Biến dị tổ hợp là hình thức tổ hợp lại những tính trạng của bố mẹ đang trong thời kỳ sinh sản. Trong quá trình phát sinh giao tử, đã có sự phân li độc lập của các nhân tố di truyền. Chính từ sự tổ hợp tự do đó mà đã gây ra biến dị tổ hợp trong quá trình thụ tinh.

 -Vì sự phân li độc lập  của các cặp gen trong quá trình phát sinh giao tử sẽ tạo ra nhiều loại giao tử khác nhau .

-Hai cơ thể có kiểu gen khác nhau tiến hành giao phối  sẽ dẫn đến sự tổ hợp tự do của các loại giao tử khác nhau và phát sinh ra nhiều biến dị tổ hợp

-Ở loài sinh sản vô tính con cái có kiểu gen và kiểu hình giống mẹ, nên không xuất hiện các biến dị 

  Biến dị tổ hợp là kiểu biến dị con lai có kiểu hình khác bố mẹ do sự tổ hợp lại các tính trạng của bố và mẹ tạo nên.

   Biến dị tổ hợp lại xuất hiện phong phú trong những loài sinh sản hữu tính vì: Nhờ quá trình giao phối, do phân li độc lập của các nhiễm sắc thể và sự tổ hợp ngẫu nhiên giữa các giao tử đực và giao tử cái trong thụ tinh đã làm xuất hiện các tính trạng khác bố mẹ.