$-$ Do được cấu tạo theo nguyên tắc đa phân với hàng trăm đơn phân là các axit amin ( có hơn 20 loại axit amin khác nhau ) và trình tự sắp xếp khác nhau của các axit amin mà đã tạo nên tính đa dạng của protein.

$-$ Được quy định bởi số lượng, thành phần, trình tự sắp xếp của các axit amin và còn được thể hiện qua cấu trúc không gian ( 4 bậc cấu trúc ).

$⇒$ Tính đa dạng và đặc thù của protein là do số lượng, thành phần, trình tự sắp xếp của các axit amin và còn do các cấu trúc không gian, số chuỗi axit amin.

$-$ Protein có 4 bậc cấu trúc :

$+$ Cấu trúc bậc 1 : Trình tự sắp xếp các axit amin trong chuỗi axit amin.

$+$ Cấu trúc bậc 2 : Chuỗi axit amin tạo thành vòng xoắn lò xo đều đặn. Các vòng xoắn ở protein dạng sợi còn bện lại với nhau kiểu dây thừng tạo cho sợi chịu lực khỏe hơn.

$+$ Cấu trúc bậc 3 : Hình dạng không gian ba chiều của protein do cấu trúc bậc 2 cuộn xếp tạo thành kiểu đặc trưng cho từng loại protein.

$+$ Cấu trúc bậc 4 : Cấu trúc của một số loại protein gồm hai hoặc nhiều chuỗi axit amin cùng loại hay khác loại kết hợp với nhau.

$-$ Trong đó :

$+$ Cấu trúc bậc 1 : Cấu trúc thể hiện tính đặc thù của protein.

$+$ Cấu trúc bậc 3 và bậc 4 : Chức năng sinh học của protein.

$-$ Chức năng của protein :

$+$ Là thành phần cấu trúc của tế bào.

$+$ Xúc tác và điều hòa các quá trình trao đổi chất.

$+$ Bảo vệ cơ thể, vận chuyển, cung cấp năng lượng.