Sông Núi Nước Nam

Tác giả:

-Cho đến nay vẫn chưa xác định được chính xác tác giả bài thơ Sông núi nước Nam là ai.

-Tuy nhiên, theo nhiều nguồn tài liệu thì người ta cho rằng Lý Thường Kiệt là tác giả của bài thơ này.

Tác phẩm:

Hoàn cảnh ra đời bài thơ Sông núi nước Nam

Bài thơ chưa rõ tác giả là ai và có nhiều lời kể về sự ra đời của bài thơ, trong đó truyền thuyết được nhiều người tin tưởng nhất kể như sau: Năm 1077, quân Tống do Quách Quỳ chỉ huy xâm lược nước ta. Vua Lí Nhân Tông sai Lí Thường Kiệt đem quân chặn giặc ở phòng tuyến sông Như Nguyệt, bỗng một đêm, quân sĩ nghe từ trong đền thờ hai anh em Trương Hống và Trương Hát có tiếng ngâm bài thơ này.

Thể loại bài thơ Sông núi nước Nam

- Thơ trung đại Việt Nam

Nhận diện thể loại:

+Là những tác phẩm thơ ra đời vào thời kì trung đại

+Thường được viết bằng chữ Hán hoặc chữ Nôm

+Gồm nhiều thể thơ như: thơ đường luật (thất ngôn bát cú đường luật, thất ngôn tứ tuyệt đường luật, ngũ ngôn tứ tuyệt đường luật...), song thất lục bát...

→ Bài thơ Nam quốc sơn hà thuộc thể thơ thất ngôn tứ tuyệt đường luật

→ Đặc điểm thể thơ:

+ Bài thơ có tất cả 4 câu thơ (dòng thơ), mỗi câu thơ có 7 chữ.

+ Gieo vần:

Cách 1: Gieo vần vào tiếng cuối các câu 1 - 2 - 4 (tiếng cuối câu 3 bắt buộc thanh trắc) - bài thơ Nam quốc sơn hà gieo vần theo cách này

Cách 2: Gieo vần chéo vào tiếng cuối các câu 1 - 3 (tiếng cuối các câu 2 - 4 phải là thanh trắc) hay các câu 2 - 4 (tiếng cuối các câu 1 - 3 phải là thanh trắc)

Cách 3: Gieo vần ôm tiếng cuối câu 1 vần với tiếng cuối câu 4, tiếng cuối câu 2 vần với tiếng

Giá trị nghệ thuật bài thơ Sông núi nước Nam

Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt ngắn gọn, súc tích

Ngôn ngữ dõng dạc, giọng thơ mạnh mẽ, đanh thép, hùng hồn

Phò giá về kinh:

Tác giả Trần Quang Khải (1241 - 1294)

- Tước hiệu: Chiêu Minh Đại Vương

- Xuất thân: là con thứ ba của vua Trần Thái Tông, mẹ là Thuận Thiên hoàng hậu Lý thị (con gái trưởng Lý Huệ Tông).

- Cuộc đời:

+Ông là một võ tướng kiệt xuất - được phong Thượng tướng, có công rất lớn trong hai cuộc kháng chiến chống Mông – Nguyên , đặc biệt là trong hai trận chiến thắng ở Hàm Tử và Chương Dương

+Ông được Trần Thánh Tông khen là người bề tôi trung hiếu hiếm có

+Ông làm đến chức Thừa tướng, chuyên trông coi mọi việc trong nước.

- Sự nghiệp văn chương:

+Ông là người học rộng, giỏi thơ phú, có làm Lạc Đạo tập lưu lại ở đời

+Ông là người có nhiều vần thơ “sâu lí xa thú” (Phan Huy Chú - Lịch triều hiến chương loại chí)

Hoàn cảnh ra đời

- Bài thơ “Phò giá về kinh” được làm khi ông đi đón Thái thượng hoàng Trần Thánh Tông và vua Trần Nhân Tông về Thăng Long (Hà Nội ngày nay) ngay sau chiến thắng Chương Dương, Hàm Tử và giải phóng kinh đô năm 1285

Thể loại

- Bài thơ Phò giá về kinh thuộc thể thơ ngũ ngôn tứ tuyệt đường luật - một thể thơ nổi bật của dòng thơ trung đại Việt Nam.

Nhận biết thể loại:

+Mỗi bài thơ có 4 dòng thơ, mỗi dòng thơ có 5 chữ

+Câu 1, 2, 4 hoặc chỉ là câu 2, 4 sẽ hiệp vần với nhau ở chữ cuối (bài thơ Phò giá về kinh thuộc trường hợp thứ 2)

Giá trị nghệ thuật 

- Thể thơ ngũ ngôn tứ tuyệt cô đọng, hàm súc

- Giọng điệu sảng khoái, hân hoan, tự hào

- Hình thức diễn đạt cô đúc, dồn nén cảm xúc vào bên trong ý tưởng

CHÚC BẠN HỌC TỐT!

ᴄʜúɴɢ ᴛᴀ ᴀɪ ᴄũɴɢ ʙɪếᴛ đếɴ ʙảɴ ᴛᴜʏêɴ ɴɢôɴ độᴄ ʟậᴘ ᴄủᴀ ᴄʜủ ᴛịᴄʜ ʜồ ᴄʜí ᴍɪɴʜ ᴠĩ đạɪ, đượᴄ đọᴄ ᴛʀêɴ ǫᴜảɴɢ ᴛʀườɴɢ ʙᴀ Đìɴʜ ʀộɴɢ ʟớɴ. ᴛᴜʏ ɴʜɪêɴ, ᴛʀướᴄ đó, ᴄũɴɢ đã ᴄó xᴜấᴛ ʜɪệɴ ᴍộᴛ số ᴠăɴ ʙảɴ ᴋʜáᴄ ᴄó ɴộɪ ᴅᴜɴɢ ᴛᴜʏêɴ ᴛʜệ độᴄ ʟậᴘ ᴄʜủ ǫᴜʏềɴ ᴄủᴀ đấᴛ ɴướᴄ ᴛᴀ. ᴛʀᴏɴɢ đó, ɴᴀᴍ ǫᴜốᴄ sơɴ ʜà đượᴄ ᴄʜᴏ ʟà ᴠăɴ ʙảɴ đầᴜ ᴛɪêɴ. ʙàɪ ᴛʜơ đượᴄ ᴄʜᴏ ʟà ᴅᴏ ʟý ᴛʜườɴɢ ᴋɪệᴛ sáɴɢ ᴛáᴄ ᴛʀᴏɴɢ ᴛʀậɴ ᴄʜɪếɴ ᴄʜốɴɢ ǫᴜâɴ ᴛốɴɢ. ᴠớɪ ᴛʜể ᴛʜơ ᴛʜấᴛ ɴɢôɴ ᴛứ ᴛᴜʏệᴛ ɴɢắɴ ɢọɴ, súᴄ ᴛíᴄʜ, ʙàɪ ᴛʜơ đã ᴋʜẳɴɢ địɴʜ ᴄʜủ ǫᴜʏềɴ ᴄủᴀ đấᴛ ɴướᴄ ᴛᴀ, ᴠà sự ǫᴜʏếᴛ ᴛâᴍ ᴛɪêᴜ ᴅɪệᴛ ᴍọɪ ᴋẻ ᴛʜù để ʙảᴏ ᴠệ ɴềɴ độᴄ ʟậᴘ. "ɴᴀᴍ ǫᴜốᴄ sơɴ ʜà ɴᴀᴍ đế ᴄư ᴛɪệᴛ ɴʜɪêɴ ᴘʜậɴ địɴʜ ᴛạɪ ᴛʜɪêɴ ᴛʜư" ᴛáᴄ ɢɪả đã ɢọɪ ᴠᴜᴀ ɴướᴄ ᴛᴀ ʟà “ɴᴀᴍ đế” - ᴍộᴛ ᴅᴀɴʜ xưɴɢ ɴɢᴀɴɢ ʜàɴɢ ᴠớɪ ɴɢườɪ đứɴɢ đầᴜ ɴướᴄ ᴛốɴɢ. ɴʜà ᴠᴜᴀ đã đạɪ ᴅɪệɴ ᴄʜᴏ ᴄả ᴅâɴ ᴛộᴄ ᴄʜúɴɢ ᴛᴀ, ʀằɴɢ ở ɴướᴄ ɴᴀᴍ ɴàʏ đã ᴄó ɴɢườɪ ᴅâɴ sɪɴʜ sốɴɢ ʙᴀᴏ đờɪ ɴᴀʏ, ᴘʜáᴛ ᴛʀɪểɴ ᴍạɴʜ ᴍẽ ᴅướɪ sự ᴄᴀɪ ᴛʀị ᴄủᴀ ᴛʀɪềᴜ đìɴʜ. ʙởɪ ᴠậʏ, ɴướᴄ ɴᴀᴍ ᴄʜúɴɢ ᴛᴀ ᴄó ᴄʜủ ǫᴜʏềɴ, ᴄó ɴềɴ ᴠăɴ ᴍɪɴʜ ᴋʜôɴɢ ᴄʜúᴛ ɢì ᴛʜᴜᴀ ᴋéᴍ ᴛʀᴜɴɢ ʜᴏᴀ ᴄả. Đɪềᴜ đó đã đượᴄ ᴠɪếᴛ sẵɴ ở ᴛʀᴏɴɢ sáᴄʜ ᴛʀờɪ ᴛừ xưᴀ ʀồɪ. ᴛʜᴇᴏ ᴠăɴ ʜóᴀ ᴛʀᴜɴɢ đạɪ ʟúᴄ ʙấʏ ɢɪờ, “ᴛʜɪêɴ” ʟà ᴍộᴛ ᴋʜáɪ ɴɪệᴍ ᴠĩ đạɪ ᴠà ᴛᴜʏệᴛ đốɪ, đượᴄ ɴɢườɪ ɴɢườɪ ᴋíɴʜ ɴɢưỡɴɢ, ᴛôɴ ᴛʜờ. ᴛʜế ɴêɴ, sáᴄʜ ᴛʀờɪ đã địɴʜ ɴướᴄ ɴᴀᴍ ʟà ᴄủᴀ ɴɢườɪ ɴᴀᴍ, ᴛʜì ᴄʜẳɴɢ ᴋẻ ɴàᴏ ᴄó ǫᴜʏềɴ ᴘʜủ ɴʜậɴ ᴄả. Ấʏ ᴠậʏ ᴍà, ᴠẫɴ ᴄó ɴʜữɴɢ ᴋẻ độᴄ áᴄ, ᴛʜɪếᴜ ʜɪểᴜ ʙɪếᴛ, ᴅáᴍ đᴇᴍ ǫᴜâɴ sᴀɴɢ ʟàᴍ ʟᴏạɴ, ʜòɴɢ ᴘʜá ʙỏ đɪ ɴʜữɴɢ ɢì ᴠốɴ đượᴄ địɴʜ sẵɴ ấʏ. ᴛʜậᴛ ɴɢᴜ ᴅốᴛ, ᴛʜᴀᴍ ʟᴀᴍ ᴛʜᴀʏ. "ɴʜư ʜà ɴɢʜịᴄʜ ʟỗ ʟᴀɪ xâᴍ ᴘʜạᴍ ɴʜữ đẳɴɢ ʜàɴʜ ᴋʜᴀɴ ᴛʜủ ʙạɪ ʜư" ʜàɴʜ độɴɢ “xâᴍ ᴘʜạᴍ” ấʏ ᴄʜắᴄ ᴄʜắɴ sẽ ᴋʜôɴɢ đượᴄ ôɴɢ ᴛʀờɪ ủɴɢ ʜộ, ʙị ᴍᴜôɴ ɴɢườɪ ᴘʜỉ ʙáɴɢ. ʜá ʟàᴍ sᴀᴏ ᴄó ᴛʜể ᴛʜàɴʜ ᴄôɴɢ đượᴄ. ᴛʀậɴ ᴄʜɪếɴ ɴàʏ, ᴄʜưᴀ ʙắᴛ đầᴜ đã ʙɪếᴛ ᴛʀướᴄ đượᴄ ᴄʜɪếɴ ᴛʜắɴɢ sẽ ᴛʜᴜộᴄ ᴠề ᴀɪ. ʙởɪ ᴘʜàᴍ ɴʜữɴɢ ᴋẻ ᴅáᴍ ᴛʀáɪ ý ᴛʀờɪ sẽ ᴋʜôɴɢ ʙᴀᴏ ɢɪờ ɴʜậɴ đượᴄ ᴋếᴛ ᴄụᴄ ᴛốᴛ. ᴛʜấᴛ ʙạɪ ê ᴄʜề ᴠà ɴʜụᴄ ɴʜã ᴄʜíɴʜ ʟà ᴛʜứ ᴍà ʟũ ɢɪặᴄ độᴄ áᴄ ɴʜậɴ đượᴄ. ᴠớɪ ɢɪọɴɢ ᴛʜơ đᴀɴʜ ᴛʜéᴘ, ʜàᴏ ʜùɴɢ, ᴍạɴʜ ᴍẽ ᴠà ǫᴜʏếᴛ ʟɪệᴛ, ᴛáᴄ ɢɪả đã ᴋʜẳɴɢ địɴʜ đượᴄ ᴄʜủ ǫᴜʏềɴ ᴄủᴀ đấᴛ ɴướᴄ ᴛᴀ - đɪềᴜ ᴄʜẳɴɢ ᴋẻ ɴàᴏ ᴄó ᴛʜể ᴛʜᴀʏ đổɪ đượᴄ. ᴋʜôɴɢ ɴʜữɴɢ ᴛʜế, ôɴɢ ᴄòɴ ᴛʜể ʜɪệɴ đượᴄ sự ǫᴜʏếᴛ ᴛâᴍ ᴍạɴʜ ᴍẽ ᴄủᴀ ɴʜữɴɢ ᴄʜɪếɴ sĩ, ǫᴜʏếᴛ ǫᴜêɴ ᴍìɴʜ để ʙảᴏ ᴠệ độᴄ ʟậᴘ ᴄʜᴏ ᴅâɴ ᴛộᴄ. ᴛɪɴʜ ᴛʜầɴ ʏêᴜ ɴướᴄ ấʏ, ᴛừ xưᴀ đếɴ ɴᴀʏ ᴠẫɴ ʟᴜôɴ ᴄᴜồɴ ᴄᴜộɴ ɴʜư ᴛʜế.