Sau khi nghe lão Hạc tâm sự cái ý định bán cậu Vàng, tôi nghĩ rằng lão sẽ chẳng thể làm được. Ai ngờ, sáng hôm sau, lão Hạc sang nhà tôi chơi. Vừa mới nhìn thấy tôi, lão đã nói:

- Cậu Vàng thế là đi đời rồi ông giáo ạ!”

Tôi ngạc nhiên hỏi lão:

- Cụ bán nó đi thật?

Lão Hạc nói rằng người ta vừa mới đến bắt sáng nay, rồi quay sang nhìn tôi mỉm cười. Nhưng tôi biết trong lòng lão đang buồn lắm.

Tôi lại hỏi lão:

- Nó cho bắt à?

Nghe câu hỏi của tôi, khuôn mặt lão Hạc co rúm lại. Những nếp nhăn in hằn dấu vết của thời gian như nhiều hơn. Cái miệng móm mém mếu lại. Bất chợt lão cất tiếng khóc nức nở như một đứa trẻ con.

* Đoạn văn kể lại là:

“Hôm sau lão Hạc sang nhà tôi chơi. Vừa thấy tôi lão báo ngay:

- Cậu Vàng đi đời rồi ông giáo ạ!

- Cụ bán rồi.

- Bán rồi. Họ vừa bắt xong.

Lão cố làm ra vẻ vui vẻ. Nhưng trông lão cười như mếu và đôi mắt lão ầng ậng nước, tôi muốn ôm choàng lấy lão mà òa lên khóc. Bây giờ thì tôi không xót xa năm quyển sách của tôi quá như trước nữa. Tôi chỉ ái ngại cho lão Hạc. Tôi hỏi cho có chuyện:

- Thế nó cho bắt à?

Mặt lão đột nhiên co rúm lại. Những vết nhăn xô lại với nhau ép cho nước mắt chảy ra. Cái đầu lão ngoẹo về một bên và cái miệng móm mém của lão mếu như con nít. Lão hu hu khóc...”

(Lão Hạc, Nam Cao)

* So sánh:

- Đoạn văn của Nam Cao đã kết hợp miêu tả và biểu cảm ở chỗ nào:

• Miêu tả khuôn mặt lão Hạc: “Nhưng trông lão cười như mếu và đôi mắt lão ầng ậng nước, tôi muốn ôm choàng lấy lão mà òa lên khóc”; “Mặt lão đột nhiên co rúm lại. Những vết nhăn xô lại với nhau ép cho nước mắt chảy ra. Cái đầu lão ngoẹo về một bên và cái miệng móm mém của lão mếu như con nít”.
• Biểu cảm: Cảm xúc của nhân vật ông giáo đó là “tôi không xót xa năm quyển sách của tôi quá như trước nữa. Tôi chỉ ái ngại cho lão Hạc”.
• - Những yếu tố miêu tả và biểu cảm đã giúp Nam Cao diễn tả nỗi khổ tâm, đau dằn vặt của lão Hạc khi phải bán cậu Vàng - người bạn duy nhất của ông. Cũng như sự đồng cảm của ông giáo trước hoàn cảnh của lão Hạc.