Truyện ngắn "tôi đi học" của Thanh Tịnh, có: *Xuất xứ: In trong tập Quê mẹ, xuất bản năm 1941. *Chủ đề: Những kỉ niệm sâu sắc về buổi tựu trường đầu tiên. *Tính thống nhất về chủ đề của văn bản được thể hiện qua: -Nhan đề: Tôi đi học. - Các từ ngữ: kỉ niệm, buổi tựu trường, lần đầu tiên đi đến trường, sách vở, bút thước, trường Mĩ Lí, học trò, thầy, lớp, hồi trống, ông đốc trường, lớp năm, sắp hàng, bàn ghế, phấn, bảng đen, đánh vần, bài viết tập, … - Các câu: "Hằng năm… nao nức những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường.", "Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường dài và hẹp.", "Trước sân trường làng Mĩ Lí … vui tươi và sáng sủa.", "Ông đốc trường Mĩ Lí cho gọi mới đến đứng trước lớp ba.", "Sau khi thấy hai mươi tám cậu học trò sắp hàng đều đặn dưới hiên trường, ông đốc liền ra dấu cho chúng tôi đi vào lớp năm.", "Một mùi hương lạ xông lên trong lớp.", "Nhưng tiếng phấn của thầy tôi gạch mạnh lên bảng đen đã đưa tôi về cảnh thật. Tôi vòng tay lên bàn…" => Tất cả đều quy vào một chủ đề là: cảm giác và những kỷ niệm đẹp trong ngày khai trường đầu tiên.