- Trào lưu cải cách ở Xiêm và Việt Nam cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX nhằm tìm ra những nguyên nhân dẫn đến sự thành công của công cuộc cải cách ở Xiêm và những lý do khiến cho những đề nghị cải cách ở Việt Nam không được thực hiện. Vì thế, nghiên cứu sẽ không đi sâu vào việc tìm hiểu và trình bày về nội dung, tiến trình cũng như những kết quả của những xu hướng cải cách đó ở cả Xiêm và Việt Nam.

NHỮNG Sự KIỆN CHÍNH CỦA LỊCH sử VIỆT NAM TỪ THẾ KỈ X ĐẾN GIỮA THẾ KỈ XIX
-939 Ngô Quyền xưng vương, đóng đô ở Cô’ Loa.
-965 — 967 Loạn 12 sứ quân
-968 Đinh Bộ Lĩnh dẹp “Loạn 12 sứ quân”, thống nhất đâ't nước, lên ngôi vua. 968 — 980 Nhà Đinh thành lập, đặt tên nước Đại cồ Việt, đóng đô ở Hoa Lư.
-981 Lê Hoàn đánh bại quân xâm lược Tống.
-980 - 1009 Lê Hoàn lên ngôi vua, lập ra nhà Tiền Lê, đóng đô ở Hoa Lư.
-1042 Nhà Lý ban hành bộ luật Hình thư.
-1054 Nhà Lý đổi tên nước là Đại Việt.
-1070 Nhà Lý lập Văn Miếu thờ Khổng Tử.
-1042 Nhà Lý ban hành bộ luật Hình thư.
-1054 Nhà Lý đổi tên nước là Đại Việt.
-1070 Nhà Lý lập Văn Miếu thờ Khổng Tử.
-1226 Trần cảnh lên ngôi vua, nhà Trần thành lập.
-1230 Ban hành Quốc triều hình luật
-1253 Lập Quốc học viện và Giảng võ đường 
-1258 Chiến thắng quân xâm lược Mông cổ lần thứ nhất
-1285 Chiến thắng quân Nguyên lần thứ hai
-1288 Chiến thắng quân Nguyên lần thứ ba
-1400 Hồ Quý Ly lật đô’ nhà Trần, lập nhà Hồ.
- 1407 Nhà Hồ quản lí đất nước, đổi quốc hiệu là Đại Ngu. Định quan chế và hình luật của nước Đại Ngu Hơn 20 vạn quân Minh kéo vào xâm lược nước ta. Cuộc kháng chiến của nhà Hồ thất bại.
-1418 Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, do Lê Lợi lãnh đạo, bùng nổ. Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn hoàn toàn thắng lợi. Lê Lợi lên ngôi vua ở Đông Đô, đặt lại quốc hiệu Đại Việt.
-1592 Thời kì Lê - Mạc và cuộc chiến tranh Nam - Bắc triều Nhà Mạc sụp đô’
-1672 Chiến tranh Trịnh - Nguyễn, đất nước bị chia cắt thành hai vùng.
-1769 Khởi nghĩa Hoàng Công Chất 1751 Khởi nghĩa Nguyễn Danh Phương 
-1751 Khởi nghĩa Nguyễn Hữu cầu Khởi nghĩa nông dân Tây Sơn bùng nổ, do ba anh em Nguyễn Nhạc> Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ lãnh đạo. Nghĩa quân Tây Sơn lật đổ chính quyền chúa Nguyễn ở Đàng Trong. Nguyễn Huệ chỉ huy quân Tây Sơn tiêu diệt 5 vạn quân Xiêm ở Rạch Gầm - Xoài Mút. Nghĩa quân Tây Sơn tiến ra Bắc, lật đô’ chính quyền chúa Trịnh. Vua Quang Trung đại phá 29 vạn quân Thanh.
-1792 Chính quyền của Quang Trung thực thi nhiều chính sách cải cách tiến bộ. Quang Trung đột ngột qua đời. Nguyễn Ánh lên ngôi, triều Nguyễn được thành lập. Gia Long đặt quốc hiệu là Việt Nam, kinh đô đóng ở Phú Xuân (Huê). Ban hành bộ Hoàng triều luật lệ (còn gọi là Bộ luật Gia Long) Minh Mạng lên ngôi Hoàng đế. 
-1827 Khởi nghĩa Phan Bá Vành
-1832 Nhà Nguyễn (thời Minh Mạng) sắp xếp lại các đơn vị hành chính trong cả nước. 
-1835 Khởi nghĩa Nông Văn Vân Khởi nghĩa Lê Văn Khôi Quốc hiệu Đại Nam
-1856 Khởi nghĩa Cao Bá Quát.

Cải cách là một nhu cầu không thể thiếu được trong lịch sử của một dân tộc, nhằm đưa đất nước phát triển, thoát khỏi tình trạng nghèo nàn, lạc hậu, lệ thuộc, thậm chí vong quốc, nô lệ.

Cách đây hơn hai thế kỷ, trước nguy cơ bành trướng và xâm lược của chủ nghĩa tư bản thực dân châu Âu nhằm tìm kiếm nguyên liệu, lao động và thị trường tiêu thụ, các nước châu Á đã có những phản ứng hết sức khác nhau. Trong khi phần lớn các nước, trong đó có Việt Nam, dưới sự lãnh đạo của giai cấp thống trị và các lực lượng yêu nước đã tiến hành cuộc đấu tranh vũ trang nhằm bảo vệ chủ quyền dân tộc và đều đã bị thất bại, trở thành các thuộc địa hoặc phụ thuộc, thì một số nước, mà đại diện là Nhật Bản và Thái Lan đã thực hiện thành công công cuộc cải cách, giúp đất nước họ, không những phát triển, mà còn bảo vệ được chủ quyền và độc lập. Một câu hỏi được đặt ra là tại sao trong những điều kiện, bối cảnh, không gian, thời gian và thách thức tương tự, vương quốc Xiêm đã thực hiện thành công tư tưởng cải cách, trong khi những tư tưởng canh tân ở Việt Nam lại không được hiện thực hoá?

Mục đích chính của bài viết này là so sánh trào lưu cải cách ở Xiêm và Việt Nam cuối thế kỷ XIX – đầu thế kỷ XX nhằm tìm ra những nguyên nhân dẫn đến sự thành công của công cuộc cải cách ở Xiêm và những lý do khiến cho những đề nghị cải cách ở Việt Nam không được thực hiện. Vì thế, nghiên cứu sẽ không đi sâu vào việc tìm hiểu và trình bày về nội dung, tiến trình cũng như những kết quả của những xu hướng cải cách đó ở cả Xiêm và Việt Nam.