Tác phẩm "Sống chết mặc bay" đã tái hiện tình cảnh bất hạnh, thảm thương của người dân khi đi hộ đê. Hàng trăm nghìn con người từ chiều đến gần một giờ đêm vẫn phải bì bõm trong bùn lầy để giữ lấy đoạn đê sắp vỡ. Kẻ thì thuổng, người thì cuốc, kẻ đội đất, kẻ vác tre, nào đắp, nào cừ,... tình cảnh trông thật thảm. Ai cũng mệt lử cả rồi. Vậy mà trời cứ mưa như trút nước, nước sông cứ cuồn cuộn dâng lên. Người dân đã bị thiên tai dồn vào cảnh vất vả, lam lũ. Thế nhưng nỗi vất vả ấy tăng lên gấp bội khi họ phải ở dưới trướng một tên quan vô nhân đạo. Trong khi dân hì hục hộ đê, quan phụ mẫu an nhàn hưởng lạc. Trong khi dân gắng sức chống lại thiên tai, quan chỉ lo làm sao để ván bài của mình ù thật to. Bằng lười văn cụ thể, sinh động, tác giả đã cho ta thấy nỗi khổ đau của người dân thời bấy giờ

* In đậm: phép liệt kê

Gạch chân: câu bị động

Đọc văn bản "Sống chết mặc bay của Phạm Duy Tốn,c giả đã rất khéo léo để làm rõ các tình tiết của nỗi bất công, oan trái mà ng dân phải hứng chịu trong thời đại phong kiến  và cho ta thây   hình ảnh tên quan phụ mẫu độc ác.Những người dân khổ cực đanng chống lũ  thì t rong khi đó,tên quan điềm nhiên chơi bài.Tên quan phụ mẫu là một kẻ thờ ơ,vô trách nhiệm,vô nhân tính  và không có  1 nhân tính thương ng nào cả .Ngoài kia,người dân nào đắp,nào cừ,kẻ thuổng,người cuốc ......Những người dân phu bị bóc lột nặng nề.Trong đình,tên quan ngồi rung đùi,hưởng lạc.Tay trái cầm bát bát yến hấp đường phèn,chân thì được tên người nhà gãi.Thật sang trọng làm sao!Cái hay của tác giả là sử dụng thành công nghệ thuật tương phản,cho thấy hình ảnh trái ngược của hắn và nông dân.Người sống không chỗ ở,kẻ chết không nơi chôn .Phạm Duy Tốn viết văn bản nhằm tố cáo-không chỉ một mà còn rất nhiều tên quan khác.