1. Tác giả Chính Hữu

- Chính Hữu ( 1926 - 2007)

- Tên thật: Trần Đình Đắc

- Quê: huyện Can Lộc, tình Hà Tĩnh

- Thơ ông chủ yếu viết về người lính

- Tác phẩm chính: Đầu súng trăng treo ( 1966)

2. Hoàn cảnh sáng tác

- Bài thơ được sáng tác năm 1948, trong thời kì đầu của kháng chiến chống Pháp

3. Thể thơ

- Thể thơ tự do

4. Bố cục

- Gồm 3 phần:

+ phần 1: 7 câu đầu: cơ sở hình thành tình đồng chí

+ phần 2: 10 câu tiếp: biểu hiện cao đẹp và sức mạnh của tình đồng chí

+ phần 3: 3 câu cuối: biểu tượng đẹp về người lính Cách mạng

5.Những chi tiết thể hiện cơ sở hình thành tình đồng chí:

+ "Quê hương anh nước mặn, đồng chua

     Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá.

     Anh với tôi đôi người xa lạ

     Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau,

     Súng bên súng, đầu sát bên đầu,

     Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ

      Đồng chí ! "

⇒ tương đồng về hoàn cảnh sống, xuất thân; chung lí  tưởng, nhiệm vụ 

- Biện pháp nghệ thuật: thành ngữ sóng đôi

- Nhận xét về cơ sở ấy: đó là cơ sở hết sức bình dị, gần gũi đối với những người lính thời xưa

6.

- Những chi tiết thể hiện những biểu hiện của tình đồng chí:

+ "Ruộng nương anh gửi bạn thân cày

     Gian nhà không, mặc kệ gió lung lay

     Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính."

⇒ Sự thấu hiểu tâm tư, nỗi niềm của nhau: cùng chung nỗi nhớ quê nhà, yêu đất nước

- Nghệ thuật: liệt kê, hoán dụ, nhân hóa

+ " Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh

      Sốt run người vừng trán ướt mồ hôi.

      Áo anh rách vai

      Quần tôi có vài mảnh vá

      Miệng cười buốt giá

      Chân không giày

      Thương nhau nắm lấy đôi bàn tay."

⇒ Họ phải chịu đựng những khó khăn, thiếu thốn trong cuộc kháng chiến

- Nghệ thuật:

+ tả thực

+ hình ảnh sóng đôi

+ hình ảnh đối xứng

+ liệt kê

+ " Miệng cười buốt giá

      Thương nhau nắm lấy đôi bàn tay."

⇒ tinh thần lạc quan, yêu đời của những người lính.Thể hiện tình đồng chí, đồng đội gắn bó keo sơn

- Nhận xét về những biểu hiện đó: là những biểu hiện rất mộc mạc, giản dị nhưng lại rất cao cả, thiêng liêng

7

- Những chi tiết thể hiện sức mạnh của tình đồng chí:

+ "Đêm nay rừng hoang sương muối

     Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới

     Đầu súng trăng treo."

⇒ cho thấy vẻ đẹp của những người lính.Họ chủ động, bình tĩnh, tự tin, dũng cảm, sẵn sàng chiến đấu

- Biện pháp nghệ thuật:

+ tả thực

+ hình ảnh tương phản

- Nhận xét về sức mạnh đó: là những sức mạnh tuy giản dị nhưng thể hiện sự tự tin, sẵn sàng chiến đấu, bảo vệ đất nước của những người lính

8

- Đặc sắc nội dung: là tình đồng chí của những người lính trong thời kì kháng chiến chống Pháp đầy khó khăn, gian khổ, thiếu thốn.Tình cảm ấy đã cho thấy vẻ đẹp và sức mạnh của những người lính, họ chiến đấu để bảo vệ đất nước, quê hương.

- Đặc sắc nghệ thuật:

+ thành công trong việc sử dụng thể thơ tự do

+ ngôn ngữ giản dị, ngắn gọn mà cô đọng

+ sư dụng các hình ảnh mang tính đối lập, tương phản

+ kết hợp tả thực

1. Tác giả Chính Hữu

- Tên khai sinh : Trần Đình Đắc ( 1926 - 2007 ) 

- Quên : Can Lộc , Hà Tĩnh 

- Thơ ông dồng nén cảm xúc , ngôn ngữ và hình ảnh chọn lọc cảm xúc .

2. Hoàn cảnh sáng tác 

- Sáng tác vào đầu năm 1948 in trong tập "Đầu súng trăng treo"

3. Thể loại 

- Thơ tự do 

4. Bố cục 

- 7 câu đầu : Cơ sở của tình đồng chí 

- 10 câu tiếp : Những biểu hiện và sức mạnh của tình đồng chí 

- 3 câu cuối : Bức tranh đẹp về người lính 

5. 

* Cơ sở hình thành tình đồng chí 

- Cùng xuất thân từ những vùng quê nghèo , lam lũ , vất vả ( cùng là nông dân )

- Cùng chung mục đích , lí tưởng chiến đấu 

- Cùng chia sẻ buồn vui , thiếu thốn trong sinh hoạt 

*Đồng chí 

Câu thơ với 1 từ 2 tiếng và dấu chấm than đã tạo ra 1 nhấn , nó vang lên như một phát hiện , 1 lời khẳng định về 1 tình cảm rất đỗi thiêng liêng " Tình đồng chí "

→ Đồng chí là tình đồng đội , tình bạn tri kỉ , tri ân 

→ Tình đồng chí sâu sắc , thiêng liêng .

6. 

*Biểu hiện sức mạnh của tình đồng chí 

- Hiểu được tâm sự , nỗi niềm của nhau 

- Cùng chia sẻ khó khăn , thiếu thốn

Ruộng nương anh gửi bạn thân cày

Gian nhà mặc kêh gió lung lay 

Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính .

→ Nghệ thuật : Đảo ngữ , hình ảnh quen thuộc .

Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh

Sốt run người vừng trán ướt mồ hôi.

Áo anh rách vai

Quần tôi có vài mảnh vá

Miệng cười buốt giá

Chân không giày

→ Nghệ thuật : liệt kê , hình ảnh chọn lóc rất thật không tô vẽ , cường điệu ; sắp xếp song đôi đối xứng nhịp nhàng 

+ ớn lạnh 

+ sốt run 

+ ướt mồ hôi 

→ Bệnh sốt rét ác tinh hành hạ 

+áo rách 

+ quần vá 

+ chân không giày 

→ Thiếu thốn tột cùng về vật chất 

⇒ Tinh thần lạc quan của người lính "Miệng cười buốt giá"

8. 

Nghệ thuật :

- Thể thơ tự do , lời thơ giản dị , mộc mạc 

- Chi tiết hình ảnh chân thực , cô đọng , gợi tả , gợi cảm 

- Biện pháp tu từ 

- Đối xứng sóng đôi 

Nội dung : 

- Những người lính cùng chung cảnh ngộ lí tưởng 

- Sự gắn bố keo sơn 

- Sức mạnh và vẻ đẹp tinh thần người lính cách mạng .