Câu 1 

   Bài thơ viết theo thể ngũ ngôn tứ tuyệt Đường luật :

- Cả bài gồm có 4 câu

- Mỗi câu có 5 từ

- Hiệp vần: Các chữ cuối cùng của câu 2 và câu 4 hiệp vần với nhau

Câu 2 : 

Về nội dung :

   - Hai câu đầu : hào khí chiến thắng.

   - Hai câu sau : khát vọng hòa bình.

    Cách biểu ý : trước tiên tái hiện những chiến công chống ngoại xâm, sau thể hiện khát vọng hòa bình, lời động viên xây dựng, phát triển đất nước.

    Cách biểu cảm : bài thơ tràn ngập cảm hứng hào sảng, tự hào, kiêu hãnh trước những chiến công vang dội; niềm tin, thương yêu cho đất nước.

Câu 3

Điểm giống nhau:

     + Cả hai bài thơ đều là tiếng nói đầy hào khí của dân tộc

     + Khẳng định lòng tự tôn dân tộc và chủ quyền độc lập

     + Giọng điệu đanh thép, hào hùng

- Khác nhau:

     + Nam Quốc sơn hà: thể thơ thất ngôn tứ tuyệt

     + Phò giá về kinh: thể thơ ngũ ngôn tứ tuyệt

I. Tìm hiểu văn bản

1. Bố cục

2 đoạn

- Đoạn 1 (Hai câu đầu): Hào khí chiến thắng.

- Đoạn 2 (Hai câu cuối): Khát vọng hòa bình.

2. Nội dung chính

- Bài thơ ra đời trong không khí hào hùng, ngây ngất men say của vinh quang chiến thắng. Thể hiện sự sáng suốt của vị cầm quân lo việc lớn và khát vọng đất nước thái bình thịnh trị.

3. Nghệ thuật

- Sử dụng thể thơ ngũ ngôn tứ tuyệt cô đọng, hàm súc.

- Thể hiện niềm tự hào chiến thắng của dân tộc.

- Giọng điệu hân hoan, tự hào.

4. Ý nghĩa

- Bài thơ thể hiện hào khí chiến thắng và khát vọng về 1 đất nước thịnh trị của dân tộc ta ở thời Trần.

II. Trả lời câu hỏi sách giáo khoa

Trả lời câu 1 (trang 68, SGK Ngữ văn 7, tập 1)

- Thể thơ: ngũ ngôn tứ tuyệt (Gồm 4 câu, mỗi câu 5 tiếng).

- Gieo vần bằng trắc.

- Cách hiệp vần: ở tiếng cuối của dòng 2 và 4 (quan, san).

Trả lời câu 2 (trang 68, SGK Ngữ văn 7, tập 1)

- Nội dung thể hiện trong hai câu đầu và hai câu sau khác nhau ở chỗ:

+ Hai câu thơ đầu: nhắc lại hai chiến thắng vang dội của quân dân nhà Trần trong cuộc kháng chiến chống quân Mông – Nguyên.

+ Hai câu sau: tỏ lời động viên xây dựng, phát triển đất nước trong cảnh thái bình và niềm tin sắt đá vào sự bền vững muôn đời của đất nước.

- Nhận xét cách biểu ý và biểu cảm của bài thơ: cách nói giản dị, cô đúc đã nói lên không khí sục sôi chiến thắng và khát vọng thái bình của nhân dân ta thời đại nhà Trần.

Trả lời câu 3 (trang 68, SGK Ngữ văn 7, tập 1)

Cách biểu ý và biểu cảm của bài “Phò giá về kinh” và “Sông núi nước Nam” giống nhau:

- Về nội dung: cả hai bài đều thể hiện khí phách kiên cường, tinh thần độc lập tự chủ, ý chí quyết tâm chống giặc ngoại xâm.

- Về hình thức: cả hai bài đều ngắn gọn, súc tích và cô đúc. Cảm xúc được thể hiện qua ý tưởng.

III. Luyện tập

- Cách nói giản dị và cô đúc có tác dụng cho thấy được 2 vấn đề quan trọng của đất nước: thành quả thời kì chiến tranh và khi đất nước trở lại thái bình.

- Giọng điệu cũng nói lên khí thế quyết tâm mãnh liệt của nhân dân ta.