Câu 1:

"Bước tới Đèo Ngang, bóng xế tà,

Cỏ cây chen đá, lá chen hoa.

Lom khom dưới núi, tiều vài chú,

Lác đác bên sông, chợ mấy nhà.

Nhớ nước đau lòng con quốc quốc,

Thương nhà mỏi miệng cái gia gia.

Dừng chân đứng lại trời, non, nước,

Một mảnh tình riêng ta với ta."

Câu 2:

- Hoàn cảnh sáng tác: Bài thơ được sáng tác khi bà từ trên đường từ Bắc Hà vào Huế nhận chức “Cung Trung giáo tập”

- PTBĐ chính: biểu cảm.

Câu 3: Phong cảnh Đèo Ngang được miêu tả trong thời điểm chiều tà. Tâm trạng của nhà thơ qua cách miêu tả cảnh thiên nhiên rậm rạp, hoang vắng, heo hút cùng cuộc sống ít ỏi, thưa thớt của con người: nỗi buồn thầm lặng, cô đơn, u uất; nỗi nhớ thương nước nhà sâu sắc, nặng nề.

Câu 4: 

- 2 từ láy: lom khom, lác đác

- 1 từ Hán Việt: quốc quốc (gia gia)

Câu 5: Cụm từ "ta với ta" ở câu thơ cuối nhằm nói lên sự cô đơn gần như tuyệt đối, sự nhỏ bé, quạnh hiu của tác giả trước khung cảnh thiên nhiên rộng lớn "trời, non, nước".

Câu 6: 

Đọc bài thơ, ta càng hiểu thêm sâu sắc cho nỗi buồn thầm lặng, cô đơn của tác giả. Bằng nghệ thuật tả cảnh ngụ tình, lối nói chơi chữ, tác giả đã khắc hoạ âm thanh gia diết "quốc quốc", "gia gia", gợi nên sự vắng vẻ, heo hút, cùng với nỗi nhớ thương nước nhà. Hai câu thơ cuối bài khép lại những tâm sự, nỗi niềm của nhà thơ. Giữa khung cảnh thiên nhiên càng rộng lớn bao nhiêu, mảnh tình riêng càng nặng nề, u uất bấy nhiêu. Cụm từ "ta với ta" ở cuối bài như khẳng định sự cô đơn gần như tuyệt đối của tác giả. Mỗi chữ viết ra đều mang một nỗi niềm riêng, đều cực tả nỗi buồn thầm lặng của bà giữa nơi đất khách quê người.

Câu 7: 

- Nội dung: bài thơ “Qua Đèo Ngang” cho thấy cảnh tượng Đèo Ngang thoáng đãng mà heo hút, thấp thoáng có sự sống của con người nhưng còn hoang sơ, đồng thời, thể hiện nỗi nhớ nước, thương nhà, nỗi buồn thầm lặng, cô đơn của tác giả

- Nghệ thuật:

- Thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật

- Nghệ thuật tả cảnh ngụ tình, trực tiếp tả tình.

- Sử dụng từ láy và nghệ thuật đối lập, đảo ngữ, lối nói chơi chữ, từ tượng hình, tượng thanh,......

Câu 8: Đặc điểm ngôn ngữ thơ của bà: bình dị, trang nhã, giàu tính ước lệ, đậm chất hoài cổ.

1.

“Bước tới Đèo Ngang bóng xế tà

Cỏ cây chen đá, lá chen hoa

Lom khom dưới núi tiều vài chú,

Lác đác bên sông, chợ mấy nhà.

Nhớ nước đau lòng, con quốc quốc,

Thương nhà mỏi miệng, cái gia gia.

Dừng chân đứng lại, trời, non, nước,

Một mảnh tình riêng, ta với ta.”

2. HCST: Bài thơ được viết khi Bà Huyện Thanh Quan vào Phú Xuân-Huế nhận chức quan của mình. Bài thơ này được viết vào thế kỉ XIX, khi tác giả lần đầu tiên tới đèo ngang

PTBĐ chính: biểu cảm

3. Phong cảnh qua đèo ngang được miêu tả khi trời đã xế chiều

Tâm thế của nhà thơ: nỗi nhớ thương quê nhà đi đôi với nỗi buồn đơn lẻ giữa núi đèo hoang sơ

4. Từ láy: lom khom, lác đác

Từ hán việt: gia gia

Quan hệ từ: với

5. Trong bài qua đèo ngang cụm từ "ta với ta" biểu hiện nỗi cô đơn sâu sắc, nỗi buồn thầm kín không thể chia sẻ với ai

6.*tham khảo thui nha*

Bài thơ  Qua đèo Ngang được viết trên đường bà Huyện Thanh Quan vào kinh đô Huế nhận chức, đó là lần đầu tiên bà xa quê. Dừng chân bên đèo Ngang đã khơi dậy trong lòng bà bao cảm xúc. Đứng trước không gian hoang vu, đìu hiu của núi rừng nơi đèo Ngang, thi nhân bộc lộc tâm sự của mình qua tứ thơ:

Nhớ nước đau lòng con quốc quốc

Thương nhà mỏi miệng cái gia gia

Dừng chân đứng lại trời non nước

Một mảnh tình riêng, ta với ta

Âm thanh của con cuốc hay chính là tiếng lòng của tác giả. Câu thơ đã sử dụng điển tích xưa của Trung Quốc về vua Thục. Vì mất nước mà hóa thành con cuốc, chỉ biết kêu lên những tiếng đau thương. Âm thanh da diết ấy vang lên trong chiều muộn càng làm cho tâm trạng nhà thơ thêm sầu lặng. Còn tiếng "gia gia" là tiếng kêu tha thiết gợi nỗi "thương nhà". Thương nhà ở đây có lẽ là nỗi nhớ thương đất nước trong quá khứ hào hùng hay cũng là thương cho sự đổi thay, sự lụi tàn của quê hương. Hai câu thơ đã bộc lộ rõ những xúc cảm của thi sĩ.  Nghệ thuật chơi chữ đồng âm độc đáo kết hợp với biện pháp nhân hóa " đau lòng" "mỏi miệng" cùng chuyển đổi cảm giác từ nỗi lòng thành tiếng thương tạo ấn tượng mạnh đã cho ta thấy bức tranh ấy không chỉ là cảnh vật mà còn là bức tranh tâm trạng của Bà Huyện Thanh Quan với tình yêu nước thương nhà.

Hai câu thơ cuối khép lại những tâm sự, nỗi niềm của nhà thơ:

Dừng chân đứng lại: trời, non, nước

Một mảnh tình riêng ta với ta.

Giữa bao la đất trời, sự hùng vĩ của non cao và mênh mông của sông nước đã níu giữ bước chân người lữ thứ. Và giữa không gian ấy, tác giả chợt nhận ra nỗi cô đơ và trống trải dần lấp đầy tâm hồn. Một mảnh tình riêng, một nỗi niềm sâu kín trong tâm hồn chẳng thể sẻ chia cùng ai. Chỉ có “Một mảnh tình riêng ta với ta” – ta đối diện với chính mình giữa đất trời rộng lớn, mỗi chữ viết ra đều mang một nỗi niềm đơnc hiếc, đều cực tả nỗi buồn thầm lặng giữa nơi đất khách quê người.

Bằng bút pháp nghệ thuật tả cảnh ngụ tình đặc sắc, thi nhân đã bộc lộ được những tâm tư, nỗi niềm thầm kín. Đó là tâm trạng hoài cổ nhớ thương nước, thương nhà da diết, một nỗi buồn thầm lặng cô đơn của tác giả

7. ND:

+Miêu tả bức tranh thiên nhiên và cuộc sống của con người nơi đèo Ngang: đẹp, hoang sơ nhưng gợi buồn.

+Bộc lộ tâm trạng: Hoài cổ nhớ nước, thương nhà da diết, nỗi buồn thầm lặng cô đơn của tác giả 

NT: 

+Tả cảnh ngụ tình đặc sắc.

+Nhân hoá, đảo ngữ,điệp từ, chơi chữ.

+Miêu tả kết hợp biểu cảm.

+Lời thơ trang nhã điêu luyện, âm điệu trầm lắng.

8.

Nhận xét:

- Được sáng tác theo thể thơ thất ngôn bát cú, đều tuân thủ khá chặt chẽ nguyên tắc của thơ Đường luật.

- Thuật dùng từ và diễn tả tài tình, đọc lên lòng ta có một cảm giác bâng khuâng, một nỗi buồn man mác.

- Nhà thơ đã sử dụng thành thạo các từ láy, từ tượng hình, tượng thanh và cách chơi chữ đồng âm trong thơ.

⇒ Ngôn ngữ trong bài thơ thể hiện sự trang trọng mực thước mang màu sắc cổ kính.