Tôi vẫn nhớ như in cái thuở ấu thơ, khi đó tôi chỉ là con bé 5-7 tuổi được về quê ở với bà ngoại. Nhà bà ngoại rất nhiều cây ăn quả. Nào là na, nào là bưởi, nào là cam, là vải thiều. Vườn cây của bà có một cây khế chua, một cây chay, cây sung gần cầu ao nữa.

Bên bờ ao có mấy khóm chanh, khóm ớt. Mỗi mùa hoa chanh nở, cứ ra đến gần bờ ao là một mùi hương tỏa ra thơm ngát, mấy con chuồn chuồn kim, chuồn chuồn ớt bay dập dờn chao lên, lượn xuống, rồi khẽ khàng đậu trên cành hoa, chúng như đang ngắm nhìn màu hoa trắng tinh khiết, chũng như cảm nhận được mùi hương thơm của hoa chanh.

Có những hôm mải chạy theo con chuồn chuồn ớt mà tôi bị trượt chân ngã xuống ao. Cũng may cho tôi khi đó bà tôi đang phơi rơm rạ gần đó nhìn thấy tôi đang chới với, bà đưa cái chạc gẩy rơm xuống bào tôi nắm vào bà kéo lên, thế là thoát chết trong gang tấc. Một kỉ niệm tôi cứ nhớ mãi.

Trong vườn cây của bà, mỗi loại cây đều có những kỉ niệm gắn bó với tuổi thơ tôi. Cây khế chua của bà hồi đó là nơi các chị con nhà bác tôi hay trèo lên hái quả, mỗi lần các chị đến chơi lại hái khế xuống chấm muối ớt ăn, cắn miếng khế chua chua mà tôi nhắm mắt nhăm mũi lại mà nhai mà nuốt, nhưng cái vị chua chua ấy làm mấy chị em thôi thèm, ăn thì không được nhiều, nhưng cứ nhìn thấy lại muốn vặt quả xuống để ăn. mấy chị hàng xóm sang nhà bà tôi chơi, một chị leo lên cây vặt quả, một chị ngửa nón ra hứng, chỉ một lúc là được lưng nón. Các chị nghĩ ra cái trò khế chua chấm mắm tôm, thế là hũ mắm tôm của bà được lấy ra để pha vơi ớt đỏ chấm khế chua.

Còn cây chay gần bờ ao cũng vậy, quả chay xanh thì chua, nhưng cái chua dìu dịu không gắt như khế. Quả chay chín màu vàng ở ngoài, bên trong màu đỏ, ăn rất ngọt. bà tôi hay hái quả chay đem kho cá, ăn món cá kho với quả chay rất hao cơm, ăn một bát lại muốn ăn hai, vị chua chua ngòn ngọt của chay, vị beo béo bùi bùi của hạt chay quện với mùi thơm ngầy ngậy của món cá kho làm nước miếng tối cứ tứa ra khi nồi cá kho được bưng lên mâm.

Khu vườn nhà em rộng hơn ba mẫu đất, nằm sát bìa làng Tạ Thượng, cách đường năm chỉ vài trăm mét. Bố em bảo rằng cách đây gần nửa thế kỉ, cụ nội đã đến lập nghiệp ở đây.

Bao bọc quanh vườn là lũy tre gai dày đặc, thân mốc thếch màu rêu, cành dài đầy gai nhọn đan xen vào nhau, tạo nên bức tường thành vững chắc. Sáng sớm mùa hè, đủ loại âm thanh được tấu lên, như một bản nhạc rộn rã cả khu vườn. Tiếng gió lao xao trong những vòm vải thiều lá xanh bóng, lúc lỉu trái chín đỏ tươi. Tiếng chim tu hú chốc chốc lại rộ lên, báo mùa vải chín. Sáo sậu, sáo đen từng bầy thoăn thoắt rượt đuổi theo nhau rồi chợt bay vút lên, chỉ còn là những chấm đen nhỏ xíu trên nền trời xanh biếc. Đàn cò nối đuôi nhau, nhịp nhàng sải đôi cánh rộng bay về phía cánh đồng ven đê, lặn lội kiếm ăn suốt ngày, đến tối mới lại trở về tổ ấm quen thuộc trên ngọn tre già.

Ở góc vườn phía Nam, khung cảnh thoáng đãng hơn. Hàng trăm gốc nhãn lồng đang nở hoa. Hoa nhãn nhỏ li ti, màu vàng ngà, thơm ngào ngạt, quyến rũ bầy ong mật chăm chỉ siêng năng. Tiếng ong bay rù rì, từng đàn bướm lao xao, đôi cánh mỏng như lụa trắng. Không khí buổi sáng trong văn vắt, thơm ngát mùi hoa cỏ, mùi trái chín, mùi đất nồng nàn. Em ưỡn căng lồng ngực, hít thở hương vị quen thuộc của quê hương.

Dưới gốc cau, mẹ con chị gà mái mơ đang quây quần rỉa lông, rỉa cánh. Mấy chú gà con tinh nghịch rúc vào nách mẹ, thò chiếc đầu nhỏ và đôi mắt tròn xoe ra ngoài, ngơ ngác nhìn đàn vịt trắng phau phau đang tung tăng bơi lội trên mặt ao bèo. Một chú bỗng chạy vụt ra xa, đuổi theo con dế trũi nhảy tưng tưng trên vệ cỏ. Gà mẹ vội vàng cất tiếng gọi con về, kẻo lại thành miếng mồi béo bở cho lão diều hâu độc ác vẫn lượn lờ quanh đấy.

Buổi sáng trong khu vườn râm mát, long lanh những chấm nắng vàng lọt qua kẽ lá, em thấy thú vị lạ lùng! Em yêu từ gốc cây, ngọn cỏ, từ luống đất, lối đi… cho đến những sinh vật nhỏ bé quen thuộc như con ong, con bướm, những chú chim vành khuyên chuyên cần bắt sâu giữ cho vườn cây xanh tốt. Mùa nào thức nấy, khu vườn đem lại cho gia đình em một nguồn thu nhập không nhỏ. Điều đáng quý hơn cả là nó đã trở thành niềm tự hào của gia đình em, là thế giới thần tiên thu nhỏ đầy kỉ niệm vui buồn của tuổi thơ em.