tuổi, thầy hiền hậu nói: Các em ghé vào đây xem là hay lắm, các em chả sẽ học tập ở đây là gì? Còn trường của các em thì có thể nói là đã xong đến nơi rồi...?

Thầy Đuy-sen còn là một người giàu lòng yêu thương, luôn thấu hiểu trái tim trẻ thơ. Ở lần gặp gỡ đầu tiên, thầy đã khơi dậy trong lòng các em nhỏ người miền núi niềm khao khát được đi học. Khi biết hoàn cảnh của An-tư-nai, thầy đã an ủi một cách thật chân thành: An-tư-nai, cái tên hay quá, mà em thì chắc là ngoan lắm phải không?. Câu nói ấy cùng với nụ cười hiền hậu của Đuy-sen đã khiến cho cô gái dân tộc thiểu số bé nhỏ, bất hạnh thấy lòng ấm hẳn lại. Cũng chính thầy Đuy-sen đã khơi dậy khao khát được đi học của An-tư-nai.

Không chỉ là người trực tiếp giảng dạy, thầy Đuy-sen còn luôn quan tâm đến cuộc sống của học sinh. Mỗi khi đi học, các em học sinh đều phải lội qua một con suối. Đến mùa đông, nước băng lạnh buốt khiến các em không thể lội qua được nữa. Để giúp học sinh có thể đến lớp, thầy Đuy-sen đã bế các em qua suối, lưng thì cõng, tay thì bế để các em nhỏ có thể an toàn tới trường học. Ngay cả khi bọn nhà giàu ngu xuẩn, bộ mặt láo xược lên mặt chế giễu, cười cợt, thầy vẫn lạc quan kể chuyện vui cho học sinh quên đi mọi sự. Những lúc rảnh rỗi, thầy còn lấy đá và những tảng đất cỏ đắp thành các ụ nhỏ trên lòng suốt để bước qua cho khỏi bị ướt chân. Khi An-tư-nai bị ngã ở suối, thầy đỡ An-tư-nai lên lên bờ, lót chiếc áo choàng cho An-tư-nai ngồi, còn mình thì vẫn tiếp tục công việc. Đối với An-tư-nai, thầy Đuy-sen giống như một người thân, thậm chí cô bé con mong muốn thầy trở thành anh trai của mình.Như vậy, nhân vật thầy Đuy-sen hiện lên trong văn bản Người thầy đầu tiên là một con người một con người đáng ngưỡng mộ và yêu mến.

     “Người thầy đầu tiên” là một trong những truyện ngắn hay nhất của nhà văn Ai-ma-tốp. Truyện kể về nhân vật thầy Đuy-sen, người thầy đầu tiên của An-tư-nai, một cô bé dân tộc H'mông ở vùng núi cao. Qua nhân vật thầy Đuy-sen, tác giả đã thể hiện những phẩm chất cao quý của người thầy, người đã góp phần thắp lên ngọn lửa tri thức, tình yêu thương và khát vọng học tập cho thế hệ trẻ.

     Đầu tiên, thầy Đuy-sen là một người có tâm hồn cao đẹp, yêu nghề và yêu thương học trò. Thầy đã vượt qua những khó khăn, gian khổ để lên vùng núi cao dạy học. Thầy không ngại gian khổ, vất vả, sẵn sàng hy sinh cả cuộc đời mình cho sự nghiệp trồng người. Thầy dành hết tâm huyết và tình yêu thương cho các em học trò. Thầy đã khơi dậy trong lòng các em niềm đam mê học tập, khát vọng vươn lên trong cuộc sống. 

     Thứ hai, thầy Đuy-sen là một người thầy giỏi giang, tận tâm với nghề. Thầy có phương pháp dạy học khoa học, sáng tạo, phù hợp với tâm lý lứa tuổi của học sinh. Thầy đã biến những bài học khô khan trở nên sinh động, hấp dẫn. Thầy luôn kiên nhẫn, tận tình giảng dạy cho các em, dù các em là những đứa trẻ dân tộc thiểu số, chưa được học hành nhiều.

     Thứ ba, thầy Đuy-sen là một người thầy có nghị lực phi thường. Thầy đã vượt qua mọi khó khăn, thử thách để hoàn thành sứ mệnh cao cả của mình. Thầy đã bị ốm nặng, nhưng vẫn không quản ngại khó khăn, tiếp tục giảng dạy cho các em học trò. Thầy đã hy sinh cả cuộc đời mình cho sự nghiệp trồng người.

     Nhân vật thầy Đuy-sen là một hình tượng đẹp, tiêu biểu cho người thầy giáo Việt Nam. Thầy là tấm gương sáng về lòng yêu nghề, yêu thương học trò và tận tâm với sự nghiệp trồng người. Thầy đã góp phần thắp lên ngọn lửa tri thức, tình yêu thương và khát vọng học tập cho thế hệ trẻ, đặc biệt là các em học sinh dân tộc thiểu số.