* Nguyên nhân dẫn đến chiến tranh thế giới thứ nhất đó là:

- Do sự phát triển không đều về kinh tế và chính trị của các nước tư bản cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX

- Do sự mâu thuẫn sâu sắc về vấn đề thuộc địa giữa các đế quốc

-> Dẫn đến việc hình thành hai khối quân sự đối lập nhau

+ Năm 1882, khối Liên minh gồm Đức, Áo-Hung, I-ta-li-a

+Năm 1907, khối Hiệp ước gồm Anh, Pháp, Nga

- Cuối cùng là ngày 28/6/1914, Thái tử Áo-Hung bị ám sát

* Kết cục chiến tranh thế giới thứ nhất

- Chiến tranh gây nên nhiều tai họa cho nhân dân. 10 triệu người chết, 20 triệu người bị thương

- Nhiều làng mạc, thành phố bị phá hủy, chi phí cho chiến tranh lên tới khoảng 85 tỷ đô la

- Chiến tranh kết thúc cũng đem lại lợi ích cho phe thắng trận, Đức mất hết thuộc địa, Anh, Pháp, Mỹ mở rộng thêm thuộc địa

-> Là cuộc chiến tranh phi nghĩa, ảnh hưởng tới cả những năm sau đó.

Bài 15:

1. Tình hình nước Nga trước cách mạng
Nga hoàng Nicholas II 
- Chính trị: đầu thế kỉ XX Nga vẫn là một nước quân chủ chuyên chế, đứng đầu là Nga hoàng. 

- Kinh tế: Nga hoàng đã đẩy nhân dân Nga vào cuộc chiến tranh đế quốc, gây nên hậu quả kinh tế xã hội nghiêm trọng: kinh tế suy sụp, lạc hậu, kiệt quệ, nạn đói xảy ra ở nhiều nơi; công nghiệp, nông nghiệp đình đốn.

- Xã hội:

+ Đời sống của nông dân, công nhân, các dân tộc trong đế quốc Nga vô cùng cực khổ.

+ Phong trào phản đối chiến tranh đòi lật đổ Nga hoàng diễn ra khắp nơi.

Tình cảnh những người nông dân Nga đầu thế kỉ XX 

2. Cách mạng tháng Hai năm 1917
- Diễn biến:

+ Ngày 23/2/1917 cách mạng bùng nổ bằng cuộc biểu tình của 9 vạn nữ công nhân Pê-tơ-rô-gơ-rát.

+ Dưới sự lãnh đạo của Đảng Bôn-sê-vích, phong trào nhanh chóng chuyển từ tổng bãi công chính trị sang khởi nghĩa vũ trang.

- Lực lượng tham gia: công nhân, binh lính, nông dân.

- Quy mô: rộng lớp trong cả nước.

- Kết quả:

+ Chế độ quân chủ chuyên chế Nga hoàng bị lật đổ.

+ Xô viết - đại biểu công nhân và binh lính được thành lập.

+ Cùng thời gian đó, giai cấp tư sản cũng thành lập Chính phủ lâm thời.

- Tính chất: là cuộc cách mạng dân chủ tư sản kiểu mới.

Cuộc tổng bãi công ở Pê -tơ - rô - grát tháng 2 - 1917
  
3. Cách mạng tháng Mười năm 1917
- Nguyên nhân:

+ Sau Cách mạng tháng Hai, Nga tồn tại 2 chính quyền song song: chính phủ lâm thời (tư sản), Xô viết đại biểu (vô sản).

+ Trước tình hình đó Lê-nin và Đảng Bôn-sê-vích đã xác định đường lối tiếp theo của cách mạng Nga là chuyển từ cách mạng dân chủ tư sản sang cách mạng xã hội chủ nghĩa (lật đổ chính quyền tư sản lâm thời).

+ Đầu tháng 10/1917, không khí cách mạng bao trùm cả nước. Lê-nin đã về nước trực tiếp lãnh đạo khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền.

- Diễn biến: 

+ Đêm 24/10/1917 khởi nghĩa vũ trang ở Pê-tơ-rô-grát.

+ Đêm 25/10 tấn công cung điện Mùa Đông, bắt giữ các bộ trưởng của Chính phủ tư sản.

+ Ngày 3/11/1918 chính quyền Xô viết giành thắng lợi trên khắp nước Nga rộng lớn.

- Tính chất: Cách mạng tháng Mười mang tính chất của cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa.

Cuộc tấn công Cung điện Mùa Đông
II. Cuộc đấu tranh xây dựng và bảo vệ thành quả cách mạng. Ý nghĩa lịch sử của cách mạng tháng Mười Nga năm 1917
1. Xây dựng chính quyền Xô Viết
- Chính quyền Xô viết ra đời:

Đêm 25/10 tại Đại hội Xô viết toàn Nga lần thứ hai khai mạc đã tuyên bố:

+ Thành lập chính quyền Xô Viết do Lê nin đứng đầu.

+ Thông qua 2 sắc lệnh: Sắc lệnh hòa bình và Sắc lệnh ruộng đất.

Lãnh tụ Lê-nin tuyên bố thành lập Chính quyền Xô viết Nga tại Đại hội Xô viết toàn Nga lần thứ hai, ngày 7-11-1917, tại Điện Smolny.
Lãnh tụ Lê-nin tại Đại hội Xô viết toàn Nga lần thứ hai
- Chính sách đối nội:

+ Xóa bỏ đẳng cấp xã hội và đặc quyền của giáo hội.

+ Thực hiện nam nữ bình quyền, quyền tự quyết của các dân tộc.

+ Nhà nước nắm các ngành kinh tế then chốt: ngân hàng, ngoại thương, đường sắt.

+ Giao cho công nhân kiểm soát sản xuất, quản lý xí nghiệp nhà máy.

- Chính sách đối ngoại: Nga kí hòa ước Bơ-rét Li-tốp với Đức (3/1918) nhằm rút nước Nga ra khỏi Chiến tranh thế giới thứ nhất, để có thời gian hòa hoãn củng cố chính quyền, xây dựng quân đội và khôi phục kinh tế.

Bài 16:

1. Hoàn cảnh:

- Sau 7 năm chiến tranh liên miên, nền kinh tế quốc dân bị tàn phá nghiêm trọng.

- Tình hình chính trị không ổn định. Các lực lượng phản cách mạng điên cuồng chống phá gây bạo loạn ở nhiều nơi.

- Chính sách cộng sản thời chiến đã lạc hậu kìm hãm nền kinh tế, khiên nhân dân bất bình.

=> Nước Nga Xô viết lâm vào khủng hoảng.

- Tháng 3/1921 Đảng Bôn-sê-vích quyết định thực hiện chính sách mới do Lê-nin đề xướng.

2. Nội dung:

- Nông nghiệp: Nhà nước thay thế chế độ trưng thu lương thực bằng thuế lương thực.

- Công nghiệp: Phục hồi công nghiệp nặng; Phát triển yếu tố kinh tế tư nhân.

- Thương nghiệp: đẩy mạnh mối liên hệ giữa thành thị và nông thôn, có sự trao đổi buôn bán với bên ngoài.

- Đặc điểm: kinh tế nhiều thành phần dưới sự kiểm soát của nhà nước.

3. Tác dụng - ý nghĩa

- Thúc đẩy kinh tế quốc dân chuyển biến rõ rệt, giúp nhân dân Xô viết vượt qua khó khăn, hoàn thành khôi phục kinh tế.

- Là bài học đối với công cuộc xây dựng của một số nước xã hội chủ nghĩa.

4. Liên bang Xô viết thành lập

- Tháng 12/1922 Đại hội Xô viết toàn Nga đã tuyên bố thành lập Liên Bang cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết (Liên Xô)

- Gồm 4 nước cộng hòa, đến năm 1940 có thêm 11 nước.

bài 17:

1. Những nét chung

- Do hậu quả của Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 - 1918) và thắng lợi của cuộc Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917, tình hình châu Âu có nhiều biến đổi:

 + Một số quốc gia mới đã ra đời từ sự tan vỡ của đế quốc Áo - Hung và bại trận của nước Đức.

 + Hầu hết các nước châu Âu, kể cả thắng trận và thua trận đều bị suy sụp về kinh tế (nước Pháp có tới 1,4 triệu người chết, nước Đức với 1,7 triệu người chết và mất toàn bộ thuộc địa...).

 + Một cao trào cách mạng đã bùng nổ ở các nước châu Âu, nền thống trị của giai cấp tư sản bị chấn động dữ dội, có nơi khủng hoảng trầm trọng.

- Trong những năm 1924 - 1929, các nước tư bản châu Âu trở lại sự ổn định về chính trị, phục hồi và phát triển kinh tế.

) Nguyên nhân:

- Khủng hoảng kinh tế thừa do sản xuất ồ ạt, chạy theo lợi nhuận năm 1924 - 1929.

- Cùng với đó là chủ nghĩa tư bản phát triển quá mức.

Mục b

b) Hậu quả:

- Tàn phá nặng nề kinh tế tư bản chủ nghĩa, nhân dân đói khổ, hàng chục triệu người thất nghiệp.

- Nhiều nông dân mất đất do hậu quả nặng nề của cuộc Đại khủng hoảng đã phải chật vật đi làm thuê để kiểm sống 

* Tác động đối với nước Đức:

- Khủng hoảng tán phá nghiệm trọng trong nước.

- Giai cấp tư sản đưa Hít-le lên nắm chính quyền. Ngày 30/1/1933, Hít-le lên làm thủ tướng và sau đó biến nước Đức thành lò lửa chiến tranh.