Bài 1:

a, Biện pháp so sánh "như hòn lửa"

Tác dụng: tăng sức gợi hình, gợi cảm, nhấn mạnh vẻ đẹp hùng vĩ, to lớn, rực rỡ của mặt trời trên biển hiện lên trong khung cảnh lao động ra khơi của những ngư dân

b, Biện pháp tu từ ẩn dụ "mặt trời"

Hình ảnh "mặt trời" đầu tiên là hình ảnh của mặt trời tả thực của vũ trụ còn hình ảnh "mặt trời" thứ hai chính là hình ảnh ẩn dụ của Bác. Nhờ có hình ảnh ẩn dụ này, tác giả đã nhấn mạnh được tầm quan trọng và sự vĩ đại, bất tử như vũ trụ của Người. Nếu như mặt trời quan trọng với sinh vật trên trái đất thì Bác Hồ chính là vầng thái dương không bao giờ tắt, mang đến ánh sáng và hy vọng cho dân tộc VN vượt khỏi ách nô lệ và lầm than.

c, Biện pháp tu từ ẩn dụ chuyển đổi cảm giác và nhân hóa.

Biện pháp nhân hóa "im, mỏi, nằm" của hình ảnh con thuyền. Tác dụng: tăng sức gợi hình gợi cảm, làm cho hình ảnh con thuyền trở nên sinh động tựa như một con người, cũng biết mệt mỏi sau chuyến đi dài. Nó như một thực thể sống, đang nghỉ ngơi sau 1 chuyến đi dài. 

Hình ảnh ẩn dụ chuyển đổi cảm giác "Nghe chất muối". Đây là chi tiết đặc sắc vì bình thường muối được cảm nhận bằng vị giác nhưng ở đây tác giả cảm nhận bằng thính giác. Điều này làm cho bài thơ càng trở nên sinh động và thú vị hơn

d, 

Biện pháp nghệ thuật tả cảnh ngụ tình

Hình ảnh "Lá vàng rơi trên giấy/Ngoài giời mưa bui bay" cho thấy nỗi buồn buốt giá thấu tim can bao trùm cả không gian và lòng người. Lá vàng rụng xuống như sự lụi tàn của chính nền Nho học còn những hạt mưa chỉ làm lòng người trở nên đau xót và buồn thương. Ông đồ hoàn toàn bị quên lãng, một nét đẹp văn hóa dân tộc bị mai một và biến mất. Hình ảnh thiên nhiên đó đã góp phần thể hiện được nỗi buồn nỗi xót xa của tác giả trước sự lãng quên của ông đồ, của nét đẹp văn hóa dân tộc.

e,

Biện pháp nghệ thuật nhân hóa. 

Những hình ảnh nhân hóa "giấy đỏ buồn không thắm/ Mực đọng trong nghiên sầu" đã cho thấy một nỗi buồn thấm đượm cả không gian vì sự thay đổi thời thế của xã hội. Khi xã hội và đất nước chuyển sang giai đoạn du nhập văn hóa phương Tây và Nho học thất thế, ông đồ dường như cũng bị lãng quên và gạt ra khỏi lề của cuộc sống. Tác giả Vũ Đình Liên đã sử dụng biện pháp nghệ thuật nhân hóa qua từ "buồn không thắm, đọng trong nghiên sầu". Sự lãng quên và thất thế của ông đồ xưa, của nền văn hóa Nho học xưa như lan tỏa cả không gian. Kết quả là, giấy đỏ vì nỗi buồn ấy mà dường như chẳng còn sắc thắm, mực thì đọng lại. Phải chăng, hình ảnh giấy đỏ và mực là nỗi buồn thương của chính tác giả. Nỗi sầu và buồn của tác giả lan toả khắp không gian và in hằn lên đồ vật, gợi ra thời kỳ chuyển giao của thời đại

Bài 2:

So sánh ẩn dụ và hoán dụ:
- Giống nhau : đều gọi tên sự vật, hiện tượng, khái niệm này bằng tên sự vật, hiện tượng, khái niệm khác bằng cơ sở có sự liên tưởng, tương đồng hoặc gần gũi.
- Khác nhau : 
+ Ẩn dụ: 2 sự vật, hiện tượng, khái niệm trong phép ẩn dụ có quan hệ tương đồng (tương đồng về hình thức, về cách thức, phẩm chất, về chuyển đổi cảm giác)

VD:

Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi

Mặt trời của mẹ em nằm trên lưng

Hình ảnh "mặt trời" thứ hai là hình ảnh ẩn dụ. Đối với cây cối vạn vật thì mặt trời có ý nghĩa cao cả còn đối với mẹ, em bé chính là mặt trời, là hình ảnh ẩn dụ của sự quan trọng và ý nghĩa đối với mẹ.
+ Hoán dụ: 2 sự vật, hiện tượng, khái niệm trong phép hoán dụ có quan hệ tương cận, gần gũi như: Lấy một bộ phận để chỉ toàn thể, lấy vật chứa đựng để gọi vật bị chứa đựng, lấy dấu hiệu của sự vật để gọi sự vật, lấy cái cụ thể để gọi cái trừu tượng,...

VD: Áo chàm đưa buổi phân ly

Hình ảnh "áo chàm" là hình ảnh hoán dụ, lấy dấu hiệu của sự vật để gọi sự vật. Hình ảnh áo chàm là hình ảnh hoán dụ cho hình ảnh của những người dân Việt Bắc ở lại khi tiễn cán bộ về vùng xuôi