Xót người tựa cửa hôm mai,

Quạt nồng ấp lạnh những ai đó giờ?

Sân Lai cách mẩy nắng mưa,

Có khi gốc tử đã vừa người ôm

Kiều xót xa khi bố mẹ đã già yếu mà ngày ngày vẫn tựa cửa ngóng tin con, nàng còn xót xa bởi mình không tự tay chăm sóc được cha mẹ và hiện thời ai là người chăm nom. Thành ngữ “Quạt nồng ấp lạnh” điển cổ ” sân lai” ” gốc tử” đều nói lên tâm trạng nhớ thương tấm lòng hiếu thảo của Kiều.

Nhớ về cha mẹ còn tưởng tượng ra cảnh giờ đây quê nhà đã đổi thay, mà sự đổi thay khiến nàng lo lắng nhất là “Có khi gốc tử đã vừa người ôm” nghĩa là cha mẹ mỗi ngày thêm một già yếu nàng thì chẳng thể nào chăm sóc. Cụm từ” cách máy nắng mưa” vừa nói được thời gian xa cách qua bao mùa mưa nắng vừa nói lên sự tàn phá của tự nhiên, của nắng mưa đối với con người và cảnh vật, lần nào nhớ về cha mẹ Kiều cũng ” nhớ ơn chín chữ cao sâu” và luôn ân hận day dứt vì đã phụ công sinh thành nuôi dưỡng của cha mẹ. Nỗi nhớ của nàng được gửi gắm vào chiều dài thời gian, chiều sâu không gian bởi vậy mà càng thêm sâu xa. Đến đây ta hiểu tại sao trong nỗi nhớ thương Kiều lại nhớ Kim Trọng trước cha mẹ sau, phải chăng trong hai chữ tình hiếu nàng đã tạm yên với chữ hiếu bởi khi bán mình chuộc cha Kiều đã phần nào đền đáp được công ơn sinh thành nuôi dưỡng của cha mẹ. Còn với Kim Trọng trước khi về Liêu dương chịu tang chú, chàng đã kỳ vọng vào Kiều bao nhiêu

Theo Nguyễn Du, hai yếu tố cảm xúc và cảnh vật không tách rời nhau mà bổ sung cho nhau, bài thơ này thể hiện nhiều tâm trạng của Thuý Kiều. Đối với Kim Trọng, đó là sự cô đơn, buồn bã, lòng trung thành và lòng tốt. Trong quá trình biến đổi gia đình, đã hy sinh mối tình đầu đẹp đẽ của mình và cứu gia đình cô. Báo đáp cha mẹ anh. Với Kinh Trọng, Thuý Kiều đã luôn sát cánh bên cạnh. Một mặt, vì cảm thấy mình đã phản bội tình yêu của anh, cô xin lỗi anh vì đã không thực hiện lời hứa của mình. Nỗi đau đó cứ giằng xé trái tim Thuý Kiều, điều đó làm cho Thuý Kiều luôn nghĩ đến Kim Trọng