Chủ đề 1 :

1  Công cha như núi ngất trời

Nghĩa mẹ như nước ở ngoài biển Đông
    Núi cao biển rộng mênh mông,
Cù lao chín chữ ghi lòng con ơi!

2   Công cha nặng lắm ai ơi,

Nghĩa mẹ bằng trời chín tháng cưu mang.

3   Anh em như thể chân tay

Rách lành đùm bọc, dở hay đỡ đần

Chủ đề 2

1 Chỉ điều xe tám, đậu tư,
Anh đi Gia Định thư từ cho em.

2  Anh đi anh nhớ quê nhà,

Nhớ canh rau muống nhớ cà dầm tương.

3    Đồng Tháp Mười cò bay thẳng cánh,

Nước Tháp Mười lấp lánh cá tôm.

      Ai đi Châu Đốc, Nam Vang,

Ghé qua Đồng Tháp bạt ngàn bông sen

Chủ đề 3

1  Thân em như cánh chuồn chuồn,
Khi vui nó đậu, khi buồn nó bay.

2  Thân em như trái sầu riêng
Kẻ thì nói dở người thì khen ngon

3Thân em như giọt nắng xuân,
Mơ vào cửa phủ thấm vần thơ anh.

4Thân em như cá giữa rào,
Kẻ chài, người lưới biết vào tay ai?

    ''Công cha như núi ngất trời,

Nghĩa mẹ như nước ở ngoài biển Đông.

    Núi cao hiển rộng mênh mông,

Cù lao chín chữ ghi lòng con ơi!''

 Câu ca dao này nói về tình cảm của cha, mẹ dành cho con.Nó hùng vĩ ,nước thì mênh mông,bát ngát.Trong câu còn sự dụng phép so sánh và cảm thán,từ láy."Công cha", "nghĩa mẹ" là những ý niệm trừu tượng dược so sánh bời hình ảnh tạo vật cụ thể "núi cao", "biển rộng", biểu tượng cho sự vĩnh hằng bất diệt của thiên nhiên.Bài này còn muốn nhắc nhở người con phải biết báo hiếu cha mẹ.

Cảm thụ

 Mở đầu cho ca dao than thân "thân em" như tưởng báo trước một đièu gì đó không tốt, nhưng bài này lại khác, cô gái hiện lên với hình ảnh đang ở độ tuổi đẹp nhất. Em như một bông lúa xinh tươi, mơn mởn đang ở độ tuổi chín nhất của tuổi trẻ. Thế nhưng hình ảnh "phất phơ" vừa gợi vẻ đẹp duyên dáng trước ngọn nắng hồng của cô gái nhưng cũng gợi ra số phận bấp bênh. Cô gái nhìn ngọn lúa phất phơ đã liên tưởng đến sự phất phơ của đời mình. Đó là sự nổi bật của bài văn.

Trả lời : 

Bài tập : sưu tầm các bài ca dao : 

Chủ đề 1 : Những câu hát về tình cảm gia đình : 

Bài 1 : 

Công cha như núi Thái Sơn , 

Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra .

Một lòng thờ mẹ kính cha , 

Cho tròn chữ hiếu , mới là đạo con .

Bài 2 : 

Cúc mọc bờ ao kêu bằng cúc thủy , 

Chợ Sài Gòn xa , chợ Mỹ cũng xa .

Viết thư thăm hết mọi nhà . 

Trước thăm phụ mẫu sau là thăm em .

Bài 3 : 

Thương mẹ nhớ cha như kim châm vào dạ . 

Nghĩ đến chừng nào , lụy hạ tuôn rơi .

Thuyền không bánh lái thuyền quầy , 

Con không cha mẹ ai bày con nên . 

Chủ đề 2 : Những câu hát về tình cảm quê hương , đất nước , con người : 

Bài 1 : 

Ai lên Đồng Tỉnh , Huê Cầu , 

Đồng Tỉnh bán thuốc , Huê Cầu nhuộm thâm .

Nào ai đi chợ Thanh Lâm , 

Mua anh một áo dải thâm hạt dền .

Bài 2 : 

Ai về Phú Thọ cùng ta , 

Vui ngày giỗ tổ tháng ba mùng mười . 

Dù ai đi ngược về xuôi , 

Nhớ ngày Giỗ Tổ mùng mười tháng ba .

Bài 3 : 

Đò từ Đông Ba , đò qua Đập Đá ,

Đò từ Vĩ Dạ , thẳng ngã Ba Sình .

Lờ đờ bóng ngã trăng chênh , 

Tiếng hò xa vọng , nhắn tình nước non .

Chủ đề 3 : Những câu hát than thân , châm biếm : 

Bài 1 : 

Con cò lặn lội bờ sông , 

Gánh gạo nuôi chồng tiếng khóc nỉ non .

Nàng về nuôi cái cùng con , 

Để anh đi trẩy nước non Cao Bằng .

Bài 2 : 

Con cò mà đi ăn đêm , 

Đậu phải cành mềm lộn cổ xuống sông .

Ông ơi ông vớt tôi nao ,

Tôi có lòng nào ông hãy xáo măng . 

Bài 3 : 

Thân em như hạt mưa sa , 

Hạt vào đài các hạt ra ruộng cày . 

Bài 4 : 

Buồn riêng rồi lại tủi thân , 

Hai tay áo vải , ướt đẫm cả hai .

*** Phân tích bài ca dao yêu thích và chú thích : 

- Bài ca dao yêu thích : bài 3 / 35 . sgk ngữ văn lớp 7 . 

- Từ láy : mênh mông : nhiều đếnm ức không thể đếm được . 

                cù lao chín chữ : chín chữ nói về công lao cha mẹ nuôi con vất vả nhiều ngày .

                 vui vầy : vui trong đầm ấm , sum họp .

                 chiều ( chìu ) : bề .

                 chín chiều : chín bề , nghĩa là nhiều bề .

***** CHÚC HỌC TỐT *****