Ai cũng chọn việc nhẹ nhàng, gian khổ biết dành phần ai: đặt vấn đề về đối tượng gánh vác những
công việc khó khăn, nặng nhọc, gian khổ trong xã hội.
- Ai cũng một thời trẻ trai, cũng từng nghĩ về đời mình: Đề cập đến đối tượng “những người trẻ tuổi”,
và những người “đã từng sống qua tuổi trẻ”.
- Phải đâu may nhờ rủi chịu, phải đâu trong đục cũng đành: Khẳng định sứ mệnh làm chủ cuộc đời,
làm chủ vận mệnh của cá nhân. Phủ định lối sống thu động, trông chờ vào rủi may của số phận.
=> Thông qua hình thức diễn đạt nhẹ nhàng mà ám ảnh (chuỗi những câu hỏi tu từ, câu phủ định, cách
xưng hô...), lời bài hát đã khẳng định sứ mệnh, trách nhiệm, nghĩa vụ của tuổi trẻ trong việc gánh vác
những công việc khó khăn trong xã hội và làm chủ vận mệnh của chính mình.
2. Bình luận kết hợp chứng minh, liên hệ
- Đây là ý kiến đúng đắn vì:
+ Tuổi trẻ là lứa tuổi được nhận sự nuôi dưỡng của cha mẹ, người thân, sự chăm lo của toàn xã hội.
Trong suốt những năm tháng từ khi non nớt ngây thơ đến khi trưởng thành, họ được gia đình và xã hội
ưu ái, dành cho tất cả những gì tốt đẹp nhất, tạo mọi điều kiện tốt nhất cho họ phát triển.
+ Tuổi trẻ là lứa tuổi sung mãn về thể chất, sôi trào về nhiệt huyết, cháy bỏng đam mê, dồi dào ý
tưởng sáng tạo, khát khao cống hiến...Họ có nhiều khả năng nhất trong việc tạo ra những giá trị tinh
thần và vật chất cho xã hội.
+ Những người trẻ tuổi có cả một cuộc đời dài trước mắt. Do đó, họ cũng là những người có nhiều cơ
hội được hưởng thụ những thành tựu khoa học, kĩ thuật và nhân văn mà chính họ có thể tạo ra.
+ Nhưng con người ta không chỉ “nhận” mà không “cho”. Thanh niên cần xác định được trách
nhiệm, nghĩa vụ đối với thế hệ đi trước và cả thế hệ đi sau, phát huy ý chí, sự sáng tạo và tâm huyết
của mình để gánh vác trọng trách mà xã hội giao phó.
- Đây là ý kiến sâu sắc: bản thân cấu trúc câu hỏi tu từ, câu phủ định cũng chính là một cách “phủ
nhận”, “tranh luận ngầm” với thái độ sống ích kỉ của một bộ phận thanh niên:
+ Thái độ sống vị kỉ “ăn cỗ đi trước, lội nước đi sau”, giành phần việc nhẹ nhàng, có lợi hơn cho
mình, đẩy phần nguy hiểm, khó khăn cho người khác.
+ Thái độ sống “không biết đến ngày mai”, không cần biết mình sẽ để lại gì cho người thân và cống
hiến đựơc gì cho xã hội mà chỉ nghĩ đến hưởng thụ trong hiện tại.
+ Thái độ sống buông xuôi, yếu hèn, không có hoài bão, lý tưởng, đổ lỗi cho số phận, sự may rủi
(“may nhờ rủi chịu, trong đục cũng đành”)

• Giới thiệu vấn đề nghị luận: Xác lập thái độ sống, quan điểm sống của tuổi

trẻ.

1. Thân bài:

* Giải thích lời bài hát:

• Thời trẻ trai: Chỉ giai đoạn tuổi thanh niên, trẻ trung, khoẻ khoắn, sôi nổi nhất

của con người.

• May nhờ rủi chịu: Thái độ sống thụ động, buông xuôi, phó mặc số phận, tin

vào sự may rủi trong cuộc đời.

• Trong đục cũng đành: Sống cam chịu, an phận, lẩn tránh…

-> Ý nghĩa: Lời nhắn nhủ tha thiết về một quan niệm sống tích cực: Phải biết chủ

động tạo dựng cuộc sống, biết gánh vác, sẵn sàng đương đầu, vượt lên mọi thử

thách, không thụ động buông trôi, phó mặc số phận, không cam chịu, an phận; biết

giữ gìn nhân cách, những giá trị tốt đẹp của bản thân.

* Bàn luận, đánh giá:

Lời hát là thông điệp về một quan niệm sống đúng đắn, tích cực của tuổi trẻ vì:

• Tuổi trẻ phải ý thức được vị trí của mình trong xã hội, từ đó chủ động tạo

dựng cuộc sống của bản thân:

o Biết chủ động tạo dựng cuộc sống, chúng ta sẽ luôn thành công, đóng

góp công sức của mình cho xã hội, góp phần làm cho cuộc sống có ý

nghĩa. (Dẫn chứng)

o Ngược lại, nếu sống thụ động, chấp nhận số phận, sống nhờ may rủi bản

thân mỗi con người sẽ không khẳng định được vị trí của mình, không

thành công, thậm chí có thể bị xã hội lên án. Sống chấp nhận trong, đục

còn có thể ảnh hưởng xấu đến nhân cách (Dẫn chứng).

• Biết giữ gìn nhân cách, tu dưỡng, rèn luyện những phẩm chất tốt đẹp để bản

thân trở thành con người có văn hóa, có ý nghĩa đối với xã hội. (Dẫn chứng)

• Cần phê phán những người không biết quý trọng tuổi trẻ, không xây dựng

được quan điểm sống đúng đắn. Những kẻ sống thụ động, an phận, thiếu ý

chí, nghị lực. (Dẫn chứng)

• Bài học:

o Biết xây dựng cho mình lí tưởng sống cao đẹp: sống chủ động, sống để

cống hiến.

o Biết tự bồi dưỡng cho mình những phẩm chất tốt đẹp: ý chí, nghị lực,

bản lĩnh, tình yêu thương.

o Không chấp nhận lối sống tiêu cực: thụ động, an phận, để cái xấu tác

động đến nhân cách của mình.

1. Kết bài: