ɴɢàʏ xưᴀ ở ǫᴜậɴ ᴄᴀᴏ ʙìɴʜ ᴄó ʜᴀɪ ᴠợ ᴄʜồɴɢ ᴄó ᴛᴜổɪ ᴍà ᴄʜưᴀ ᴄó ᴄᴏɴ. ᴛʜấʏ ʜọ ᴛốᴛ ʙụɴɢ ɴɢọᴄ ʜᴏàɴɢ sᴀɪ ᴛʜáɪ ᴛử xᴜốɴɢ đầᴜ ᴛʜᴀɪ ʟàᴍ ᴄᴏɴ. ᴄậᴜ ʙé sɪɴʜ ʀᴀ đã ᴍồ ᴄôɪ ᴄʜᴀ, ᴠề sᴀᴜ ɴɢườɪ ᴍẹ ᴄũɴɢ ǫᴜᴀ đờɪ. ᴛừ đó, ᴄậᴜ sốɴɢ ʟủɪ ᴛʜủɪ ᴛʀᴏɴɢ ɢốᴄ đᴀ, ᴄả ɢɪᴀ ᴛàɪ ᴄʜỉ ᴄó ʟưỡɪ ʙúᴀ ᴄʜᴀ để ʟạɪ, ɴɢườɪ ᴛᴀ ɢọɪ ᴄậᴜ ʟà ᴛʜạᴄʜ sᴀɴʜ. ᴍộᴛ ʜôᴍ, ʟí ᴛʜôɴɢ đɪ ǫᴜᴀ ᴛʜấʏ ᴛʜạᴄʜ sᴀɴʜ ɢáɴʜ ᴠề ᴍộᴛ ʙó ᴄủɪ ʟớɴ. ᴛʜấʏ ᴛʜạᴄʜ sᴀɴʜ ᴄó sứᴄ ᴋʜỏᴇ, ʟí ᴛʜôɴɢ ᴍớɪ ʟâɴ ʟᴀ ɢợɪ ᴄʜᴜʏệɴ để ʜᴀɪ ɴɢườɪ ᴋếᴛ ɴɢʜĩᴀ ᴀɴʜ ᴇᴍ. ᴛʜạᴄʜ sᴀɴʜ ᴠề ở ᴄùɴɢ ᴍẹ ᴄᴏɴ ʟí ᴛʜôɴɢ. ʙấʏ ɢɪờ, ᴛʀᴏɴɢ ᴠùɴɢ ᴄó ᴍộᴛ ᴄᴏɴ ᴄʜằɴ ᴛɪɴʜ ʜᴜɴɢ ᴅữ, ɴó ʙắᴛ ᴅâɴ ʟàɴɢ ᴍỗɪ ɴăᴍ ᴘʜảɪ ɴộᴘ ᴄʜᴏ ɴó ᴍộᴛ ᴍạɴɢ ɴɢườɪ. ɴăᴍ ấʏ, đếɴ ʟượᴛ ɴʜà ʟý ᴛʜôɴɢ. ᴄʜɪềᴜ ʜôᴍ đó ʟý ᴛʜôɴɢ ᴄʜờ ʟúᴄ ᴛʜạᴄʜ sᴀɴʜ đɪ ᴋɪếᴍ ᴄủɪ ᴠề ᴅọɴ ᴍộᴛ ᴍâᴍ ʀượᴜ ᴛʜịᴛ ê ʜề ᴍờɪ ăɴ, ʀồɪ ʙảᴏ: - Đêᴍ ɴᴀʏ đếɴ ʟượᴛ ᴀɴʜ đɪ ᴄᴀɴʜ ᴍɪếᴜ ᴛʜờ, ᴠậʏ ᴇᴍ ᴄʜịᴜ ᴋʜó đɪ ᴛʜᴀʏ ᴄʜᴏ ᴀɴʜ ᴍộᴛ đêᴍ, đếɴ sáɴɢ ʟạɪ ᴠề. ᴛʜạᴄʜ sᴀɴʜ ᴋʜôɴɢ ᴄʜúᴛ ɴɢʜɪ ɴɢờ, đồɴɢ ý đɪ ɴɢᴀʏ. ɴửᴀ đêᴍ ʜôᴍ ấʏ, ᴛʜạᴄʜ sᴀɴʜ đᴀɴɢ ʟɪᴍ ᴅɪᴍ ᴍắᴛ ᴛʜì ᴄʜằɴ ᴛɪɴʜ ʜɪệɴ ʀᴀ địɴʜ ᴠồ ʟấʏ ᴄʜàɴɢ. ᴛʜạᴄʜ sᴀɴʜ ᴅùɴɢ ɴʜɪềᴜ ʟᴏạɪ ᴠõ ᴛʜᴜậᴛ đáɴʜ ᴄᴏɴ ǫᴜáɪ ᴠậᴛ. ᴋʜôɴɢ ʟâᴜ sᴀᴜ ᴛʜì ʟưỡɪ ʙúᴀ ᴄủᴀ ᴄʜàɴɢ đã xé xáᴄ ɴó ʟàᴍ đôɪ. ᴛʜạᴄʜ sᴀɴʜ ᴄʜặᴛ đầᴜ ᴄᴏɴ ǫᴜáɪ ᴠậᴛ đᴇᴍ ᴠề. ᴋʜɪ ᴛʀở ᴠề, ᴍẹ ᴄᴏɴ ʟí ᴛʜôɴɢ ʀấᴛ sợ ʜãɪ. ɴʜưɴɢ sᴀᴜ ᴋʜɪ ɴɢʜᴇ ᴛʜạᴄʜ sᴀɴʜ ᴋể ʟạɪ, ʟí ᴛʜôɴɢ ʟɪềɴ ɴóɪ ᴠớɪ ᴄʜàɴɢ: - Đó ʟà ᴄᴏɴ ᴠậᴛ ɴᴜôɪ ᴄủᴀ ᴠᴜᴀ, ɢɪếᴛ ɴó ʟà ᴍᴀɴɢ ᴛộɪ. ᴛʜôɪ ʙâʏ ɢɪờ ɴʜâɴ ᴛʀờɪ ᴄʜưᴀ sáɴɢ ᴇᴍ ʜãʏ ᴛʀốɴ ɴɢᴀʏ đɪ. ᴛʜạᴄʜ sᴀɴʜ ᴛɪɴ ʟờɪ ʟí ᴛʜôɴɢ, ᴛʀốɴ đɪ. ʟí ᴛʜôɴɢ ɴʜâɴ ᴄơ ʜộɪ đó đᴇᴍ đầᴜ ᴄᴏɴ ᴄʜằɴ ᴛɪɴʜ ᴠàᴏ ᴅâɴɢ ᴠᴜᴀ. ᴠᴜᴀ ᴋʜᴇɴ ɴɢợɪ ᴠà ᴘʜᴏɴɢ ʜắɴ ʟàᴍ đô đốᴄ. ʟạɪ ɴóɪ đếɴ ᴄôɴɢ ᴄʜúᴀ đếɴ ᴛᴜổɪ ʟấʏ ᴄʜồɴɢ. ᴛʀᴏɴɢ ɴɢàʏ ᴋéɴ ʀể, ᴄôɴɢ ᴄʜúᴀ ʙị đạɪ ʙàɴɢ ᴋʜổɴɢ ʟồ ǫᴜắᴘ đɪ. ᴛʜạᴄʜ sᴀɴʜ ʟɪềɴ ᴅùɴɢ ᴄᴜɴɢ ᴛêɴ ʙắɴ đạɪ ʙàɴɢ ᴠà ʟầɴ ᴛʜᴇᴏ ᴠếᴛ ᴍáᴜ ᴛìᴍ ʀᴀ ᴄʜỗ ở ᴄủᴀ ɴó. ʟí ᴛʜôɴɢ đượᴄ ᴠᴜᴀ ᴄử đɪ ᴛìᴍ ᴄôɴɢ ᴄʜúᴀ. ᴛʜạᴄʜ sᴀɴʜ ᴋể ᴄʜᴏ ʟí ᴛʜôɴɢ ɴɢʜᴇ ᴠề ʜᴀɴɢ ᴄủᴀ đạɪ ʙàɴɢ. ʜᴀɪ ɴɢườɪ ᴄùɴɢ đɪ ᴄứᴜ ᴄôɴɢ ᴄʜúᴀ. Đếɴ ʜᴀɴɢ ᴛʜạᴄʜ sᴀɴʜ xɪɴ xᴜốɴɢ ʜᴀɴɢ ᴄứᴜ ᴄôɴɢ ᴄʜúᴀ. ᴛʜạᴄʜ sᴀɴʜ đáɴʜ ɴʜᴀᴜ ᴠớɪ đạɪ ʙàɴɢ, ᴄứᴜ đượᴄ ᴄôɴɢ ᴄʜúᴀ. ᴄʜàɴɢ đᴀɴɢ ᴄʜờ đếɴ ʟượᴛ ᴍìɴʜ ʟêɴ ᴛʜì ᴋʜôɴɢ ɴɢờ ʟý ᴛʜôɴɢ đã ʀᴀ ʟệɴʜ ᴄʜᴏ ǫᴜâɴ sĩ ᴠầɴ đá ʟớɴ ʟấᴘ ᴋíɴ ᴄửᴀ ʜᴀɴɢ ʟạɪ, ʀồɪ ᴋéᴏ ɴʜᴀᴜ ᴠề. ᴛʜạᴄʜ sᴀɴʜ đɪ ᴋʜắᴘ ʜᴀɴɢ để ᴛìᴍ ʟốɪ ᴛʜᴏáᴛ. ᴄʜàɴɢ đɪ đếɴ ᴄᴜốɪ ʜᴀɴɢ ᴛʜì ᴛʜấʏ ᴍộᴛ ᴄʜàɴɢ ᴛʀᴀɪ ʙị ɴʜốᴛ ᴛʀᴏɴɢ ᴄũɪ sắᴛ. ᴛʜạᴄʜ sᴀɴʜ ᴅùɴɢ ᴄᴜɴɢ ᴛêɴ ʙắɴ ᴛᴀɴ ᴄũɪ sắᴛ ᴄứᴜ ᴄʜàɴɢ ᴛʀᴀɪ ᴄʜíɴʜ ʟà ᴄᴏɴ ᴠᴜᴀ ᴛʜủʏ ᴛề. ᴄʜàɴɢ đượᴄ ᴍờɪ xᴜốɴɢ ᴛʜủʏ ᴘʜủ ᴄʜơɪ, ᴛɪếᴘ đãɪ ᴄʜᴜ đáᴏ ʀồɪ đưᴀ ᴛʀở ᴠề ǫᴜê ɴʜà. ᴋʜɪ ᴛʀở ᴠề, ᴄʜàɴɢ ʙị ʜồɴ ᴄủᴀ ᴄʜằɴ ᴛɪɴʜ ᴠà đạɪ ʙàɴɢ ᴍưᴜ ʜạɪ ɴêɴ ʙị ʙắᴛ ɢɪᴀᴍ. ᴄôɴɢ ᴄʜúᴀ sᴀᴜ ᴋʜɪ đượᴄ ᴄứᴜ ᴛʀở ᴠề ʟɪềɴ ᴋʜôɴɢ ɴóɪ, ᴋʜôɴɢ ᴄườɪ. ᴛʀᴏɴɢ ɴɢụᴄ, ᴄʜàɴɢ ʟấʏ ᴄâʏ đàɴ đượᴄ ᴠᴜᴀ ᴛʜủʏ ᴛề ᴛặɴɢ ʀᴀ đáɴʜ để ʙàʏ ᴛỏ ɴỗɪ ᴏᴀɴ ᴋʜᴜấᴛ. ᴄôɴɢ ᴄʜúᴀ ɴɢʜᴇ ᴛʜấʏ ᴛɪếɴɢ đàɴ ᴛʜì ɴóɪ đượᴄ. ᴠᴜᴀ ʟấʏ ʟàᴍ ʟạ ᴄʜᴏ ᴛʜạᴄʜ sᴀɴʜ đếɴ ɢặᴘ, ᴄʜàɴɢ ᴋể ʜếᴛ ᴍọɪ ᴏᴀɴ ᴋʜᴜấᴛ. ʟí ᴛʜôɴɢ ʙị ᴛʀừɴɢ ᴛʀị ᴄòɴ ᴛʜạᴄʜ sᴀɴʜ đượᴄ ɢả ᴄôɴɢ ᴄʜúᴀ ᴄʜᴏ. ᴛʜấʏ ʟễ ᴄướɪ ᴛưɴɢ ʙừɴɢ, ʜᴏàɴɢ ᴛử ᴄáᴄ ɴướᴄ ᴄʜư ʜầᴜ ᴛʀướᴄ ᴋɪᴀ ʙị ᴄôɴɢ ᴄʜúᴀ ᴛừ ʜôɴ đᴇᴍ ǫᴜâɴ sᴀɴɢ đáɴʜ. ᴛʜạᴄʜ sᴀɴʜ đᴇᴍ đàɴ ʀᴀ ɢảʏ, ᴛɪếɴɢ đàɴ ᴄủᴀ ᴄʜàɴɢ ᴠừᴀ ᴄấᴛ ʟêɴ đã ᴋʜɪếɴ ǫᴜâɴ sĩ ᴍườɪ ᴛáᴍ ɴướᴄ ʙủɴ ʀủɴ ᴄʜâɴ ᴛᴀʏ xɪɴ ʜàɴɢ. ᴛʜáᴄʜ sᴀɴʜ sᴀɪ ɴấᴜ ᴄơᴍ ᴛʜɪếᴛ đãɪ, ǫᴜâɴ sĩ ăɴ ᴍãɪ ᴋʜôɴɢ ʜếᴛ ɴɪêᴜ ᴄơᴍ ʙé xíᴜ ʟɪềɴ ᴄảᴍ ơɴ ʀồɪ ᴋéᴏ ɴʜᴀᴜ ᴠề ɴướᴄ. ᴠề sᴀᴜ, ᴠᴜᴀ ᴋʜôɴɢ ᴄó ᴄᴏɴ ᴛʀᴀɪ ɴêɴ đã ɴʜườɴɢ ɴɢôɪ ᴄʜᴏ ᴛʜạᴄʜ sᴀɴʜ.

Thạch Sanh vốn là thái tử (con Ngọc Hoàng), được phái xuống làm con vợ chồng người nông dân nghèo khổ nhưng tốt bụng. Chàng sớm mồ côi cha mẹ, sống lủi thủi dưới gốc đa, hái củi kiếm sống qua ngày.Lí Thông - một người hàng rượu, thấy Thạch Sanh khỏe mạnh hắn giả vờ kết nghĩa anh em để lợi dụng. Đúng dịp Lí Thông đến lượt phải vào đền cho chằn tinh hung dữ ăn thịt, hắn bèn lừa Thạch Sanh đến nộp mạng thay cho mình. Thạch Sanh đã giết chết chằn tinh. Lí Thông lại lừa cho Thạch Sanh bỏ trốn rồi đem đầu chằn tinh vào nộp cho vua để lĩnh thưởng, được vua phong làm Quận công.Nhà vua có công chúa đến tuổi kén chồng. Trong ngày hội lớn, công chúa bị đại bàng khổng lồ quắp đi. Đại bàng bị Thạch Sanh dùng cung tên bắn bị thương rồi chàng lần theo vết máu, biết được chỗ đại bàng ở. Vua mất công chúa, vô cùng đau khổ, sai Lí Thông đi tìm, hứa gả con và truyền ngôi cho. Lí Thông lại nhờ Thạch Sanh cứu công chúa rồi nhốt chàng dưới hang sâu. Thạch Sanh giết đại bàng, lại cứu luôn thái tử con vua Thủy Tề bị đại bàng bắt giam. Theo chân thái tử, chàng xuống thăm thuỷ cung, được vua Thuỷ Tề khoản đãi rất hậu, tặng nhiều vàng bạc nhưng chàng chỉ xin cây đàn thần rồi lại trở về gốc đa.Từ khi được cứu về, công chúa không cười không nói. Hồn chằn tinh và đại bàng trả thù, vu vạ cho Thạch Sanh khiến chàng bị nhốt vào ngục. Chàng đánh đàn, công chúa nghe thấy liền khỏi bệnh câm. Thạch Sanh được vua cho gọi lên. Chàng kể lại rõ mọi việc. Vua giao cho chàng xử tội mẹ con Lí Thông. Được chàng tha bổng nhưng hai mẹ con trên đường về đã bị sét đánh chết, hoá kiếp thành bọ hung. Thạch Sanh được nhà vua gả công chúa cho. Các nước chư hầu tức giận đem quân sang đánh. Thạch Sanh lại lấy đàn ra gảy khiến quân địch quy hàng. Ăn không hết niêu cơm nhỏ của Thạch Sanh, quân sĩ mười tám nước kính phục rồi rút hết. Nhà vua nhường ngôi cho Thạch San

từ ghép:khỏe mạnh,tức giận,đau khổ,kính phục,vàng bạc

từ đơn:cứu,sét,chàng,đàn,ngục