Đặt nhân vật vào hai tình huống : 
- Hai cha con gặp nhau sau tám năm xa cách , nhưng Thu không nhận ra cha , đến lúc nhận ra và biểu lộ tình cảm thắm thiết thì ông Sáu phải đi . 

- Ở khu căn cứ ông Sáu dồn tất cả tình yêu thương và mong nhớ con vào việc làm chiếc lược ngà để tặng con , nhưng ông đã hi sinh khi chưa kịp trao món quà ấy cho con gái . 

⇒ Tình cha con sâu nặng , cao đẹp trong hoàn cảnh éo le của cuộc chiến tranh . 

- Đó là một tình huống bất ngờ, éo le mà tự nhiên, hợp lí:

• Bé Thu đã lâu ngày không gặp cha. Hình ảnh của người cha trong tâm trí nó chỉ được khắc ghi qua tấm ảnh đã cũ rồi. Người cha trong nó hiền lành lắm! Còn ông Sáu, với vết thẹo dữ dằn kia, khác người đàn ông trong ảnh quá!
• Điều này gây bất ngờ với bé Thu vì gương mặt ông Sáu giờ đã quá xa lạ. Và phản ứng không nhận cha của Thu cũng gây bất ngờ cho ông Sáu bới nó hoàn toàn trái ngược với những mong muốn và tưởng tượng của ông Sáu về cuộc đoàn tụ gia đình sau nhiều năm xa cách. Nhưng nó cũng rất tự nhiên, hợp với tâm lí, tình cảm của một đứa trẻ thơ.
• Tình huống càng trở nên éo le, khiến người đọc phải hồi hộp theo dõi từng trang truyện vì thời gian ông Sáu ở nhà không nhiều và dù chỉ còn một ngày nữa, đứa bé vẫn quyết không nhận cha.