- Hình ảnh so sánh: Tiếng suối như tiếng hát có tác dụng khắc họa âm thanh tiếng suối trong đêm khuya, gợi không gian tĩnh lặng; cách so sánh hiện đại mà độc đáo khiến cảnh rừng khuya không lạnh lẽo mà trở nên có sức sống và ấm áp tình người.

- Điệp từ ''lồng'' với các hình ảnh: trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa gợi cảnh đẹp thơ mộng, huyền ảo. Không chỉ tái hiện một đêm trăng rất sáng mà còn diễn tả rất sinh động sự quấn quýt, hòa hợp giữa cây và hoa tạo nên một bức tranh có đường nét, hình khối, tầng bậc…

- Điệp ngữ chưa ngủ mở ra hai trạng thái cảm xúc trong tâm hồn Bác: rung động trước vẻ đẹp của thiên nhiên và thao thức vì lo nghĩ việc nước.

=> Bằng các biện pháp tu từ, bài thơ giúp người đọc cảm nhận được bức tranh thiên nhiên đẹp, giàu chất họa, chất nhạc và ấm áp tình người. Đồng thời ta còn rung động trước vẻ đẹp tâm hồn của Bác: sự hòa quyện giữa tình yêu thiên nhiên và lòng yêu nước, phong thái
ung dung, lạc quan của Người.

- Biện pháp tu từ: so sánh, điệp ngữ

+ So sánh: ở câu đầu, so sánh tiếng suối với tiếng hát xa

+ Điệp ngữ: ở câu thứ 2, điệp từ "lồng", ở 2 câu cuối, điệp ngữ "chưa ngủ"

- Bằng các biện pháp tu từ, bài thơ cho thấy vẻ đẹp hoang sơ, yên bình của thiên nhiên và cũng cho ta thấy được sự yêu thiên nhiên cùng nỗi lo nước nhà của Bác.