Câu 1:

Không có kính không phải vì xe không có kính
Bom giật, bom rung kính vỡ đi rồi
Ung dung buồng lái ta ngồi
Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng.

Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng
Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim
Thấy sao trời và đột ngột cánh chim
Như sa, như ùa vào buồng lái.

Không có kính, ừ thì có bụi
Bụi phun tóc trắng như người già
Chưa cần rửa, phì phèo châm điếu thuốc
Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha.

Không có kính, ừ thì ướt áo
Mưa tuôn mưa xối như ngoài trời
Chưa cần thay, lái trăm cây số nữa
Mưa ngừng, gió lùa mau khô thôi.

Những chiếc xe từ trong bom rơi
Đã về đây họp thành tiểu đội
Gặp bè bạn suốt dọc đường đi tới
Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi.

Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời
Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy
Võng mắc chông chênh đường xe chạy
Lại đi, lại đi trời xanh thêm.

Không có kính, rồi xe không có đèn
Không có mui xe, thùng xe có xước
Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước
Chỉ cần trong xe có một trái tim.

                                       -Phạm Tiến Duật-

Câu 2: 

- HCST: + ra đời năm 1969 trong lúc cuộc kháng chiến chống Mĩ diễn ra ác liệt nhất. nhà thơ cũng là người lính lái xe hoạt động trên tuyến đường Trường Sơn.

               + nằm trong chùm thơ của PTD và được tăng giải nhất của cuộc thi do báo Văn nghệ tổ chứ năm 1969 và được in trong tập "Vầng trăng quầng lửa" của ông.

-Ý nghĩa nhan đề: 

+ Nhan đề hơi dài, tưởng như có chỗ thừa nhưng chính nhan đề ấy lại thu hút ng đọc bởi cái vẻ độc đáo của nó.

+ Nhan đề bài thơ làm nổi bật rõ hình ảnh của toàn bài: Những chiếc xe không kính, hình ảnh này là một phát hiện mới lại của tác giả thể hiện sự gắn bó vs am hiểu hiện thực đời sống chiến tranh trên tuyến đường Trường Sơn.

+ Hai chữ "bài thơ" cho thấy rõ hơn cách nhìn, cách khai thác hiện thực của tác giả: không phải vì chỉ viết về những chiếc xe không kính hay là hiện thực tàn khốc của chiến trường mà điều chủ yếu mà tác giả muốn nói về chất thơ của hiện thực ấy, chất thơ của tuổi trẻ dũng cảm, hiên ngang vượt lên thiếu thốn, gian khổ, hiểm nguy của chiến trường.

Câu 3: 

- Bài thơ khép lại bằng 4 câu thể hiện ý chí quyết tâm giải phóng miền nam thống nhất đất nước, đó chính là động lực mạnh mẽ sâu xa tạo nên sức mạnh phi thường của người lính để vượt lên tất cả bất chấp nguy nan, sự hủy diệt, tàn phá của kẻ thù.

+ khổ cuối tạo nên sự đối lập giữa hai phương diện vật chất và tinh thần, giữa vẻ bề ngoài và bên trong của chiếc xe. Trải qua bao mưa bom bão đạn những chiếc xe ban đầu có kính nay bị bom Mĩ làm cho biến dạng đến trần trụi:

"Không có kính rồi không có đèn

Không có mui xe thùng xe có xước"

- Với biện pháp liệt kê, điệp ngữ "không có" được nhắc lại ba lần nhấn mạnh sự thiếu thốn đến trần trụi của những chiếc xe, còn cho ta thấy mức độ ác liệt của chiến trường.

- Nhưng điều kì lạ là không có gì có thể cản trở được sự chuyển động kì diệu của những chiếc xe vẫn băng băng ra chiến trường. Tác giả đã lí giảu thật bất ngờ mà thú vị sâu sắc: 

"Chỉ cần trong xe có một trái tim"

-Mọi thứ trong xe có thể không còn nguyên vẹn, chỉ cần vẹn nguyên trái tim ng lính, trái tim vì miền Nam thì xe vẫn chạy. Đó không chỉ là sự ngoan cường, dũng cảm vượt lên mọi gian khổ , ác liệt mà nó còn là tình yêu nước.

- Đối lập với cái "không có" ở trên là 1 cái có" Chỉ cần trong xe có một trái tim", trái tim ấy đã thay thế cho những thiếu thốn của chiếc xe không kính, không đèn, không mui... hợp nhất người chiến sĩ lái xe thành một cơ thể sống không có gì tàn phá, cản trở được. sức mạnh con người đã chiến thắng bom đạn kẻ thù.

- Hình ảnh trái tim vừa là hình ảnh hoán dụ vừa là hình ảnh ẩn dụ vì trái tim là nơi hội tụ vẻ đẹp tâm hồn, là nhiệt huyết, tình yêu thương của người lính.

- Từ "trái tim" là nhãn tự cô đúc ý của toàn bài, hội tụ vẻ đẹp của người lính và để lại dư âm sâu lắng trong lòng người đọc.

- trái tim của người lính cứ rực rỡ tỏa sáng mãi đến muôn thế hệ mai sau, ta không thể quên 1 thế hệ thanh niên thời kì chống Mĩ oanh liệt của dân tộc. 

@Naru