Phan Lang nói:

Nhà cửa của tiên nhân, cây cối thành rừng, phần mộ của tiên nhân, cỏ gai lấp mắt. Nương tử dầu không nghĩ đến, nhưng còn tiên nhân mong đợi ở nương tử thì sao?

Nghe đến đây, Vũ Nương ứa nước mắt khóc rồi nói:

- Có lẽ không thể gửi mình ẩn vết ở đây được mãi, để mang tiếng xấu xa. Và chăng Ngựa Hồ gầm gió bắc, chim Việt đậu cành nam. Cảm vì nỗi ấy, tôi tất phải tìm về có ngày.

⇒ Ngay từ đầu tác giả Nguyễn Dữ đã cho chúng ta một cái nhìn ấn tượng về Vũ Nương:

Vũ Nương không chỉ có vẻ đẹp từ ngoại hình, tính cách mà nàng còn có mà nàng còn có cả vẻ đẹp của trái tim, của tâm hồn. Phan Lang đã đánh đến điều trong tâm khảm của Vũ Nương, thứ mà nàng chưa từng nói ra. Nàng còn chấp niệm với nhân gian, với chàng Trương Sinh. Nàng muốn phục hồi lại danh dự, nhân phẩm của mình. Qua đó thấy rằng Vũ Nương là một con người chính trực, chân thật, mãi đến khi chết đi nàng vẫn giữ nguyên phẩm giá vốn có của mình. Vũ Nương người con gái đẹp cả hình thể lẫn phẩm hạnh, người như thế làm sao có thể nỡ đối xử không chung thủy với chàng Trương Sinh được. Đó chính là thứ mà con người ta nên giữ gìn." Tính đã thùy mị nết na lại thêm tư dung tốt đẹp ". Hiện nên trước mắt người đọc chân dung một người phụ nữ hoàn hảo với vẻ đẹp nhăn sắc mặn mà pha thêm phần tính cách đảm đang tháo vát, hết lòng vì gia đình chồng con. Khi cô lấy Trương Sinh cũng không phải vì ham của cải vật chất của gia đình chồng mà cô lại có thú vui sum họp gia đình, lúc nào cũng đầm ấm hạnh phúc bên nhau. Vì thế mà khi Trương sinh đi lính, cô lại càng bộc lộ tính cách mà người phụ nữ nào cũng nên có. Cách biệt  ba năm ' Giữ gìn một tiết ", cô cũng không dám bén gót đến " ngõ liễu tường hoa ", lúc nào cũng hướng về phía gia đình chồng con của mình. Chính vì thế mà khi cô chết oan vì bị Trương sinh nghi ngờ làm chuyện không trong sáng, Cô đã được Linh Phi cứu và sống ở một nơi xa hoa không thiếu một thứ gì. Nhưng từ khi gặp lại người cùng làng Phan Lang cô lại nhớ đến những kỷ niện xưa mà không nỡ xa chồng con. Vẻ đẹp về nhân cách của cô thật đáng nghưỡng mộ!  Một người vè có vẻ ngoài nhăn sắc, vừa có tính cách nhân hậu thật khó kiếm trong thời xưa cũng như thời nay.

Vũ Nương quê ở Nam Xương, thùy mị nết na, xinh đẹp. Cuộc đời của Vũ Nương thật là ngắn ngủi, nhưng nàng đã làm tròn bổn phận của người phụ nữ. Biết giữ gìn khuôn phép, vì vậy cuộc sống gia đình trong ấm ngoài êm. Trương Sinh đi lính, nàng phải gánh bao vất vả phải sinh nở và nuôi con một mình chăm sóc mẹ già khi ốm đau, khi mẹ mất lo toan như cho mẹ mình. Nàng đã làm tròn bổn phận làm dâu. làm vợ, làm mẹ.

Vũ Nương cũng giống như bao nhiêu người chinh phụ khác, lúc nào nàng cũng ước mong người chồng trở về đoàn tụ. Khát vọng hạnh phúc ấy thật là bình thường giản dị. Người chinh phụ trong tác phẩm Chinh phụ ngâm luôn khao khát chồng đi lính sẽ được phong tước, phong hầu, để rồi một ngày kia “võng anh đi trước, võng nàng theo sau”. Còn Vũ Nương chẳng ham công danh, võng lọng chỉ xin ngày về mang theo hai chữ “bình yên”. Vũ Nương xem trọng hạnh phúc gia đình, xem đó là tất cả của cuộc đời mình.

Trương Sinh trở về, ước mong của Vũ Nương sắp trở thành hiện thực nhưng không ngờ lại có một cuộc chia li vĩnh viễn.

Trương Sinh bế con, nó không theo, chàng dỗ con. Không ngờ thằng bé ngây thơ lại nói: Thế ra ông cũng là cha tôi ư? Cha tôi chỉ nín thin thít… Trương Sinh gặng hỏi con, thì đã được bé Đản nói rõ ràng: Cha nó ngày nào cũng đến, mẹ nó đi cha nó cũng đi theo, vốn tính cả ghen, Trương Sinh cho rằng có người đàn ông thứ hai xen vào gia đình mình.

Nghi ngờ này sẽ được giải tỏa nếu Trương Sinh cho biết câu nói của con. Trương Sinh không làm như vậy. Cái thói ghen tuông thô lỗ ăn sâu vào tâm trí, khiến cho Trương Sinh mất lí trí, thiếu tỉnh táo đã mắng nhiếc Vũ Nương thậm tệ rồi đánh đuổi nàng đi. Trương Sinh bất chấp những lời thanh minh, van xin tha của Vũ Nương, khiến nàng chỉ còn một con đường lấy cái chết để giãi bày lòng mình.

Từ đây ta nhận thấy nguyên nhân cái chết của Vũ Nương còn do: Chiến tranh li tán, vợ phải xa chồng tạo nên mối ngờ vực, xã hội phong kiến trọng nam khinh nữ.

Cái chết của Vũ Nương đã chứng minh rằng: Hạnh phúc lứa đôi chỉ có thể được xây dựng trên cơ sở của tình yêu thương chân chính, có sự cảm thông và sẻ chia.