Trong những tác phẩm của Phạm Duy Tốn, một trong số ít nhà văn có được thành tựu đầu tiên về thể loại truyện ngắn hiện đại Việt Nam, "Sống chết mặc bay" trở thành tác phẩm thành công nhất, đồng thời nó cũng là tác phẩm được ra đời đầu tiên của truyện ngắn hiện đại Việt Nam.Nhan đề "Sống chết mặc bay" là một vế của câu tục ngữ dân gian "Sống chết mặc bay, tiền thầy bỏ túi" - với ý nghĩa phê phán những hạng người vô trách nhiệm, ích kỉ, chỉ biết lợi ích của bản thân mà không quan tâm đến cuộc sống, thậm chí tính mạng của những người khác (ở đây chỉ những tên thầy thuốc rởm, những tên lang băm, thầy bói trong xã hội cũ) . Qua những lời văn hay ho và cụ thể, sinh động lại vô cùng khéo léo khi tác giả kết hợp giữa hai công dụng của hai phép tương phản và tăng cấp trong sử dụng nghệ thuật tự sự, qau đó giúp học sinh có thể thấy được tiếng nói phê phán cũng như lên án sâu sắc hiện thực: lên án gay gắt sự tham ô của tên quan phủ "lòng lang dạ thú". Đồng thời cho học sinh cảm nhận được rằng một tinh thần nhân đạo và ấn tượng của tác phẩm thông qua niềm cảm thương sâu sắc trước tình cảnh "nghìn sầu muôn thảm" của nhân dân ta thời xưa do thiên tai, cũng như thái độ vô trách nhiệm của kẻ cầm quyền độc ác.

''Sống chết mặc bay" là một câu thành ngữ quen thuộc ý chỉ một số bộ phận tham lam ,ích kỉ , chỉ nghĩ đến bản thân, không quan tâm đến mạng sống ,cảm nghĩ của người khác .Sống chết mặc bay ta có thể xem như đây là lời nói vô trachs nhiệm của quan phụ mẫu -người mà đáng lẽ ra lên chăm lo cho con dân . Phạm Duy Tốn dặt ra một tình huống hết sức căng thẳng : khi đê sắp vỡ ngoài kia người dân đang phải đối mặt với việc đê sắp vỡ ấy vậy mà bọn quan lại lại đang ngồi trong đình cao , vững chắc chơi bài bạc ,xung quanh toàn người hầu kẻ hạ vốn không hề để tâm đến việc quan trọng nguy cơ đê vỡ đang xảy ra trước  mắt . Khi có người vào báo đê sắp vỡ quan phụ mẫu không hề quan tâm mà chỉ vui vẻ tiếp tục ù ván bài . Thái độ của tên quan lại này quả vô trách nhiêm đến vô nhân đạo không hề xứng với cái mũ quan '' phụ mẫu'' trên đầu hắn .Có thể vì lí do này mà tác giả đặt là Sống chết mặc bay để nhấn manhj cái chế độ quan lại thối nát ở XHPk