Giống: Đều cấu tạo từ một từ hoặc một cụm từ.

Khác:

- Câu rút gọn bản chất nó là 1 câu đơn 2 thành phần, tạo ra theo mô hình CN-VN nhưng bị rút gọn bớt. Dựa vào hoàn cảnh cụ thể và mục đích sử dụng, có thể xác định được phần còn lại là thành phần nào và khôi phục được thành phần đã được rút gọn.

- Câu đặc biệt không được tạo ra theo mô hình CN-VN, từ hoặc cụm từ trong câu làm trung tâm cú pháp. Không thể xác định được từ hoặc cụm từ trong câu là thành phần nào.

Vd :Câu rút gọn: 
- Đi xem phim không? 
- Không đi được. 
Vd : - Mưa! Mưa! 
- Lại mưa. Cơn mưa dầm dai dẳng. 
( Câu đặc biệt: Lại mưa. ) 

Chúc bạn học tốt!!!

Phân biệt giữa câu đặc biệt & câu rút gọn

Rất nhiều học sinh nhầm lẫn giữa 2 kiểu câu này. Câu đặc biệt và câu rút gọn có điểm giống nhau là chỉ gồm có cấu tạo 1 từ hoặc một cụm từ. Vì vậy một số hướng dẫn phân biệt chúng sẽ rất hữu ích với học sinh.

– Câu đặc biệt:

+ Cấu tạo của câu không có thành phần chủ ngữ vị ngữ vì vậy không thể khôi phục chủ vị.

+ Từ và cụm từ luôn làm trung tâm của cú pháp

– Câu rút gọn:

+ Là câu đơn gồm có hai thành phần đã bị lược bỏ đi chủ ngữ hoặc vị ngữ, khi nói hoặc viết sẽ trở thành câu rút gọn.

+ Dựa vào hoàn cảnh cụ thể mà có thể xác định được thành phần chủ ngữ hoặc vị ngữ bị lược bỏ trong câu.

+ Tùy trường hợp mà có thể khôi phục câu rút gọn.

Ví dụ:

– Lại gió ! cơn gió rét buốt.

“Lại gió” là câu đặc biệt vì nó không theo mô hình CN-VN và không thể khôi phục các thành phần nào được.

– Đi học không ?

Đây là câu rút gọn vì khi khôi phục ta được câu hoàn chỉnh theo mô hình CN – VN bằng cách thêm CN cho câu “Lan đi học không?”