Nhân vật chính trong "Truyền kì mạn lục " thường là những người phụ nữ có phẩm hạnh cao đẹp song lại sống một cuộc đời bất hạnh do bị xã hội phong kiến bất công, bạo tàn xô đẩy. Ngoài ra còn có một loại nhân vật chính khác là những người trí thức có tâm huyết, nhân cách tốt đẹp, bất mãn với cuộc đời, với thời cuộc, không chịu trói mình trong vòng danh lợi chật hẹp.

1. Nhân vật Vũ Nương

-Tên thật là Vũ Thị Thiết.

-Đức hạnh: thùy mị, nết na.

-Nhan sắc: tư dung tốt đẹp.

-Gia cảnh: con kẻ khó

-Lẽ sống: thú vui "Nghi gia nghi thất".

=> Người phụ nữ của gia đình. Thùy mị nết na, tư dung tốt đẹp. Là một người con dâu hết mực hiếu thảo. Là người mẹ thương con. Là người phụ nữ trọng nhân phẩm, tình nghĩa.

2. Nhân vật Trương Sinh.

-Xuất thân: con nhà hào phú, không có học.

-Hôn nhân: xin lấy Mị Nương vì mến dung hạnh-> hôn nhân không bình đẳng.

-Bản tính: đa nghi, phòng ngừa quá mức.

-Hoàn cảnh: đi lính

-Nỗi đau: mất mẹ, kích động trước lời nói của người con.

=>Hiều lầm vợ, ghen mù quáng. Là hiện thân của chế độ nam quyền bất công, sự độc đoán đã giết chết hạnh phúc gia đình và dẫn đến bi kịch.

3. Nhân vật người con: bé Đản

-Là kết quả của cuộc hôn nhân không bình đẳng

-Tâm tư đơn thuần, trong sáng và ngây thơ.

-Là người tạo ra vấn đề và là người trả lời, giải quyết vấn đề.

=>Là một đứa trẻ ngây thơ, hồn nhiên. Nhưng chính sự ngây thơ ấy đã tạo nên một bi kịch không ái muốn thấy.