Một số câu ca dao:

 1)Cái cò đi đón cơn mưa
Tối tăm mù mịt ai đưa cò về
Cò về thăm quán cùng quê
Thăm cha, thăm mẹ, cò về thăm anh

2) Con cò mà đi ăn đêm

Đậu phải cành mềm lộn cổ xuống ao

  Ông ơi ông vớt tôi nao

Tôi có lòng nào ông hãy xáo măng

Giải thích:  Thân phận của người nông dân thời xã hội phong kiến liên tưởng đến những con vật bé nhỏ, khổ cục trăm bề gợi lại bị giáng xuống đầu bao nỗi oan ức, bị áp bức, bóc lột, phải chịu nhiều sự bất công. Con cò và người nông dân gần gũi với nhau, có những đức tính như người nông dân: cần cù, tần tảo sớm hôm, chăm chỉ.

Con cò mà đi ăn đêm

Đậu phải cành mềm, lộn cổ xuống ao

Ông ơi ông vớt tôi nao

Tối có lòng nào ông hãy xáo măng

Có xáo thì xáo nước trong

Đừng xáo nước đục đau lòng cò con!

Con cò lặn lội bờ sông

Gánh gạo nuôi chồng tiếng khóc nỉ non.

Con cò lặn lội bờ sông

Ngày xuân mòn mỏi má hồng phôi pha.

Hình ảnh con cò trong ca dao xưa thường để nói về cuộc đời và thân phận của những người nông dân vì con cò là con vật hiền lành, nhỏ bé, siêng năng,chịu khó lặn lội kiếm ăn. đây đều là những phẩm chất  của người nông dân. Những con người thấp cổ bé họng số phận thấp hèn luôn luôn bị bóc lột sức lao động kêu cào cho số phận thảm thương nhưng không ai thấu hiểu