Bài 5: Đặc điểm dân cư, xã hội châu Á 1. Một châu lục đông dân nhất trên thế giới - Châu Á là châu lục có số dân đông nhất trong các châu lục trên thế giới. Năm 2002 dân số châu Á là 3766 triệu người chiếm hơn 1/2 dân số thế giới. - Nhiều nước ở châu Á như Trung Quốc, Việt Nam, Thái Lan,… đang thực hiện chính sách dân số làm hạn chế gia tăng dân số. 2. Dân cư thuộc nhiều chủng tộc - Dân cư châu Á thuộc nhiều chủng tộc: + Chủng tộc Ơ-rô-pê-ô-it: Tây Nam Á, Trung Á, Nam Á. + Chủng tộc Môn-gô-lô-it: Bắc Á, Đông Á, Đông Nam Á + Chủng tộc Ô-xtra-lô-it: Chiếm tỉ lệ nhỏ phân bố ở Nam Á, Đông Nam Á. - Các chủng tộc giao lưu đã dẫn tới sự hòa huyết. Bài 7: Đặc điểm phát triển kinh tế - xã hội các nước châu Á 2. Đặc điểm phát triển kinh tế - xã hội của các nước và lãnh thổ châu Á hiện nay. - Tốc độ tăng trưởng kinh tế của 1 số nước tăng nhanh (Nhật Bản, Cô-oét, Hàn Quốc, Singapo). - Sự phát triển kinh tế - xã hội của các nước và vùng lãnh thổ không đồng đều. - Số quốc gia nghèo khổ chiếm tỉ lệ cao. => Xu hướng phát triển ở các nước châu Á hiện nay là ưu tiên phát triển công nghiệp, dịch vụ. bài 8: Tình hình phát triển kinh tế - xã hội ở các nước châu Á 1. Nông nghiệp. Nền nông nghiệp châu Á đã đạt được nhiều thành tựu to lớn. - Sản xuất lương thực giữ vai trò quan trọng nhất. + Lúa gạo: 93% sản lượng lúa gạo thế giới, là cây lương thực quan trọng nhất. + Lúa mì: 39% sản lượng lúa mì thế giới - Trung Quốc, Ấn Độ là hai nước đông dân, sản xuất lương thực đủ cho tiêu dùng trong nước. - Thái Lan và Việt Nam là nước xuất khẩu gạo lớn thứ nhất và thứ hai thế giới. - Vật nuôi thay đổi theo các khu vực khí hậu: khí hậu lạnh nuôi tuần lộc, khô hạn nuôi dê, ngựa, cừu; gió mùa ẩm ướt nuôi trâu bò, lợn, gà vịt... 2. Công nghiệp. Công nghiệp phát triển đa dạng nhưng chưa đều. - Công nghiệp khai khoáng phát triển ở nhiều nước. - Công nghiệp luyện kim, cơ khí chế tạo phát triển mạnh ở Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc, Singapo, Ấn Độ. - Công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng có mặt ở nhiều nước khác nhau. 3. Dịch vụ. - Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapo là những nước có trình độ phát triển cao. - Các hoạt động dịch vụ đa dạng (giao thông, thương mại, du lịch), giúp nâng cao đời sống nhân dân. Bài 9: Khu vực Tây Nam Á 1. Vị trí địa lí - Nằm ở phía tây nam của châu Á - Tiếp giáp: + châu Phi, châu Âu. + khu vực Trung Á, khu vực Nam Á + Vịnh biển: biển A-rap, biển Đỏ, Địa Trung Hải, biển Đen, biển Ca-xpi, vịnh Pec-xich. ADVERTISING → Vị trí chiến lược quan trọng- nơi qua lại giữa 3 châu lục, giữa các vùng biển, đại dương. 2. Đặc điểm tự nhiên - Địa hình chủ yếu là núi và cao nguyên: + Phía đông bắc: có các dãy núi cao chạy từ bờ Địa Trung Hải nối hệ thống An-pi với hệ thống Hi-ma-lay-a, sơn nguyên Thổ Nhĩ Kì, sơn nguyên I-ran. + Phía tây nam: sơn nguyên A-rap, đồng bằng Lưỡng Hà. - Khí hậu: chủ yếu là khí hậu nhiệt đới khô, nột phần ven Địa Trung Hải có khí hậu cận nhiệt Địa Trung Hải. - Nguồn tài nguyên quan trọng nhất của khu vực là dầu mỏ. Bài 10 điều kiện tự nhiên khu vực Nam Á 1. Vị trí địa lí và địa hình - Vị trí địa lí: + Nằm ở phía nam châu Á (40B đến 380B). + Tiếp giáp:biển A-rap, vịnh Ben -gan và khu vực Tây Nam Á, Trung Á, Đông Á và Đông Nam Á. - Địa hình: + Phía Bắc: hệ thống núi Hi-ma-lay-a cao, đồ sộ nhất thế giới, chạy theo hướng tây bắc – đông nam; đây là ranh giới khí hậu quan trọng giữa hai khu vực Trung Á và Nam Á. + Ở giữa: đồng bằng Ấn-Hằng, rộng và bằng phẳng, dài hơn 3000km chạy vắt ngang từ biển A-rap đến vịnh Ben-gan, bề rộng từ 250 – 350 km. + Phía Nam: sơn nguyên Đê-can nằm kẹp giữa dãy Gát Đông và Gát Tây. 2. Khí hậu, sông ngòi và cảnh quan tự nhiên a) Khí hậu. - Khí hậu nhiệt đới gió mùa, có mưa nhiều nhất trên thế giới. - Nhịp điệu gió mùa tạo ra sự phân hóa đa dạng của lượng mưa, ảnh hưởng lớn đến sản xuất và sinh hoạt. + Dãy Hi-ma-lay-a: khí hậu thay đổi theo độ cao và phân hóa phức tạp. +) Sườn phía nam đón gió mùa tây nam nên có mưa nhiều, sường bắc mưa ít, độ cao trên 4500m là đới băng tuyết vĩnh cửu. +) Sườn bắc chắn gió mùa đông bắc nên phía nam Himalaya không quá lạnh như những nơi cùng vĩ độ ở Việt Nam. + Vùng Tây Bắc Ấn Độ và Pa-ki-xtan: khí hậu nhiệt đới khô, lượng mưa 200 – 500mm. Phía Đông có lượng mưa nhiều nhất thế giới. => Địa hình là nhân tố ảnh hưởng rõ rệt đến sự phân hóa khí hậu Nam Á. b) Sông ngòi và cảnh quan. - Nam Á có nhiều sông lớn: sông Ấn, sông Hằng, sông Bra-ma-pút. - Cảnh quan: rừng nhiệt đới ẩm, xavan, hoang mạc và cảnh quan núi cao.