Bài thơ "Cảnh khuya" đã cho ta thấy được vẻ đẹp tâm hồn thi sĩ kết hợp với cốt cách người chiến sĩ của Bác Hồ - một vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc.Bài thơ được sáng tác vào thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp đầy gian khổ.Tuy trong hoàn cảnh khó khăn như thế nhưng tâm hồn Bác vẫn luôn hướng về vẻ đẹp của thiên nhiên đất nước và điều đó được thể hiện qua những lời thơ tuyệt sắc.Chỉ trong hai câu thơ đầu,Bác đã vẽ ra cảnh thiên nhiên tuyệt đẹp.Trong đêm trăng tĩnh lặng bỗng xuất hiện tiếng suối chảy rì rào.Đã vậy,tiếng suối còn được so sánh với tiếng hát đã tạo nên cảnh đêm khuya yên tĩnh nhưng không hưu quạnh,vẫn mang hơi ấm , tiếng hát con người.Trong không gian tĩnh mịch với vẻ đẹp yên ả, bình lặng của thiên nhiên, tâm hồn thi sĩ như bị khuấy động Bác trăn trở không phải vì cảnh sắc thiên nhiên tuyệt vời như mà là trăn trở vì nỗi lo nước nhà chưa được độc lập.Qua đó, ta thấy được một tâm hồn nhạy cảm, lãng mạn, yêu thiên nhiên, yêu quê hương đất nước trong Bác. 

Bài thơ Cảnh khuya được Chủ tịch Hồ Chí Minh viết vào năm 1947, khi quân và dân ta đang thắng lớn trên chiến trường Việt Bắc. Sông Lô, Đoan Hùng đã đi vào lịch sử bằng những nét vàng chói lọi đầu tiên của ta trong chín năm kháng chiến chống Pháp. Bài thơ thể hiện cảm hứng yêu nước mãnh liệt dạt dào ánh sáng và âm thanh. Đó là ánh sáng của trăng Việt Bắc, của lòng yêu nước sâu sắc. Cùng với các bài thơ Cảnh rừng Việt Bắc, Đi thuyền trên sông Đáy, Cảnh khuya thể hiện tình yêu thiên nhiên, yêu nước sâu sắc của Bác trong một đêm trăng nơi núi rừng Việt Bắc. Một thi sĩ với tâm hồn thanh cao đang sống những giây phút thần tiên giữa cảnh khuya chiến khu Việt Bắc. Nếu giữa bức tranh thiên nhiên rộng lớn và hữu tình như vậy, thì tâm trạng thi sĩ bỗng vút cao thả hồn theo cảnh đẹp đêm trăng bởi đêm nay Bác không ngủ. Trước cảnh đẹp đêm trăng: có suối, có hoa lá, núi ngàn, và cả tâm trạng của Bác.