` II. ` Nội dung chính và nghệ thuật nổi bật: 

1. Nội dung chính: 

           Văn bản "Trong lòng mẹ" của tác giả Nguyên Hồng đã khắc họa một cách vô cùng chân thực và sinh động về những tháng ngày tuổi thơ của chính nhà văn. Khác so với những bạn bè cùng trang lứa, ở độ tuổi ngây thơ, hồn nhiên như bé Hồng lại không được thoải mái, tự nhiên mà lúc nào cũng phải đề phòng, tỉnh táo trước những rắp tâm tanh bẩn mà bà cô luôn muốn gieo rắc vào trong đầu óc non nớt của em. Không chỉ khắc họa về một tuổi thơ đầy tủi cực, cay đắng, tác phẩm còn thể hiện được tình yêu tha thiết, mãnh liệt và cháy bỏng của bé Hồng dành cho người mẹ của mình. 

2. Nghệ thuật nổi bật: 

- Cách kể chuyện: Tự nhiên, chân thực, sống động về mặt cảm xúc của nhân vật lẫn tình cảm, tâm tư của nhân vật bé Hồng dành cho mẹ. 

- Cách miêu tả tâm lí nhân vật: 

+ Tâm trạng của chú bé Hồng trong cuộc trò chuyện với bà cô: Cách miêu tả tâm lí của nhân vật trong cuộc trò chuyện với bà cô đã khắc họa vô cùng chân thực được sự đau đớn, xót thương mẹ đến đỉnh điểm của bé Hồng vì không thể bảo vệ được người mẹ đầy bất hạnh của mình. 

+ Cảm giác của Hồng khi được ngồi trong lòng mẹ: Cách miêu tả tâm lí nhân vật bé Hồng khi được ngồi trong lòng mẹ đã khắc họa vô cùng chân thực được cảm xúc vui sướng, hạnh phúc dâng trào khi được gặp lại máu mủ ruột thịt của mình sau một năm ròng rã xa cách. 

+ Lựa chọn ngôi kể thứ nhất có tác dụng: giúp người đọc có thể hình dung và cảm nhận được tâm tư, cảm xúc, tình cảm của nhân vật bé Hồng một cách trọn vẹn nhất qua cái nhìn trực tiếp của chính nhân vật "tôi". Đồng thời, việc lựa chọn ngôi kể thứ nhất cũng giúp mạch cảm xúc của tác phẩm tự nhiên và chân thực hơn. 

+ Sử dụng nhiều hình ảnh: So sánh. 

` * ` Chỉ vì tôi thương mẹ tôi và căm tức sao mẹ tôi lại vì sợ hãi những thành kiến tàn ác mà xa lìa anh em tôi, để sinh nở một cách giấu giếm trốn tránh như một kẻ giết người lúng túng với con dao vấy máu của nó. 

` * ` Giá những cổ tục đã đày đọa mẹ tôi là một vật như hòn đá hay cục thủy tinh, đầu mẩu gỗ, tôi quá vồ lấy ngay mà cắn, mà nhai, mà nghiến cho kỳ nát vụn mới thôi.

` * ` Và cái lầm đó không những làm tôi thẹn mà còn tủi cực nữa, khác gì cái ảo ảnh của một dòng nước trong suốt chảy dưới bóng râm đã hiện ra trước con mắt gần rạn nứt của người bộ hành ngã gục giữa sa mạc.