Nguyên Hồng là một nhà thơ đã có nhiều những đóng góp lớn trong sự nghiệp văn học, và nhiều tác phẩm của ông đã để lại những giá trị to lớn cho người đọc, tiêu biểu đó là trong tác phẩm trong lòng mẹ tác giả đã thể hiện rõ và chi tiết được nhân vật bé Hồng.

Trong lòng mẹ của Nguyên Hồng đã kể lại những hình ảnh và chi tiết đặc sắc trong tình yêu thương của cậu bé đối với mẹ của mình, những hình ảnh được đan xen trong tác phẩm đã thể hiện được rõ ràng và chi tiết trong tác phẩm của mình, những hình ảnh đó đã để lại cho chúng ta những người đọc tác phẩm có những suy nghĩ sâu sắc và vô cùng thấu hiểu về nhân vật Hồng, nhân vật Hồng đã để lại nhiều cảm xúc trong lòng người đọc, từ một cậu bé rất đáng thương cha mất sớm, chỉ sống với người mẹ của mình nhưng rồi hoàn cảnh đưa đẩy, mẹ cậu là một người cũng phải chịu nhiều đau đớn, một cuộc đời của Hồng và mẹ trải qua những đau đớn khi cha của Hồng mất đi, mẹ Hồng bị mọi người ruồng bỏ, nhưng rồi không chịu được những áp lực gia đình nhà chồng mà mẹ Hồng đã phải bỏ nhà ra đi nơi khác kiếm sống bỏ lại Hồng ở lại đây.

Hình ảnh đó đã làm cho Hồng đau đớn khi người mẹ của mình không còn ở bên cạnh mình nữa, những đau đớn khi phải xa người mẹ của mình, nhưng rồi cậu cũng thấu hiểu hiểu được tình yêu của mình dành cho mẹ là vô bờ bến, những đau đớn mà mẹ phải gặp phải thật xót xa những hình ảnh đó đã làm cho cậu bé này có thêm động lực sống, ngày qua ngày Hồng sống với bà cô độc ác, bà ta dùng những lời nói làm cho tái tim của cậu bé này thật đau đớn xót xa, những hình ảnh đó đã mang trong cậu những hoài niệm lớn khi tình yêu mà cậu dành cho người mẹ của mình không có gì có thể thay đổi được, những đau đớn đó làm cho Hồng tủi hổ hơn, nhiều những chi tiết mà thể hiện được tấm lòng của Hồng đối với mẹ là vô cùng lớn lao, những điều đó đã tác động sâu sắc đến con người của Hồng.

Những lời nói chua cay độc ác, nhằm tác động đến cậu bé này là người mẹ của cậu rất xấu thì cậu lại chỉ đau đớn và xót xa cho những hoàn cảnh như vậy, tình yêu thương của cậu với mẹ của mình không chỉ vì mấy lời nói độc ác của bà cô mà có thể thay đổi được, nỗi đau mà cậu bé phả đối mặt đó là những lời hỏi của bà cô: Hồng mày không vào Thanh Hóa chơi với mẹ mày sao, mẹ mày bậy giờ giàu có lắm không còn như trước đau, những lời cặn hỏi đó đã làm cho Hồng thêm đau đớn xót xa những nỗi xót xa đó tác động sâu sắc đên Hồng, một cậu bé nhưng đã mang trong mình những trái tim sắt đá những nỗi niềm đó khắc họa sâu sắc qua con người của Hồng, những hình ảnh đó tác động lớn đến những nỗi niềm sâu thẳm nó mang trong trái tim cậu bé này những hoài niệm và đau thương cho người mẹ của mình, cậu hiểu được tại sao người mẹ phải ra đi, những đau đớn này đã rày xé lấy tâm hồn của cậu.

Cậu bé đã thấu hiểu được những gì mà mẹ mình đã phải trải qua, giờ đây khi cậu đã đủ để hiểu được những điều đó thì những lời nói của bà cô độc ác đó không làm cho cậu ngừng thương nhớ và yêu quý người mẹ của mình, những hành động của bà cô chỉ làm cho cậu thấu hiểu được mẹ mình thật đáng thương, những hành động đó đã cho thấy cậu là một người con vô cùng có hiếu yêu thương mẹ của mình, những điều đó đã tạo nên những điều rất tuyệt vời và vô cùng đáng quý. Nhiều những hình ảnh khác cũng thể hiện rất chi tiết và rõ những điều đó, những mong muốn mà tác giả đã thể hiện mang những hình dáng của những tấm lòng vị tha bao dung và thấu hiểu được tấm lòng của người mẹ.

Khi Hồng luôn mong nhớ về người mẹ của mình, cậu tin rằng mẹ mình sẽ trở lại, điều đó thật đúng khi trái tim của người con lúc nào cũng hướng tới mẹ, một trái tim của người con đã thấu hiểu được những điều mà mẹ mình đã phải làm để có một cuốc ống tốt hơn, trong chi tiết tác giả nhìn thấy mẹ mình mờ ảo từ xa, nhưng trực giác đó thật đúng, khi cậu nhìn thấy mẹ mình thì đó là những điều rất tuyệt vời, những điều đã để lại bao nhiêu những rung động thiết tha bởi trong trái tim của Hồng mẹ sẽ quay trở lại, khi nhìn thấy mẹ cảm xúc của Hồng đã thay đổi, Hồng hiểu được những nỗi đau đó của mẹ mình, những nỗi đau đó thầm kín và sâu sắc thấm đẫm trong lòng của người con này, chạy ra ôm mẹ trái tim nghẹn đứng.

Hình ảnh đó đã đủ để chúng ta thấy được những điều rất lớn lao trong tâm hồn của người, chi tiết đã thể hiện được điều đó là những hành động và nó vang vọng đến tâm hồn của người, những hành động của một người có nhiều yêu thương, tình cảm của Hồng đối với mẹ mình là vô bờ bến nó mang dáng vóc của một con người có trái tim nồng hậu và thấu hiểu.

Trong lòng mẹ đã thể hiện rõ tình cảm của cậu bé Hồng đối với người mẹ của mình, những hình ảnh đó đã thể hiện Hồng là một người có tấm lòng yêu thương mẹ của mình vô bờ bến, và bao dung nhân hậu trước hoàn cảnh sống khó khăn.

Hoài Thanh đã nói ” Nguồn gốc của văn chương là lòng thương người, rộng ra là thương muôn loài muôn vật”. Đúng vậy! Các tác phẩm giàu giá trị nhân đạo luôn để lại trong lòng người đọc nỗi ám ảnh cảm xúc sâu sắc. ” Trong lòng mẹ” trích ” Những ngày thơ ấu” của Nguyên Hồng là một văn bản như vậy. Đoạn trích thấm đấm giá trị nhân đạo.

Có thể nói nhân đạo là lòng thương người nhà văn đã đồng cảm với số phận đắng cay tủi cực của nhân vật, ngợi ca những phẩm chất tốt đẹp của họ và lên án những thế lực tàn bạo chà đạp lên cuộc sống phẩm giá của con người.

Điều ấy được bộc lộ thật rõ ở đoạn trích ” Trong lòng mẹ”. Trước hết nhà văn đồng cảm với số phận của mẹ Hồng và Hồng. Người mẹ này là một phụ nữ không có hạnh phúc, phải chôn vùi tuổi thanh xuân bên người chồng nghiện ngập. Chồng chết cảnh nhà xa xút phải đi tha hương cầu thực bỏ lại hai đứa con sinh nở một cách giấu giếm, bị họ nói gièm pha ghét bỏ. Bé Hồng cũng vậy. Chú bé này sớm mồ côi cha lại thiếu thốn tình mẹ nhiều phen ” rớt nước mắt”. Gia đình họ nội không yêu thương chú. Còn nhỏ mà Hồng đã phải kìm nén che giấu cảm xúc thực trước sự xảo quyệt của bà cô.

Không chỉ đồng cảm với số phận của mẹ, giá trị nhân đạo ở đoạn trích còn thể hiện ở việc nhà văn ngợi ca những phẩm chất tốt đẹp của con người. Mẹ Hồng đã dũng cảm vượt lên trên thành kiến, trở về ôm ấp vỗ về đứa con thơ. Đặc biệt là chú bé Hồng có tình yêu thương mẹ vô cùng sâu sắc, mãnh liệt…

Cuối cùng giá trị nhân đạo trong đoạn trích còn được bộ lộ qua  việc tác giả lên án những thế lực tàn bạo chà đạp phẩm giá của con người, mẹ Hồng bị chói buộc bởi những cổ tục nặng nề, bị nhà chồng hắt hủi. Người mẹ này cũng là nạn nhân của cuộc hôn nhân miễn cưỡng không tình yêu cảm xúc. Và chú bé Hồng đã chứng kiến mọi sự cay độc của bà cô khe bà tìm mọi cách để chia rẽ tình mẫu tử. Bà cô là đại diện cho lớp người hẹp hòi ích kỉ khô héo tình ruột thịt trong xã hội thực dân nửa phong kiến.

Làm nên thành công về giá trị nhân đạo không thể không kể đến nghệ thuật đặc sắc của đoạn trích. Nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật bé Hồng qua ngôn ngữ đối thoại và độc thoại nội tâm. Đoạn trích giàu chất trữ tình. Chất trữ tình được phản ánh qua tình huống chuyện, qua cảm xúc dạt dào cháy bóng của Hồng và nhất là qua cách diễn tả cảm xúc của tác giả. Tác giả trọn thể hồi kí kể ở ngôi thứ nhất lời văn chân thành tha thiết kết hợp nhuần nhuyễn giữa miêu tả biểu cảm đan xen bình luận. Các hình ảnh so sánh đều hay, đặc sắc giọng văn chân thành giàu cảm xúc. Đúng là nhà văn của phụ nữa và trẻ em.

Tóm lại ” Trong lòng mẹ” là đoạn trích tiêu biểu cho giá trị nhân đạo của văn học hiện thực phê phán 1930-1945 ta càng hiểu hơn về phẩm chất con người thời kì ấy để yêu thương để cảm thông và để thấy rõ tính ưu Việt của xã hội ngày nay. Tôn trọng giá trị của con người phấn đấu xây dựng cuộc sống ấm no hạnh phúc.