Khi thực dân Pháp đưa quân vào chiếm đóng bán đảo Sơn Trà

-Quân lính cùng nhân dân chống giặc dưới sự chỉ huy của triều đình nên đã đánh đuổi được giặc

-Nhân dân phối hợp với triều đình không liên minh với Pháp,đốt cháy kho đạn và tàu thuyền của Pháp

Khi thực dân Pháp đánh chiếm được Gia Định

-Triều đình nhu nhược,liên tục kí các bản hiệp ước nhượng đất đai cho Pháp.Đàn áp tinh thần chống Pháp của người dân

-Nhân dân tiếp tục đánh giặc khiến chúng bị suy nhược về tinh thần và vật chất

Giai đoạn 1858 – 1862

Diễn biến chính- Khi Pháp tấn công Đà Nẵng, Gia Định, nhân dân đã cùng triều đình chống giặc, là thất bại âm mưu “đánh nhanh, thắng nhanh” của Pháp.

- Khi Pháp đánh chiếm ba tỉnh miền Đông, nhân dân đã bất chấp lệnh bãi binh của triều đình, tiếp tục lập căn cứ kháng Pháp, gây nhiều tổn thất cho địch.

Tên nhân vật tiêu biểu:Trương Định, Nguyễn Trung Trực, Võ Duy Dương, ..

Giai đoạn 1863 – trước 1873

Diễn biến chính- Sau Hiệp ước 1862, Pháp tiếp tục đánh chiếm 3 tỉnh miền Tây, phong trào kháng chiến của nhân dân Nam Kì phát triển, nhiều trung tâm kháng chiến được xây dựng: Đồng Tháp Mười, Tây Ninh, Bến Tre, Rạch Giá, Hà Tiên,….

Tên nhân vật tiêu biểu:Trương Quyền, Nguyễn Hữu Huân, Nguyễn Trung Trực, Phan Tôn, Phan Liêm…

Giai đoạn 1873 - 1884

Diễn biến chính- Pháp 2 lần tấn công Bắc Kì, nhân dân sát cánh cùng triều đình, đào hào, đắp lũy, lập các đội dân binh ... chống giặc.

- Pháp thiệt hại nặng ở hai trận Cầu Giấy

Tên nhân vật tiêu biểu :Hoàng Tá Viêm, Trương Quang Đản, Lưu Vĩnh Phúc, Phạm Văn Nghị